Ακρίβεια, ενοίκια, δάνεια, χαμηλοί μισθοί και συντάξεις, πιέζουν ασφυκτικά τη μεγάλη πλειοψηφία της κυπριακής κοινωνίας. Η νέα γενιά δυσκολεύεται, η μεσαία τάξη συρρικνώνεται και τα πιο ευάλωτα στρώματα οδηγούνται στη φτώχεια. Την ίδια στιγμή, τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις καταγράφουν υπερκέρδη, την ώρα που η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη επιλέγει να τους χαρίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Η πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση επιβεβαιώνει αυτή την πολιτική κατεύθυνση.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η ανάγκη για μια δίκαιη κοινωνική πολιτική είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Παραθέτω δύο άξονες, που αφορούν το στεγαστικό πρόβλημα, τη στήριξη της οικογένειας και των νέων ζευγαριών.
Στέγη για όλους
Η στεγαστική κρίση που βιώνει η Κύπρος είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών.
Καταθέτουμε συγκεκριμένες προτάσεις, με βασική αρχή ότι η στέγη αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα:
• Δημιουργία ενιαίου φορέα στεγαστικής πολιτικής, με ευθύνη για στρατηγικό σχεδιασμό, συντονισμό και αξιολόγηση όλων των σχετικών Σχεδίων.
• Αξιοποίηση κρατικής γης και συνεργασία με Δήμους και Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων για ανέγερση κοινωνικών κατοικιών με χαμηλό ενοίκιο ή μέσω ενοικιαγοράς.
• Διαμόρφωση στοχευμένης πολιτικής κοινωνικής στέγης για χαμηλά εισοδήματα και ευάλωτες ομάδες, με ενοίκια αποσυνδεδεμένα από τα δεδομένα της αγοράς.
• Παροχή πολεοδομικών κινήτρων και φορολογικών απαλλαγών για ακίνητα που αξιοποιούνται για κοινωνική στέγαση.
• Μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων σε αστικές περιοχές από τον Ενιαίο Φορέα στεγαστικής πολιτικής, που είναι εγκαταλελειμμένα ή και επικίνδυνα, ώστε να υπενοικιαστούν σε ιδιώτες οι οποίοι θα τα ανακαινίσουν και θα τα επανεντάξουν στην αγορά ενοικίων.
• Βελτίωση των εισοδηματικών κριτηρίων και ενίσχυση των παροχών στα στεγαστικά σχέδια και τα σχέδια επιδότησης ενοικίου.
Στήριξη στην οικογένεια και τους νέους γονείς
Η δημιουργία οικογένειας δεν μπορεί να θεωρείται πολυτέλεια. Το κράτος έχει ευθύνη και πρέπει να παρέμβει. Χρειάζεται ουσιαστική στήριξη, που να δίνει προοπτική στα νέα ζευγάρια. Επί τούτου, προτείνουμε:
• Θεσμοθέτηση επιδόματος γέννησης: €5.000 για το πρώτο παιδί, €10.000 για το δεύτερο και €15.000 για το τρίτο και άνω.
• Αύξηση της άδειας μητρότητας στις 26 εβδομάδες από το πρώτο παιδί, με πλήρη κάλυψη του επιδόματος.
• Βελτίωση και επέκταση της άδειας πατρότητας και κάλυψη της γονικής άδειας με επίδομα για ολόκληρη την περίοδο των 18 εβδομάδων.
Η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Αξίζουμε κάτι καλύτερο. Όμως, χωρίς σύγκρουση με τη διαπλοκή και τους προστάτες των τραπεζών, η κοινωνία δεν θα πάρει ανάσα. Οι βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου 2026 αποτελούν κρίσιμη ευκαιρία για να προωθηθούν στη συνέχεια πολιτικές που να υπηρετούν τον άνθρωπο και όχι τα συμφέροντα. Για μια Κύπρο με κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και προοπτική για όλους.
του Ανδρέα Πασιουρτίδη*
