Το στεγαστικό δεν είναι μόνο θέμα τιμών και επιδοτήσεων. Είναι πολυδιάστατο.Είναι ζήτημα ποιότητας ζωής και κοινωνικής οργάνωσης. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όλες τις ανάγκες με μία λύση: ούτε όλοι πρέπει να ζουν στο κέντρο, ούτε όμως και να εγκαταλείπεται.
Οι νέοι επαγγελματίες και οι φοιτητές χρειάζονται ζωντανά αστικά κέντρα. Οι οικογένειες, όμως, χρειάζονται χώρο, γειτονιά, κοινότητα, σχολεία και πάνω από όλα ηρεμία και ασφάλεια. Μια υγιής πόλη οφείλει να προσφέρει επιλογές.
Το κέντρο ως χώρος επαγγελματικής και φοιτητικής ζωής
Σε μεγάλες μητροπόλεις, το κέντρο λειτουργεί ως δυναμικός χώρος εργασίας, εκπαίδευσης, ψυχαγωγίας και επιχειρηματικότητας.
Κάτι αντίστοιχο μπορεί να επιδιωχθεί και στις δικές μας πόλεις:
- Ενίσχυση της φοιτητικής στέγασης.
- Στήριξη της νυχτερινής οικονομίας και της καινοτόμου επιχειρηματικότητας.
- Ανακύκλωση κτιρίων σε σύγχρονους χώρους εργασίας και κατοικίες μικρής κλίμακας.
Το κέντρο πρέπει να είναι ζωντανό, αλλά όχι υποχρεωτικός τόπος μόνιμης εγκατάστασης για κάθε οικογένεια ή άτομο, εκτός και αν το επιλέγουν.
Οι οικογένειες ανθούν στις κοινότητες
Οι οικογένειες πρέπει να ανθίζουν σε οργανωμένες κοινότητες γύρω από το αστικό κέντρο σε προάστια και γειτονιές που προσφέρουν:
- Πρόσβαση σε σχολεία και βασικές υπηρεσίες
- Πάρκα και δημόσιους χώρους
- Τοπική αγορά και επιχειρήσεις
- Αίσθημα ασφάλειας και κοινωνικής συνοχής
Η ισορροπημένη ανάπτυξη δεν σημαίνει αποδυνάμωση των κέντρων, αλλά στήριξη των κοινοτήτων ώστε να μην μείνουν στο περιθώριο. Η παράδοση, η πολιτιστική μας ταυτότητα και ο ανθρώπινος τρόπος ζωής που χαρακτηρίζει την κυπριακή ύπαιθρο και τα προάστια δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένα. Πρέπει να προστατευθούν και να ενισχυθούν στοχευμένα.
Κίνητρα για ζωή πέρα από το αστικό κέντρο
Η αποκέντρωση δεν γίνεται όμως με λόγια. Χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα και τολμηρές κινήσεις:
- Φορολογικές ελαφρύνσεις για μόνιμη εγκατάσταση σε προάστια και κοινότητες
- Φορολογικές εκπτώσεις και επιδοτήσεις για τη δημιουργία μικρών επιχειρήσεων.
- Πιθανή επιδότηση ή μείωση του συντελεστή ΦΠΑ για ανακαίνιση υφιστάμενων κατοικιών
- Στήριξη τηλεργασίας και ψηφιακών υποδομών
Λιγότερη τσιμεντοποίηση, περισσότερη ισορροπία
Η άναρχη επέκταση των πόλεων δεν είναι λύση. Ούτε όμως και η υπερσυγκέντρωση στο κέντρο. Η βιώσιμη πολιτική στέγασης απαιτεί ισορροπία:
- Αξιοποίηση κενών κτιρίων όπου έχει νόημα
- Ενίσχυση των υφιστάμενων κοινοτήτων
- Προστασία φυσικού και αγροτικού τοπίου
- Δημιουργία πολυκεντρικού μοντέλου ανάπτυξης
Ζωντανά κέντρα, δυνατές κοινότητες
Το ζητούμενο δεν είναι πόλεις γεμάτες τσιμέντο και διαμερίσματα τύπου ‘κλουβιά’. Το κέντρο των πόλεων μας πρέπει να σφύζει από ζωή. Χώρους εργασίας, συνάντησης, δημιουργίας. Κέντρα που φωτίζονται από τη νεανική ενέργεια και την ανθρώπινη παρουσία.
Και γύρω τους, κοινότητες δεμένες, επίσης ζωντανές. Προάστια και χωριά όπου οι οκογένειες βρίσκουν την ασφάλεια και την γαλήνη. Τόπους που κρατούν ζωντανή την παράδοση, τον πολιτισμό και τον αγροτικό μας χαρακτήρα.
Μια πόλη δεν είναι μόνο οι δρόμοι και τα κτίρια της. Είναι η ισορροπία της. Ισορροπία ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια, ανάμεσα στην οικονομία και την κοινωνία, ανάμεσα στην ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής.
