Σε σταθερά υψηλά επίπεδα βρίσκονται τις τελευταίες ημέρες οι τιμές των καυσίμων στην Κύπρο, την ώρα που το πετρέλαιο θέρμανσης έχει ήδη φτάσει στον υψηλότερο πήχη των τελευταίων χρόνων, φέρνοντας τους καταναλωτές σε δύσκολη κατάσταση, καθώς καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες τους σε διάφορους τομείς που επηρεάζονται από τις αυξήσεις.
Από την άλλη, το μέτρο του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε βασικά προϊόντα, παρόλο που επεκτάθηκε σε νέες κατηγορίες προϊόντων και διατηρεί σταθερές τις τιμές, τουλάχιστον στο κρέας, εντούτοις φαίνεται ότι δεν εφαρμόστηκε σε όλα τα προϊόντα από αρκετές υπεραγορές, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να πληρώνουν πολύ υψηλότερες τιμές από αυτές που θα έπρεπε, με βάση τη νομοθεσία. Άνοδος των τιμών αναμένεται το επόμενο χρονικό διάστημα και στα σιτηρά, αφού οι παραγωγοί έχουν ήδη απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους λόγω της ανόδου των τιμών στην Ευρώπη, ωστόσο έχουν φτάσει στα όριά τους.
Με την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί, τα νοικοκυριά βρίσκονται ήδη σε αρκετά δύσκολη θέση, ενώ στην εξίσωση προστίθενται και οι αυξημένοι λογαριασμοί ρεύματος, ως συνεπακόλουθο των υψηλών τιμών στα καύσιμα. Την ίδια ώρα, η Κυβέρνηση ξεκαθάρισε τις προηγούμενες ημέρες, διά στόματος του ίδιου του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, πως οι πολίτες δεν θα πρέπει να αναμένουν δραστικές μειώσεις, καθώς οι προσπάθειες επικεντρώνονται στη συγκράτηση των τιμών, με βάση και τα παγκόσμια δεδομένα.
Στο μεταξύ, μεγάλο πλήγμα φαίνεται πως δέχονται και οι επιχειρήσεις, οι οποίες βλέπουν το κόστος της καθημερινής λειτουργίας τους να αυξάνεται συνεχώς, ενώ τα εστιατόρια και τα κέντρα αναψυχής δεν μπορούν να αλλάζουν διαρκώς τα μενού τους. Ωστόσο, έχουν παρατηρηθεί περιστατικά αυξήσεων στις τιμές των ποτών και ειδικά στο κρασί.
Μιλώντας στον REPORTER, ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, ανέφερε πως, από την εφαρμογή του μέτρου του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ «παρακολουθήσαμε τις τιμές τις πρώτες τρεις μέρες, δηλαδή 30 Σεπτεμβρίου μέχρι 3 Οκτωβρίου, και μέχρι τις 11 Σεπτεμβρίου που ήταν η προηγούμενη ημέρα της εφαρμογής του μέτρου. Από τις 30 Οκτωβρίου μέχρι τις 11 Οκτωβρίου, αυξήθηκε ο μέσος όρος των τιμών από ένα μέχρι και επτά σεντς σε οκτώ προϊόντα».
Σημείωσε πως μετά την εφαρμογή του μέτρου, «στις 15 Οκτωβρίου παρατηρήσαμε ότι, ενώ στις 12 του Οκτώβρη σε τρία προϊόντα είχαν μειωθεί οι τιμές, εντούτοις αυξήθηκαν. Παράλληλα, εξετάσαμε την μείωση της τιμής κατά την πρώτη μέρα εφαρμογή του μέτρου για όλα τα προϊόντα και εντοπίσαμε πως αντί οι τιμές να μειωθούν 5%, έπεσαν 3,76%, την δεύτερη μέρα 4,3% και την τρίτη μέρα 4,5%. Όμως ο νόμος έλεγε ότι τα μεσάνυχτα της 12ης Οκτωβρίου, θα έπρεπε να ήταν 5% πιο κάτω το ΦΠΑ».
Σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων, ο κ. Δρουσιώτης επισήμανε πως αυτές έχουν σταθεροποιηθεί τις τελευταίες μέρες, ωστόσο σημείωσε πως «προσωπικά δεν βλέπω να μειώνονται. Στην καλύτερη περίπτωση θα παραμείνουν οι ίδιες».
