Η κατάχρηση εξουσίας από πρόσωπα που κατέχουν θέσεις, μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους. Κάποτε είχα εκφράσει την άποψη πως εάν οι παρεμβάσεις στα ΜΜΕ, άμεσα ή έμμεσα, συνιστούσαν ποινικό αδίκημα κατάχρησης εξουσίας, τότε θα είχε ενδιαφέρον να δούμε πόσοι και ποιοι θα οδηγούνταν ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Καταρχάς θα πρέπει να ξεκαθαριστεί πως υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια θεμιτή διαφωνία, από μια παρέμβαση με απαίτηση υπακοής αλλά και από μια παρέμβαση μέσω απειλών. Επίσης, ένας δημοσιογράφος δεν είναι αλάνθαστος, ωστόσο όλοι θα πρέπει να λειτουργούν εντός ορίων, ο κάθε ένας από την πλευρά του, χωρίς να υπάρχει «ασυλία» σε οποιοδήποτε λόγω της θέσης του ή της επιρροής του.
Το πόρισμα για το Κράτος Μαφία, όπως αυτό είδε το φως της δημοσιότητας από την έκθεση της Αρχής κατά της Διαφθοράς, μεταξύ άλλων ανέδειξε το θέμα των παρεμβάσεων σε έρευνα που βρισκόταν σε εξέλιξη. Μετά την έρευνα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, μια άλλη έρευνα ξεκινά με σκοπό την περαιτέρω διερεύνηση για την πιθανή διάπραξη ποινικών αδικημάτων.
Την ώρα που η συζήτηση ήταν στραμμένη στα ζητήματα σύγκρουσης συμφέροντος που προκύπτουν με την εμπλοκή της Νομικής Υπηρεσίας, όπως αυτά διατυπώθηκαν και από αρκετούς νομικούς που ζητούσαν την εξαίρεση του Γενικού και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, όπως και των υφισταμένων τους, λειτουργός της Νομικής Υπηρεσίας φρόντισε -ενδεχομένως άθελα της- να αναδείξει ακριβώς γιατί τέτοιες ανησυχίες διατυπώνονται στην δημόσια σφαίρα.
Όταν λειτουργός της Νομικής Υπηρεσίας, με επιθετικό και έντονο ύφος, «απαιτεί» -όπως χαρακτηριστικά ανέφερε- την απόσυρση δημοσιεύματος που αφορά ζήτημα δημόσιου συμφέροντος, όταν στην απάντηση ότι η άποψή της είναι σεβαστή ανταποκρίνεται με το «τούτο έχεις να πεις;», όταν τερματίζει μονομερώς τη συνομιλία λέγοντας «κάμε την πάπια» και όταν υποδεικνύει ποια ζητήματα επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται να αποτελούν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης, τότε το θέμα παύει να είναι προσωπικό.
Έχει να κάνει με την γενικότερη νοοτροπία. Δεν είναι μόνο ο τόνος και το ύφος, δεν ήταν μόνο η αφ' υψηλού συμπεριφορά. Δεν ήταν μόνο η φράση «κάμε την πάπια» και τα «απαιτώ». Το θέμα είναι βαθύτερο. Έχει να κάνει με την αντίληψη ότι κάποιοι έχουν δικαίωμα να απαιτούν αντί να εξηγούν, να υποδεικνύουν αντί να συζητούν και να θεωρούν δεδομένη την συμμόρφωση των άλλων.
Βλέποντας την μεγάλη εικόνα, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ένα τηλεφώνημα. Ένας δημοσιογράφος μπορεί να υποπέσει σε σφάλματα και η επικοινωνία για αποκατάσταση ή διευκρίνηση, μέσα από τον διάλογο χωρίς επιτακτικό ύφος, είναι απόλυτα θεμιτή. Όπως θεμιτή, σε μια δημοκρατία, είναι και η διαφωνία.
Το ζήτημα είναι η κουλτούρα. Είναι η αντίληψη ότι κάποιοι, εκ της θέσεως τους, μπορούν μόνο να υποδεικνύουν και όχι να αμφισβητούνται. Δεν μπορούν να επικρίνονται και δεν μπορούν να αποτελούν μέρος μιας δημόσιας συζήτησης που αφορά θέματα δημόσιου συμφέροντος. Ακόμα και αν οι ίδιοι το πράττουν για άλλους, δεν θέλουν ποτέ να γίνονται «οι άλλοι».
Από την άλλη, όταν ένας λειτουργός της Νομικής Υπηρεσίας επιχειρεί να επηρεάσει τη δημοσιογραφική κρίση μέσω υποδείξεων, επιτακτικών απαιτήσεων και απαξιωτικών χαρακτηρισμών, δεν αγγίζει άραγε τον ίδιο πυρήνα των ανησυχιών που σήμερα συζητά η κοινωνία; Τον πυρήνα μιας νοοτροπίας που θεωρεί ότι οι θεσμοί υπάρχουν για να προστατεύουν τους ισχυρούς αντί να υπηρετούν τους πολίτες;
Οι θεσμοί δεν δοκιμάζονται μόνο μέσα από μεγάλες πράξεις. Δοκιμάζονται και μέσα από μικρές και καθημερινές συμπεριφορές. Συμπεριφορές από όσους τους εκπροσωπούν, ανεξαρτήτως θέσης.
