Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Σαουδική Αραβία εγκαταλείπει τη συνεργασία της με την Κύπρο ή ότι έχει υιοθετήσει τις τουρκικές θέσεις στο Κυπριακό, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου, προσθέτοντας ότι η νέα στρατιωτική σχέση του Ριάντ με την Άγκυρα δημιουργεί το ερώτημα κατά πόσον θα παραμείνει η Σαουδική Αραβία ουδέτερη στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό ή θα αρχίσει σταδιακά να ευθυγραμμίζεται με την Τουρκία.
Αναφερόμενος στη Συμμαχία της Μέκκας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι η Σαουδική Αραβία δεν εγκαταλείπει μεν την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην Τουρκία.
Και το κρίσιμο ερώτημα πλέον, σημείωσε, δεν είναι αν η Τουρκία μπήκε στη Σαουδική Αραβία. "Το ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσει η τουρκική επιρροή εφόσον έχει ξεκινήσει".
Σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ, ο κ. Χρυσοστόμου μίλησε για τη Συμμαχία της Μέκκας που αλλάζει τον χάρτη και το νέο στοίχημα για Ελλάδα και Κύπρο.
Συμμαχία της Μέκκας, από τα χαρτιά στην πράξη
Η Συμμαχία της Μέκκας, δηλαδή το αμυντικό σύμφωνο που υπογράφηκε μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν και προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση κατά οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, "περνά από τα χαρτιά στην πράξη" είπε ο κ. Χρυσοστόμου.
Εξήγησε ότι οι επιθέσεις των Χούθι εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και η αυξανόμενη πίεση στις ενεργειακές υποδομές και τις στρατηγικές εγκαταστάσεις του Βασιλείου οδηγούν το Ριάντ σε μια κίνηση με ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες: ζητά την ενεργοποίηση της συμφωνίας συλλογικής άμυνας με την Τουρκία και το Πακιστάν.
Η απόφαση της 5ης Οκτωβρίου, είπε, προβλέπει την άμεση εφαρμογή των αμυντικών δεσμεύσεων και την ανάπτυξη συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.
Το ερώτημα πλέον, συνέχισε ο κ. Χρυσοστόμου, δεν είναι μόνο πόσοι Τούρκοι και Πακιστανοί στρατιώτες θα φτάσουν στη Σαουδική Αραβία.
"Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο. Μήπως γεννιέται μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας, στην οποία η Τουρκία αποκτά ρόλο που ξεπερνά κατά πολύ τον Κόλπο και φτάνει μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο;"
Τι ακριβώς ενεργοποιεί η Συμμαχία της Μέκκας
Για πρώτη φορά, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, η συμφωνία Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας–Πακιστάν δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες ασφαλείας.
Όπως ανέφερε, η τριμερής επιτροπή αποφάσισε την πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων συλλογικής άμυνας και την ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.
Δεν πρόκειται, είπε, ακόμη για ανακοίνωση ενός συγκεκριμένου εκστρατευτικού σώματος ούτε έχει δημοσιοποιηθεί ο ακριβής αριθμός των τουρκικών ή πακιστανικών δυνάμεων.
Το μήνυμα όμως είναι σαφές, τόνισε ο κ. Χρυσοστόμου και πρόσθεσε " η επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως σαουδαραβικό πρόβλημα".
Πόσο βαθιά εμπλέκεται πλέον η Τουρκία στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, η Άγκυρα δεν είναι πλέον απλώς ένας προμηθευτής αμυντικού εξοπλισμού του Ριάντ, αλλά αποκτά θεσμικό ρόλο στην ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας.
"Η Τουρκία μπορεί να προσφέρει UAVs, συστήματα αεράμυνας, ηλεκτρονικό πόλεμο, επιτήρηση και στρατιωτική τεχνογνωσία", είπε.
Σημειώνοντας ότι δεν έχει ανακοινωθεί ότι τουρκικές δυνάμεις θα εισέλθουν στην Υεμένη για να πολεμήσουν τους Χούθι, είπε ότι το πιθανότερο πρώτο βήμα είναι η ενίσχυση της άμυνας του σαουδαραβικού εδάφους.
Αυτό, όμως, τόνισε, μπορεί να έχει μεγάλη στρατηγική συνέπεια και εξήγησε ότι εάν Τούρκοι και Πακιστανοί αναλάβουν τμήμα της προστασίας της Σαουδικής Αραβίας, το Ριάντ μπορεί να απελευθερώσει δικές του δυνάμεις για επιχειρήσεις στην Υεμένη.
Γιατί το Ριάντ χρειάζεται την Τουρκία και το Πακιστάν
Η Σαουδική Αραβία, είπε στο ΚΥΠΕ ο κ. Χρυσοστόμου, βρίσκεται μπροστά σε ένα πρόβλημα γεωγραφίας, πρέπει να προστατεύσει ταυτόχρονα το Ριάντ, τις ενεργειακές εγκαταστάσεις, τα αεροδρόμια, τις υποδομές, τις ιερές πόλεις και τις θαλάσσιες οδούς προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Η Τουρκία, σημείωσε, προσφέρει τεχνολογία και στρατιωτική βιομηχανία ενώ το Πακιστάν προσφέρει μεγάλες ένοπλες δυνάμεις και δεκαετίες στρατιωτικής συνεργασίας με το Ριάντ.
Από την άλλη, η Σαουδική Αραβία προσφέρει τη χρηματοδότηση, τις βάσεις και τη γεωγραφική θέση.
"Έτσι διαμορφώνεται ένα νέο γεωπολιτικό τρίγωνο αρχιτεκτονικης ασφάλειας στο Κολπο" επισήμανε ο κ. Χρυσοστόμου.
