Άλλο ένα βήμα για την πραγματοποίηση νέας πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό έκαναν κατά την χθεσινή κοινή τους συνάντηση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης και ο κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Οι δύο στην παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του Αντόνιο Γκουτέρες, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, συμφώνησαν την διάνοιξη άλλων δύο σημείων διέλευσης κάτι ουσιαστικά που άνοιξε τον δρόμο για την πραγματοποίηση τριμερούς συνάντησης τις επόμενες εβδομάδες με τον ίδιο τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ.
Στόχος της τριμερούς, η οποία σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες θα είναι να συνεχιστούν συζητήσεις για την ουσία και την μεθοδολογία του Κυπριακού, με βασικό στόχο της να αποτελεί την πενταμερή συνάντηση πριν την ολοκλήρωση της θητείας του γενικού γραμματέα που θα οδηγήσει την επανέναρξη των συνομιλιών.
Την ίδια ώρα στην τριμερή συνάντηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες αναμένεται να συζητηθούν και άλλα θέματα στα οποία υπήρξε πρόοδος με στόχο να ανακοινωθούν και άλλα αποτελέσματα, χωρίς να αποκλείεται σε αυτή να ανακοινωθεί και η διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης.
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που μίλησαν στον REPORTER, η πλειοψηφία των όσων ανακοινώθηκαν κατά την χθεσινή συνάντηση, αποτελούσαν προτάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς, με τις πλείστες να βρίσκονταν στο πακέτο των δεκαεννέα σημείων τα οποία είχε καταθέσει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Την πατρότητα των όσων συμφωνήθηκαν διεκδικεί μέσω των δηλώσεων του και ο Τουφάν Ερχιουρμάν.
Αξίζει να σημειωθεί από τα σημεία διέλευσης που συζητούνταν εδώ και καιρό, το μόνο που τελικά υπήρξε συμφωνία για διάνοιξη του είναι αυτό της Λουρουτζίνας-Λυμπιών, με το δεύτερο που τελικά αποφασίστηκε η διάνοιξη του να είναι αυτό στον Κάμπο-Καραβοστάσι, το οποίο αποτελούσε πρόταση της ε/κ πλευράς στο πακέτο των δεκαεννέα σημείων.
Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες του REPORTER, η ε/κ πλευρά ήθελε την διάνοιξη του σημείου στην περιοχή Λουρουτζίνας-Λυμπιών, καθώς από το συγκεκριμένο σημείο υπάρχει η υποψία για παράνομη διακίνηση και παράνομο εμπόριο που δεν αποκλείεται να σχετίζεται και με την μετάδοση του αφθώδους πυρετού. Μάλιστα η απόσταση είναι μικρού μήκους και κρίθηκε ότι μπορεί με την διάνοιξη του σημείου διέλευσης να τεθεί υπό έλεγχο η κατάσταση στην περιοχή.
Όσον αφορά τα σημεία διέλευσης σε Μια Μηλιά και Πυρόι που θα ενώνει την Αγλαντζιά με την Αθηένου, παρά το γεγονός ότι υπήρξε πρόοδος τελικά δεν υπήρξε οριστική συμφωνία που θα επέτρεπε να περιληφθούν και αυτά μέσα στις χθεσινές ανακοινώσεις.
Υπενθυμίζεται άλλωστε ότι όσον αφορά το οδόφραγμα στο Πυρόι υπήρξε δύο φορές άρνηση από πλευράς της κατοχικής δύναμης σε εναλλακτικές προτάσεις για όδευση που υπέβαλαν τα Ηνωμένα Έθνη, εξαιτίας κυρίως άρνησης του τουρκικού στρατού. Πάντως η μη επίτευξη οριστική συμφωνία για τα σημεία διέλευσης σε Μια Μηλιά και Πυρόι φαίνεται να μην επιτεύχθηκε εκ νέου εξαιτίας της στάσης του κατοχικού ηγέτη.