Επισήμανε πως «δυστυχώς ο κάθε καταναλωτής θα τραβήξει τον δικό του Γολγοθά, όπως μπορεί καλύτερα. Θα αναμένουμε την Ολομέλεια της Βουλής για επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης κατά πέντε σεντ το λίτρο, ωστόσο οι τιμές έχουν ανέβει 72 σεντ αυξημένο σε σχέση με την περσινή περίοδο». Τόνισε πως ο Σύνδεσμο θα συνεχίσει να παρατηρεί τις τιμές στο πετρέλαιο θέρμανσης μετά την μείωση και αν αυτή θα εφαρμοστεί σε όλα τα πρατήρια.
Από πλευράς του ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων, Σάββας Προκοπίου, σημείωσε πως οι τιμές των καυσίμων έχουν σταθεροποιηθεί τις τελευταίες μέρες και τόνισε πως «ίσως να υπάρξουν μικρές αυξήσεις τις επόμενες μέρες». Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, σημείωσε πως «οι καιρικές συνθήκες ακόμη δεν ευνοούν την αύξηση της ζήτησης του, ωστόσο κάθε χρονιά μόλις γίνει αλλαγή του καιρού, υπάρχει λίγη πίεση για κάποιες μέρες».
Επισήμανε πως ούτως ή αλλιώς οι τιμές στο πετρέλαιο θέρμανσης είναι ήδη τεράστια αυξημένες σε σχέση με τα περσινά δεδομένα και ίσως οι πολίτες αναμένουν τις γενικές ή στοχευμένες επιδοτήσεις. Σημείωσε πως εκεί που υπάρχει δυνατότητα, η Κυβέρνηση θα πρέπει να ανταποκριθεί, έστω και για λίγο χρονικό διάστημα και να υπάρξει περαιτέρω επιδότηση».
Παράλληλα, ο κ. Προκοπίου σημείωσε πως εάν συνεχίσει η ανοδική πορεία των τιμών, τότε «επιβάλλεται και πρέπει να δοθεί περαιτέρω επιδότηση. Δεν το θεωρώ καν συζητήσιμο, πρέπει να γίνει. Εάν σταθεροποιηθούν οι τιμές σε αυτά τα επίπεδο, τότε μπορεί ναι και μπορεί και όχι. Όσοι συμμετέχουν στην εξίσωση των χονδρικών και λιανικών τιμών με ποσόστωση κερδίζουν και ο μεγαλύτερος συμμετέχοντας σε αυτό είναι το ίδιο το κράτος, μέσω του ΦΠΑ. Άρα επιβάλλεται να επιστρέψει πίσω τα εκατομμύρια που λαμβάνει μέσω αυτή της αύξησης της τιμής».
Από πλευράς του ο πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Κρεοπωλών, Κώστας Λειβαδιώτης, σχολιάζοντας τις τιμές στο κρέας, στο οποίο ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ εφαρμόστηκε εδώ και καιρό, επισήμανε πως «παραμένουν σταθερές, παρόλες τις αντίξοες συνθήκες της ακρίβειας και του αφθώδους πυρετού και ως Κύπρος εισάγουμε αρκετό βοδινό. Εντούτοις, λόγω τις κρίσιμης κατάστασης και τις δυσπραγίας αλλά και του ανταγωνισμού, τα κρεοπωλεία έχουν συρρικνωθεί».
Σημείωσε πως «από τα 1000 κρεοπωλεία, έχουν μείνει 300 και μοιράζονται το πάπλωμα βλέποντας την κρυάδα», ενώ επισήμανε πως «είναι τόσος ο ανταγωνισμός και επειδή γίνονται εισαγωγές από το εξωτερικό και συμπληρώνονται οι ποσότητες των κρεάτων, πέφτουν οι τιμές χαμηλά και υποφέρουν και οι παραγωγοί αλλά και ο κόσμος γιατί το βασικό του προϊών κατανάλωσης είναι το χοιρινό και το κοτόπουλο».
Επιπρόσθετα, επισήμανε πως πλέον οι καταναλωτές «έχουν φύγει από τα ακριβά κρέατα, όπως για παράδειγμα το αρνί, αφού από 12 κιλά περίπου κατανάλωση που έτρωγαν, έχει πέσει στα έξι με οκτώ κιλά και στα κέντρα αλλά και στα ξενοδοχεία δεν προσφέρεται σε τόσο μεγάλο επίπεδο και συμβιβάζονται με το κοτόπουλο ή το χοιρινό».
