powered by inbusiness-news-logo cbn omada-logo celebrity-logo LOGO-PNG-108

Οι σοκαριστικές μαρτυρίες Ουκρανών αιχμαλώτων στη ρωσική φυλακή του Πακίνο-«Άκουγες τους συντρόφους σου να βιάζονται»

Είχαν περάσει μόλις λίγα λεπτά από τη στιγμή που ο Ολέξι Ζαρκένοφ και άλλοι αιχμάλωτοι πολέμου έφτασαν στη ρωσική σωφρονιστική αποικία Νο 7, όταν ένας φύλακας τους ανάγκασε να γδυθούν εντελώς και τους υποδέχτηκε με μια φράση, η οποία έδειχνε από την αρχή το μαρτύριο που θα ακολουθήσει: «Τώρα είστε οι Ουκρανές πουτ@@@ μας». 

Οι αιχμάλωτοι, οι οποίοι, σύμφωνα όσα περιέγραψε ο Ζαρκένοφ στη Wall Street Journal, εξαναγκάστηκαν να αγγίξουν ο ένας τα γεννητικά όργανα του άλλου, είχαν λίγο νωρίτερα φτάσει στο Πακίνο, ένα χωριό περίπου 240 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας και με μια φυλακή που έχει γίνει συνώνυμη της σεξουαλικής κακοποίησης για τους Ουκρανούς αιχμαλώτους πολέμου. 

Στη διάρκεια του πολέμου, η Ρωσία έχει υποβάλει Ουκρανούς αιχμαλώτους σε ξυλοδαρμούς, στέρηση τροφής και ύπνου, ηλεκτροσόκ και άλλες μορφές βασανιστηρίων, σύμφωνα με πρώην αιχμαλώτους, τα Ηνωμένα Έθνη και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Σε πολλά κέντρα κράτησης χρησιμοποιήθηκαν και πιο ταπεινωτικές μέθοδοι για να καμφθεί το ηθικό τους, προτού αφεθούν ελεύθεροι στο πλαίσιο ανταλλαγών.

Όλο και περισσότερες μαρτυρίες πρώην κρατουμένων, οι οποίες ευθυγραμμίζονται και με τα ευρήματα ερευνητών του ΟΗΕ, φανερώνουν ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι μια συχνή πρακτική, ενώ καταδεικνύουν επίσης πώς ο βιασμός και άλλα εγκλήματα χρησιμοποιούνται ως όπλα πολέμου σε όλο τον κόσμο, με συχνότερα θύματα τις γυναίκες.

Στη Ρωσία, όπου επί προεδρίας Βλαντίμιρ Πούτιν έχει ενταθεί το μίσος απέναντι στην ομοφυλοφιλία, στόχος γίνονται ολοένα και συχνότερα άνδρες που αιχμαλωτίστηκαν στην Ουκρανία. Πολλοί εξ αυτών τόνισαν ότι στο Πακίνο υπέστησαν τις χειρότερες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, προσωπικό σε κάθε βαθμίδα της ιεραρχίας της φυλακής είτε συμμετείχε στην κακοποίηση είτε ήταν παρών όταν αυτή συνέβαινε.

Μεταξύ άλλων, οι κρατούμενοι εξαναγκάζονταν να προσποιούνται ότι έκαναν σεξ μεταξύ τους, να αυνανίζονται και να χορεύουν γυμνοί. Επιπλέον, υπέστησαν βιασμούς με αντικείμενα και δέχθηκαν πιέσεις να συνάψουν σεξουαλικές σχέσεις με μέλη του προσωπικού της φυλακής, σύμφωνα με Ουκρανούς εισαγγελείς και εννέα πρώην κρατουμένους, τους οποίους επικαλείται η Wall Street Journal. «Οι Ρώσοι ήθελαν να μας τσακίσουν», είπε χαρακτηριστικά ο Ζαρκένοφ.

Ξυλοδαρμοί και εξευτελισμοί από την πρώτη ημέρα

Η σωφρονιστική αποικία στο Πακίνο χτίστηκε πριν από 27 χρόνια και σήμερα στεγάζει περίπου 1.000 Ρώσους καταδίκους. Διαθέτει βιβλιοθήκη, αθλητικές εγκαταστάσεις και παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο. Οι περίπου 300 Ουκρανοί που κρατούνταν σε χωριστό χώρο δεν είδαν ποτέ αυτές τις εγκαταστάσεις.