Τι κερδίζει η Τουρκία
Στο ερώτημα τι κερδίζει η Τουρκία, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι η Άγκυρα αποκτά κάτι που επιδιώκει εδώ και χρόνια, δηλαδή μεγαλύτερη στρατηγική παρουσία στον αραβικό κόσμο χωρίς να περιορίζεται στις διμερείς οικονομικές σχέσεις.
Η συμφωνία, συνέχισε, μπορεί να ανοίξει νέες αγορές για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, να ενισχύσει τη συνεργασία σε UAVs και ηλεκτρονικά συστήματα και να δημιουργήσει τουρκική στρατιωτική παρουσία στον Κόλπο.
"Όσο περισσότερο η Τουρκία συνδέεται με την άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, τόσο περισσότερο εκτίθεται στην απειλή των Χούθι. Η Άγκυρα κερδίζει επιρροή, αλλά ταυτόχρονα αναλαμβάνει μεγαλύτερο στρατηγικό ρίσκο" επισήμανε.
Τι σημαίνει η νέα σχέση για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, για την Αθήνα δημιουργείται μια πρωτοφανής κατάσταση και εξήγησε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει στρατηγική σχέση με τη Σαουδική Αραβία και έχει διατηρήσει στρατιωτική παρουσία στο Βασίλειο μέσω των Patriot, ενώ την ίδια στιγμή, η Τουρκία αποκτά πλέον θεσμικό ρόλο στην άμυνα της ίδιας χώρας.
Αυτό δεν σημαίνει, σημείωσε, ότι η Ελλάδα «αντικαθίσταται», σημαίνει όμως ότι η Τουρκία αποκτά ένα νέο κανάλι επιρροής στο Ριάντ.
"Το ερώτημα για την Αθήνα είναι επομένως αν η στρατιωτική συνεργασία θα παραμείνει αποκλειστικά στον Κόλπο ή εάν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να μεταφέρει το νέο της κεφάλαιο επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο".
Τι σημαίνει ειδικά για την Κύπρο
"Για τη Λευκωσία το ζήτημα είναι ακόμη πιο ευαίσθητο" τόνισε ο κ. Χρυσοστόμου.
Εξήγησε ότι η Κύπρος βρίσκεται στο κέντρο μιας περιοχής όπου διασταυρώνονται οι σχέσεις Ελλάδας–Αιγύπτου–Ισραήλ, οι τουρκικές διεκδικήσεις και οι ενεργειακές εξελίξεις.
Μέχρι σήμερα, είπε, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Σαουδική Αραβία εγκαταλείπει τη συνεργασία της με την Κύπρο ή ότι έχει υιοθετήσει τις τουρκικές θέσεις στο Κυπριακό.
"Όμως η νέα στρατιωτική σχέση με την Άγκυρα δημιουργεί ένα νέο ερώτημα: Θα παραμείνει η Σαουδική Αραβία ουδέτερη στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό ή θα αρχίσει σταδιακά να ευθυγραμμίζεται με την Τουρκία;".
Απομακρύνεται τελικά η Σαουδική Αραβία από Ελλάδα και Κύπρο;
Στο ερώτημα εάν το Ριάντ απομακρύνεται από την Ελλάδα και την Κύπρο, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι αυτό που φαίνεται να κάνει το Ριάντ είναι κάτι διαφορετικό.
"Διαφοροποιεί τις στρατηγικές του σχέσεις.Η Σαουδική Αραβία θέλει σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει την Τουρκία και το Πακιστάν. Διατηρεί παράλληλα σχέσεις με Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο".
Το Ριάντ, ανέφερε, δεν φαίνεται να επιλέγει ακόμη «στρατόπεδο», επιχειρεί να δημιουργήσει πολλαπλές επιλογές ασφαλείας.
Μπορεί η Τουρκία να μετατρέψει τη Συμμαχία της Μέκκας σε περιφερειακό δίκτυο;
"Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα των επόμενων μηνών" απάντησε ο κ. Χρυσοστόμου.
Είπε ότι εάν η συνεργασία περιοριστεί στην προστασία της Σαουδικής Αραβίας από τους Χούθι, πρόκειται κυρίως για μια νέα στρατιωτική συμφωνία στον Κόλπο.
Εάν όμως επεκταθεί σε Λιβύη, Συρία, Ερυθρά Θάλασσα και Ανατολική Μεσόγειο, τόνισε, τότε θα μιλάμε για νέα περιφερειακή ισορροπία.
"Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα για Αθήνα και Λευκωσία" τόνισε.
Τί πρέπει να παρακολουθούν Αθήνα και Λευκωσία
Υπάρχουν τέσσερα σημάδια, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, που πρέπει να παρακολουθούν Αθήνα και Λευκωσία
"Πρώτον, εάν η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία γίνει μόνιμη. Δεύτερον, εάν το Ριάντ αλλάξει στάση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τρίτον, εάν υπάρξει μεταβολή της σαουδαραβικής πολιτικής στο Κυπριακό και στις θαλάσσιες ζώνες. Και τέταρτον, εάν αλλάξει η ελληνική στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία".
Αυτά, τόνισε, θα είναι τα πραγματικά σημάδια μιας στρατηγικής μετατόπισης.
Ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι το συμπέρασμα είναι πιο σύνθετο.
Πρόσθεσε ότι η Σαουδική Αραβία δεν εγκαταλείπει Ελλάδα και Κύπρο, αλλά ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην Τουρκία.
Και το κρίσιμο ερώτημα πλέον, σημείωσε, δεν είναι αν η Τουρκία μπήκε στη Σαουδική Αραβία.
"Το ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσει η τουρκική επιρροή εφόσον έχει ξεκινήσει".
Πηγή: ΚΥΠΕ