Ως κρεωπώλες, όπως επισήμανε, «επειδή είμαστε σε άμεση επαφή με τον παραγωγό και στη συνέχεια με τους καταναλωτές, χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς, για αυτό κρατιούνται χαμηλές οι τιμές και για αυτό είναι πιστός ο Κύπριος και ευελπιστούμε σε κάτι καλύτερο».
Φαινόμενα αυξήσεων τιμών στο κρασί
Σε ό,τι αφορά τα Κέντρα αναψυχής, φαίνεται πως ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ δεν τα έχει επωφελείσαι, με αποτέλεσμα να δέχονται σοβαρό πλήγμα στις επιχειρήσεις τους. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής, Φάνος Λεβέντης, «έχει επιβληθεί μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ σε είδη τα οποία και το ίδιο το κράτος παραδέχεται ότι δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι δεν θα αλλάξουν οι τιμές προς τα πάνω».
Εξήγησε πως «υπάρχουν προϊόντα για τα οποία μπορεί να επικαλεστεί ο έμπορας ότι λόγω διάφορων συνθηκών η τιμή να ανεβαίνει. Οπότε αυτό που συμβαίνει στην ουσία είναι ότι μειώνεται ο συντελεστής, δεν το βλέπεις στις τιμές, μετά οι τιμές αλλάζουν και το αποτέλεσμα είναι το κράτος να μην εισπράττει το 5% που του αναλογούσε, εμείς οι επιχειρηματίες επειδή δεν το πληρώνουμε, δεν δικαιούμαστε να επαναδιεκδικήσουμε πίσω και ενώ ήδη πληρώνουμε αυξημένες τιμές, αυτοί που κερδίζουν είναι οι έμποροι οι οποίοι δεν αποδίδουν το 5%, ενώ το εισπράττουν με άλλη μορφή, αυτή των αυξήσεων».
Για το αν θα παρατηρηθούν αυξήσεις στα μενού των κέντρων αναψυχής, σημείωσε πως «κάθε φορά που προκύπτουν αυξήσεις, οι επιχειρήσεις για μία περίοδο τις απορροφούν. Έρχεται κάποια στιγμή που μία μαθηματική και λογιστική πράξη δεν τους επιτρέπει πλέον να απορροφούν και επιβάλλεται να προκύψουν αυξήσεις. Η κάθε επιχείρηση λόγω και τις ελεύθερης αγοράς, χειρίζεται με τον τρόπο που πιστεύει επιχειρηματικό ότι είναι σωστό. Αυτό που σίγουρα λαμβάνουν υπόψη είναι η αγοραστική δύναμη του κόσμου που μειώνεται συνεχώς γιατί θέλουν να έχουν επισκεψιμότητα για να προσφέρουν αυτό που προσφέρουν».
Παράλληλα, ο κ. Λεβέντης τόνισε πως «σήμερα η ενέργεια πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μέσα στην αποτίμηση του τελικού προϊόντος γιατί αλλάζει συνεχώς προς τα πάνω. Βλέπουμε μία αύξηση στα ποτά και ειδικά στο κρασί. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι και αδικαιολόγητη, γιατί μπορεί η αύξηση που βλέπει κάποιος, γνωρίζει ότι στην αγορά είναι πέντε ή έξι ευρώ και δεν μπορεί να είναι στον κατάλογο για τριάντα και σαράντα ευρώ».
Η σκέψη των επιχειρηματιών, όπως τόνισε, είναι πως «από την στιγμή που δεν κερδίσουν από το φαγητό γιατί δεν μπορεί να αλλάζει καθημερινά το μενού, το μόνο στοιχείο που έχουν για να αποκομίζουν κέρδος είναι τα ποτά».
Ωστόσο κάλεσε τους επιχειρηματίες «χωρίς να επεμβαίνω στην επιχειρηματική τους πολιτική, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να λειτουργούν με μία ισορροπία η οποία στο τέλος της ημέρας να είναι και προκλητική».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Μετά τα καύσιμα, έρχονται αυξήσεις φωτιά σε ψωμί και αλεύρι-Μέχρι και 10% πάνω οι τιμές, υπό πίεση τα νοικοκυριά
- Παρατείνεται μέχρι τις 30 Νοεμβρίου η μείωση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα-«Οι τιμές επηρεάζονται από τις δηλώσεις του Τραμπ»
- Επιπλέον €23 εκ. σε 6 μήνες πλήρωσαν οι καταναλωτές από αυξήσεις στα καύσιμα-Από την αρχή του πολέμου στη Μ. Ανατολή η βενζίνη αυξήθηκε κατά 31,6 σεντ