Ο Ζαρκένοφ, ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας που αιχμαλωτίστηκε τις πρώτες ημέρες της εισβολής στην Ουκρανία, το 2022, πέρασε από επτά φυλακές προτού απελευθερωθεί, έπειτα από 30 μήνες. Όπως είπε, η σεξουαλική κακοποίηση από το προσωπικό στο Πακίνο ήταν ιδιαίτερα βάναυση. Την ίδια εικόνα δίνουν εισαγγελείς και άλλοι αιχμάλωτοι πολέμου που πέρασαν από διάφορες ρωσικές φυλακές. «Ήταν ξεκάθαρο ότι το απολάμβαναν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μόλις έφτασαν στη φυλακή, ο ίδιος και άλλοι αιχμάλωτοι ξυλοκοπήθηκαν με γκλομπ, προτού καταγραφούν τα στοιχεία τους. Στη συνέχεια τους διέταξαν να γδυθούν και τους οδήγησαν στο κελί όπου τους ανάγκασαν να αγγίξουν ο ένας τον άλλον.

Τη διαδικασία εισαγωγής επέβλεπε ο επικεφαλής της φυλακής, Μπαχτιάρ Ζαϊντούλιν, σύμφωνα με τον Ζαρκένοφ.

Το προσωπικό των ρωσικών φυλακών φορούσε συνήθως κουκούλες που κάλυπταν το πρόσωπο. Όταν ήταν παρόντα ανώτερα στελέχη, οι κρατούμενοι έπρεπε να σκύβουν χαμηλά και να κρατούν το βλέμμα στο πάτωμα. Ο Ζαρκένοφ, ωστόσο, κατάφερε να σηκώσει κρυφά το βλέμμα του και είδε τον Ζαϊντούλιν με ακάλυπτο πρόσωπο σε αρκετές περιστάσεις. Τον είδε κατά την καταγραφή των στοιχείων του, σε επιθεωρήσεις κελιών και όταν εξέταζε έναν κρατούμενο που είχε κακοποιηθεί ιδιαίτερα βάναυσα. Άλλος πρώην αιχμάλωτος είπε ότι αναγνώρισε τα μάτια του Ζαϊντούλιν σε φωτογραφίες, ενώ άλλοι κατάλαβαν ότι ήταν ανώτερο στέλεχος από τον τρόπο με τον οποίο του συμπεριφερόταν το υπόλοιπο προσωπικό. Ο Ζαϊντούλιν έχει έκτοτε προαχθεί και εκτελεί χρέη επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Σωφρονιστικής Υπηρεσίας στην περιφέρεια Μπριάνσκ της Ρωσίας, που συνορεύει με την Ουκρανία, σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα. Ο ίδιος, πάντως, έχει αρνηθεί ότι είχε εργαστεί στο Πακίνο και χαρακτήρισε ψευδείς τις καταγγελίες.

Χωρίς να έχει υπάρξει, για την ώρα, κάποια τοποθέτηση από την Ομοσπονδιακή Σωφρονιστική Υπηρεσία της Ρωσίας και τη διοίκηση της σωφρονιστικής αποικίας Νο 7 για τις αναφορές της WSJ, αξίζει να σημειωθεί πως η Ρωσία έχει αρνηθεί στο παρελθόν τις καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση, χαρακτηρίζοντάς τες ατεκμηρίωτες και πολιτικά υποκινούμενες.

Σύμφωνα με τους εισαγγελείς και τους κρατούμενους, υπήρχαν και άλλα ανώτερα στελέχη που συμμετείχαν ενεργά στην κακοποίηση. Ανάμεσά τους ήταν ο αντισυνταγματάρχης Αλεξέι Χαβέτσκι, ο οποίος υπαγόταν απευθείας στον Ζαϊντούλιν. Ο Χαβέτσκι ήταν συνήθως παρών στις πιο σκληρές τιμωρίες, είπε ο Νταβίντ Πραντσένκο, μέλος του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού που αιχμαλωτίστηκε στις αρχές του 2022.

Ο Πραντσένκο σημείωσε ότι ο Χαβέτσκι του έκανε ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα με φορητή συσκευή. Σύμφωνα με εισαγγελείς και πρώην αιχμαλώτους πολέμου, ο συγκεκριμένος αξιωματικός ανάγκαζε συχνά τους κρατουμένους να προσποιούνται ότι έκαναν σεξ, ενώ ο ίδιος και άλλοι φύλακες παρακολουθούσαν.