Συγκεκριμένα όπως ο ίδιος ανέφερε έθεσε ως προαπαιτούμενο για να συναινέσει στην διάνοιξη του σημείου διέλευσης στο Πυρόι που θα ενώνει την Αθηένου με την Αγλαντζιά, την πρόσβαση προς την Πύλα μέσω της νεκρής ζώνης.
Όπως εξήγησε, η Πύλα προέκυψε στην συζήτηση όταν προτάθηκε η χρήση έκτασης της νεκρής ζώνης στην όδευση Πυροϊου – Αγλαντζιάς, αναφέροντας ότι αυτό δεν συμβαίνει στα άλλα οδοφράγματα και τίθεται θέμα σε περίπτωση ατυχήματος ή εγκληματικής δραστηριότητας ποιος θα επέμβει.
Υπενθυμίζεται ότι η προσπάθεια διάνοιξης και επέκτασης του δρόμου από το κατεχόμενο Άρσος προς την Πύλα από τις κατοχικές αρχές ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2023, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και επεισόδια με την ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών. Μάλιστα μετά τα όσα έγιναν υπήρξε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η συμφωνία της Πύλας η οποία ωστόσο δεν εφαρμόστηκε εξαιτίας της υποχώρησης της τουρκικής πλευράς.
Tο ότι δεν συμπεριλήφθηκαν τελικά στις ανακοινώσεις για τα νέα σημεία διέλευσης η Μια Μηλιά και το Πυρόι, δεν πρέπει να θεωρείται άσχετο και με την παρουσία στα κατεχόμενα την περασμένη Παρασκευή του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, αφού με την παρουσία του έδωσε την γραμμή της Άγκυρας για τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό. Άλλωστε αυτό παραδέχθηκε εμμέσως και ο κατοχικός ηγέτης, ο οποίος σημείωσε ότι η Άγκυρα ήταν ενήμερη για τις προτάσεις για τις οποίες κατέθεσε.
Πάντως ο Νίκος Χριστοδουλίδης, σε δηλώσεις του με το πέρας της συνάντησης σημείωσε ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ήταν καλύτερα, ενώ κληθείς να σχολιάσει εάν η παρέμβαση της Άγκυρας φρέναρε κάποια ζητήματα επέλεξε να μην απαντήσει στο παρών στάδιο.
Ένα άλλο σημείο διέλευσης το οποίο σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, συνεχίζει να βρίσκεται στο τραπέζι είναι αυτό των Κοκκίνων, με τον Νίκο Χριστοδουλίδη να σημειώνει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά, έχει καταθέσει στο πλαίσιο των 19 σημείων δύο εναλλακτικές επιλογές για την διάνοιξη του, χωρίς για την ώρα όπως φαίνεται να γίνονται αποδεκτές από την τ/κ πλευρά και τον κατοχικό στρατό.
Το ιστορικό με τα οδοφράγματα
Με την απόφαση για την διάνοιξη ακόμα δύο σημείων διέλευσης πλέον θα φτάσουμε στα έντεκα με το πρώτο να ανοίγει πριν από 23 χρονιά.
Τα δύο νέα οδοφράγματα θα ανοίξουν ταυτόχρονα και αφού πρώτα πραγματοποιηθούν οι απαιτούμενες εργασίες, με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών να αναλαμβάνουν τον συντονισμό των όσων απαιτούνται για να προχωρήσει η διάνοιξη τους.
Υπενθυμίζεται ότι το πρώτο οδόφραγμα που άνοιξε, μονομερώς, από τον τότε κατοχικό ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς, ήταν αυτό του Λήδρα Πάλας, στις 23 Απριλίου του 2003.
Στις τις 27 Απριλίου 2003, ακολούθησε η διάνοιξη των οδοφραγμάτων Στροβιλιών και Περγάμου και στις 19 Μαΐου 2003 το οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου.