Σε τουλάχιστον δέκα περιπτώσεις, ο Χαβέτσκι ανάγκασε κρατουμένους να ανέβουν στα κρεβάτια, να χορέψουν γυμνοί και να αγγίξουν ο ένας τον άλλον, σύμφωνα με τους εισαγγελείς. Ο ίδιος αποκαλούσε αυτές τις πράξεις «όργια», ενώ δεν έχει τοποθετηθεί επίσημα για όσα του προσάπτουν.

Οι καταγγελίες για τον επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας

Μεταξύ των προσώπων στα οποία αποδίδονται τα περισσότερα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης ήταν ο Βιατσεσλάβ Τσερντάντσεφ, επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας του κέντρου κράτησης, σύμφωνα με εισαγγελείς και πρώην κρατουμένους.

Ο Τσερντάντσεφ ζητούσε συχνά από τους κρατουμένους να γδυθούν εντελώς για δήθεν «ιατρικές εξετάσεις», όπως είπαν πρώην κρατούμενοι, που τον αποκαλούσαν «Δόκτορα Ανώμαλο» και «Κονοβάλ», δηλαδή «κομπογιαννίτη».

Κατά τη διάρκεια αυτών των εξετάσεων, αλλά και όταν οι κρατούμενοι έβγαιναν από τα ντους, ο Τσερντάντσεφ έκανε σχόλια σεξουαλικού περιεχομένου για τα γεννητικά όργανα και τους γλουτούς τους και τους άγγιζε με ανάρμοστο τρόπο, σύμφωνα με τις καταγγελίες Ουκρανών.

Σύμφωνα με αρκετούς πρώην αιχμαλώτους, η παροχή ιατρικής φροντίδας συχνά εξαρτούνταν από το αν ο κρατούμενος θα δεχόταν να ικανοποιήσει τις σεξουαλικές απαιτήσεις του Τσερντάντσεφ. «Δεν σε γαμ…, οπότε άντε γαμ… Γιατί να σου δώσω φάρμακα;» θυμήθηκε πως του είπε ο «Δόκτορ Κομπογιαννίτης» ένας δικηγόρος, ο Ρομάν Μαλάχοφ, που είχε μείνει περίπου δύο χρόνια στο Πακίνο. Μάλιστα, όταν ξέσπασαν κρούσματα ψώρας, ο γιατρός διέταξε να κρατηθούν αιχμάλωτοι γυμνοί στο ίδιο δωμάτιο για εβδομάδες, όπως ανέφεραν αρκετοί πρώην κρατούμενοι. Μεταξύ τους ήταν, σύμφωνα με δύο πρώην συγκρατουμένους του, ο Αμερικανός πολίτης Στίβεν Χάμπαρντ, τον οποίο η Ρωσία κρατούσε με κατηγορίες που η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ψευδείς. Ο Χάμπαρντ, που απελευθερώθηκε τον Οκτώβριο, δεν έχει τοποθετηθεί ακόμα για τη μεταχείρισή του στο Πακίνο. Σε δήλωσή του, ο γιος του ανέφερε ότι ο πατέρας του δεν μιλά δημόσια και ανοιχτά για όσα έζησε, αλλά ότι ορισμένα δημοσιεύματα για τη μεταχείρισή του στις ρωσικές φυλακές περιείχαν ανακρίβειες.

Ο 48χρονος Τσερντάντσεφ μεγάλωσε σε χωριό του Κιργιστάν, τότε σοβιετικής δημοκρατίας, και είναι παντρεμένος με δύο ενήλικα παιδιά, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU). Πρώην κρατούμενοι τον περιέγραψαν ως γεροδεμένο άνδρα, ύψους περίπου 1,88 μ., που φορούσε σανδάλια ανεξαρτήτως καιρού και μπορούσε ανά πάσα στιγμή να γίνει βίαιος. Σύμφωνα με την SBU, τον Ιούνιο του 2023 ο Τσερντάντσεφ βίασε με ένα πόδι καρέκλας και με τα δάχτυλά του έναν αιχμάλωτο που είχε αρνηθεί να συνάψει σεξουαλική σχέση μαζί του. Τον Ιούλιο του 2026, η ουκρανική υπηρεσία τού απέστειλε επίσημη γνωστοποίηση ότι θεωρείται ύποπτος, με αναλυτική περιγραφή των καταγγελιών για εγκλήματα πολέμου.

Κάμερες στα κελιά και μαρτυρίες για εικονικό πνιγμό

Σύμφωνα με πρώην αιχμαλώτους, στην κακοποίηση συμμετείχαν και πολλοί χαμηλόβαθμοι φύλακες, οι οποίοι εναλλάσσονταν κάθε μήνα στα ρωσικά κέντρα κράτησης αιχμαλώτων πολέμου, καθώς και Ρώσοι κρατούμενοι που εκτελούσαν καθημερινές εργασίες στις εγκαταστάσεις.

Τον Αύγουστο του 2023, έξι φύλακες μπήκαν στο κελί του Ολεξάντρ Νικολαϊτσούκ, που υπηρετούσε στο ουκρανικό Πολεμικό Ναυτικό, και διέταξαν έναν κρατούμενο να κάνει 100 κάμψεις. Όταν εκείνος δεν κατάφερε να τις ολοκληρώσει, τον βίασαν με λαστιχένιο γκλομπ, είπε ο Νικολαϊτσούκ.

Στο δικό του κελί, σε άλλα κελιά και στους διαδρόμους της φυλακής υπήρχαν κάμερες, κατά συνέπεια ήταν δύσκολο να μην γνώριζε η διοίκηση όσα συνέβαιναν.

Οι κρατούμενοι στο Πακίνο υποβάλλονταν επίσης σε επανειλημμένους ξυλοδαρμούς και εικονικό πνιγμό, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο οποίος πήρε καταθέσεις από πρώην αιχμαλώτους. «Οι κρατούμενοι στοιβάζονταν σε υπερπλήρη κελιά, με τα φώτα αναμμένα όλο το εικοσιτετράωρο. Τους έδιναν ελάχιστο και κακής ποιότητας φαγητό και τους ανάγκαζαν να γυμνάζονται παρά την ακραία πείνα και εξάντληση», δήλωσε εκπρόσωπος του ΟΗΕ.

«Ήταν το πιο τραυματικό και ταπεινωτικό»

Για πολλούς πρώην αιχμαλώτους, η σεξουαλική κακοποίηση ήταν αυτή που άφησε τα βαθύτερα σημάδια, ενώ αρκετές επιστημονικές μελέτες δείχνουν πως η ψυχολογική αποκατάσταση μετά τη σεξουαλική βία είναι δυσκολότερη σε σύγκριση με άλλες μορφές τραύματος που συνδέονται με ένοπλες συγκρούσεις.

«Ήταν το πιο τραυματικό και ταπεινωτικό», είπε ο Ολεξάντρ Κιριτσένκο, ο οποίος ήταν επαγγελματίας στρατιωτικός στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις όταν η Ρωσία εισέβαλε στη χώρα του το 2022. Τον Δεκέμβριο του 2025, άκουσε έναν κρατούμενο να βιάζεται με γκλομπ σε δωμάτιο δίπλα στο κελί του. Ο Κιριτσένκο, που έχει εκπαιδευτεί στην ψυχολογία, προσπάθησε να αποσπάσει την προσοχή των συγκρατουμένων του από τις απειλές και τις κραυγές πόνου που ακούγονταν από τον διπλανό χώρο.

Ο Κιριτσένκο απελευθερώθηκε σε ανταλλαγή αιχμαλώτων, επέστρεψε στην Ουκρανία και ακόμη προσπαθεί να διαχειριστεί όσα έζησε στο μέτωπο και στα ρωσικά κέντρα κράτησης. Πριν από μερικές εβδομάδες ζήτησε από τους υπευθύνους ενός καταστήματος να κλείσουν την ηλεκτρική εντομοπαγίδα, επειδή ο ήχος της τού θύμισε τα ηλεκτροσόκ στα γεννητικά όργανα που είχε υποστεί στο Πακίνο.

«Άκουγες τους συντρόφους σου να βιάζονται κι εγώ δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, τίποτα για να τους βοηθήσω», είπε, με όσα συνέβησαν κατά την παραμονή του στο Πακίνο να τον στοιχειώνουν ακόμα.

Πηγή: Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Promotional Rep NewsFeed
ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