Το πέμπτο οδόφραγμα που άνοιξε ήταν αυτό του Αστρομερίτη-Ζώδιας, στις 30 Μαρτίου 2006. Το οδόφραγμα της οδού Λήδρας άνοιξε στις 3 Απριλίου του 2008, επί διακυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια.
Τον Οκτώβρη του 2010 άνοιξε το οδόφραγμα στο τουρκοκυπριακό χωριό Λιμνίτης, επιτρέποντας την επανασύνδεση των κατοίκων του παραθαλάσσιου Κάτω Πύργου με την πρωτεύουσα.
Οκτώ χρόνια μετά, και συγκεκριμένα το Νοέμβριο του 2018, άνοιξαν τα οδοφράγματα σε Δερύνεια, διευκολύνοντας την πρόσβαση στην Αμμόχωστο, και στην Λεύκα.
Τα άλλα ΜΟΕ που συμφωνήθηκαν
Σημειώνεται ότι πέραν των σημείων διέλευσης και της απόφασης για τριμερή με τον Αντόνιο Γκουτέρες κατά την χθεσινή συνάντηση Χριστοδουλίδη-Ολγκίν-Ερχιουρμάν αποφασίστηκε όπως προχωρήσουν κοινά έργα περιβάλλοντος, πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και ο μηχανισμός ταχείας ανταπόκρισης σε έκτακτες ανάγκες.
Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν συμφώνησαν επίσης να προχωρήσει η ανταλλαγή αρχειακού υλικού μέσω της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά και την επανέναρξη του προγράμματος «Imagine», υπό την αιγίδα και σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Τεχνικής Επιτροπής για την Εκπαίδευση.
Σε ό,τι αφορά τον μηχανισμό ταχείας ανταπόκρισης, οι δύο ηγέτες θα δώσουν οδηγίες στην Τεχνική Επιτροπή για τη Διαχείριση Κρίσεων να προχωρήσει στη δημιουργία του.
Παράλληλα, η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά θα προχωρήσει, στο πλαίσιο των υπόλοιπων δραστηριοτήτων της, στην αποκατάσταση συγκεκριμένων εκκλησιών Μαρωνιτών και ενός μοναστηριού Αρμενίων.
Αναμένουν Γκουτέρες για τριμερή
Όσον αφορά την τριμερή συνάντηση με τον Αντόνιο Γκουτέρες, αναμένεται ότι το πότε χρονικά θα πραγματοποιηθεί θα ξεκαθαρίσει τα επόμενα 24ωρα, ανάλογα και με το πρόγραμμα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ.
Σημειώνεται ότι τις επόμενες μέρες ο Αντόνιο Γκουτέρες θα βρίσκεται στην Αττάλεια της Τουρκίας, για την 31η Διάσκεψη των Συμβαλλόμενων Μερών στη Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή COP31.
Για την Αττάλεια αναχωρεί σήμερα το απόγευμα και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χωρίς ωστόσο να υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ. Δεν αποκλείεται πάντως στο περιθώριο της Διάσκεψης, να υπάρξει ολιγόλεπτη συνομιλιά του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Αντόνιο Γκουτέρες.
Σημειώνεται ότι στην Αττάλεια θα βρεθεί και ο Τουφάν Ερχιουρμάν μετά από πρόσκληση του Τούρκου Προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Συνεννοήθηκε με την Άγκυρα πριν καταθέσει προτάσεις ο Ερχιουρμάν-Επανέφερε τον δρόμο στην Πύλα για να συναινέσει για Πυρόι-Αγλαντζιά
- Ικανοποίηση για τριμερή με Γκούτερες, βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο για τα οδοφράγματα ο Χριστοδουλίδης-«Πρόοδος και για Μια Μηλιά και Πυρόι»
- Έβγαλε το μινίμουμ η τριμέρης με Ολγκίν, πάνε σε τριμερή με Γκουτέρες οι δύο ηγέτες-Συμφωνία για δύο οδοφράγματα που θα ανοίξουν ταυτόχρονα
