Τις δυνατότητες εμβάθυνσης της τριμερούς συνεργασίας μεταξύ Κύπρου, Ελλάδος και Αιγύπτου στον ενεργειακό τομέα εξήραν την Τετάρτη ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αννίτα Δημητρίου και ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, μιλώντας στη 2η Τριμερή Συνάντηση των Προέδρων των Κοινοβουλίων Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου, στη Λευκωσία.
«Στον ενεργειακό τομέα, τα συμπληρωματικά πλεονεκτήματα των τριών χωρών δημιουργούν ισχυρές συνέργειες», επισήμανε ο Υπουργός Ενέργειας, προσθέτοντας ότι η Κύπρος διαθέτει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη.
«Η Αίγυπτος διαθέτει ανεπτυγμένη εσωτερική αγορά φυσικού αερίου, εκτεταμένο δίκτυο αγωγών και μοναδικές υποδομές υγροποίησης, που της επιτρέπουν να λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα «έχει εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές πύλες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, χάρη στις υποδομές φυσικού αερίου που διαθέτει και στις ισχυρές διασυνδέσεις της με τα ενεργειακά δίκτυα των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης».
«Η συνδυασμένη αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων ανοίγει τον δρόμο για μια ολοκληρωμένη ενεργειακή αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο», τόνισε.
Τα τελευταία χρόνια, συνέχισε, «έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα για τη διαμόρφωση των εμπορικών και τεχνικών προϋποθέσεων μεταφοράς του κυπριακού αερίου στις υφιστάμενες αιγυπτιακές εγκαταστάσεις επεξεργασίας και υγροποίησης, με προορισμό την Ευρώπη».
«Πρόκειται για μια προσέγγιση με αμοιβαίο όφελος. Για την Κύπρο, προσφέρει τον ταχύτερο και πλέον οικονομικά αποδοτικό δρόμο εμπορικής αξιοποίησης των ανακαλύψεων φυσικού αερίου», εξήγησε. «Για την Αίγυπτο, ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, αξιοποιώντας περαιτέρω τις υποδομές της. Για την ευρύτερη περιοχή, ενδυναμώνει την ασφάλεια εφοδιασμού και δημιουργεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες», πρόσθεσε.
«Η προοπτική εξαγωγής κυπριακού φυσικού αερίου μέσω της Αιγύπτου δεν είναι μόνο ένα εμπορικό εγχείρημα. Είναι πρώτιστα μια πολιτική επιλογή συνεργασίας, αλληλεξάρτησης και περιφερειακής συνοχής», είπε ο Μιχάλης Δαμιανός, σημειώνοντας ότι «αναδεικνύει τη δυνατότητα των ενεργειακών αποθεμάτων της Ανατολικής Μεσογείου να ενισχύσουν τις σχέσεις μεταξύ κρατών αντί να αποτελούν αιτίες αντιπαράθεσης».
«Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει επενδύσει ουσιαστικά στη δημιουργία και αναβάθμιση υποδομών εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι τερματικές εγκαταστάσεις LNG, σε συνδυασμό με τους αγωγούς και τις διασυνδέσεις της με τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Ρουμανία και άλλες χώρες, ενισχύουν τον ρόλο της ως πύλης εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης», επισήμανε.
Οι υποδομές αυτές, σημείωσε, «μπορούν να στηρίξουν τη σύμπραξη των τριών χωρών για τη δημιουργία ασφαλών και αξιόπιστων ενεργειακών διαδρόμων προς την ευρωπαϊκή αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών».
Την ίδια ώρα, ο Υπουργός Ενέργειας ανέφερε ότι «οι γεωπολιτικές εντάσεις, η αστάθεια των διεθνών αγορών ενέργειας, οι τεχνολογικές αλλαγές, οι αυξημένες χρηματοδοτικές απαιτήσεις των μεγάλων έργων υποδομής και οι φιλόδοξοι στόχοι απανθρακοποίησης συνθέτουν ένα απαιτητικό περιβάλλον».
«Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απομόνωση ή τον ανταγωνισμό, αλλά στην κοινή δράση: περισσότερη συνεργασία, περισσότερος συντονισμός, περισσότερες κοινές επενδύσεις, περισσότερη περιφερειακή ολοκλήρωση», υπογράμμισε.
«Η εμπειρία της τριμερούς συνεργασίας των χωρών μας αποδεικνύει ότι η πολιτική βούληση, το κοινό όραμα και η αμοιβαία εμπιστοσύνη μπορούν να οδηγήσουν σε απτά αποτελέσματα για τους λαούς μας», σημείωσε.
Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Αννίτα Δημητρίου, ανέφερε ότι «στο διάστημα των τελευταίων χρόνων η συνεργασία μεταξύ της Κύπρου και της Αιγύπτου στον τομέα της ενέργειας έχει επισφραγιστεί με συμφωνίες-ορόσημα για τη μεταφορά και εμπορική αξιοποίηση κυπριακού φυσικού αερίου μέσω Αιγύπτου, με τελευταίες εξελίξεις κατά το τρέχον έτος, τη μονογράφηση συμφωνίας μεταξύ Αιγύπτου και Chevron για την εμπορική αξιοποίηση φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη» προς την Αίγυπτο και, προ ολίγων ημερών, την υπογραφή εμπορικών συμβάσεων με την κοινοπραξία Eni/Total για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος», μέσω των αιγυπτιακών υποδομών υγροποίησης μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028».
Την ίδια στιγμή, η κ. Δημητρίου χαιρέτισε την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων Ελλάδας και Αιγύπτου για την οριοθέτηση του εναπομείναντος τμήματος της μεταξύ τους Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, σε συνέχεια της συμφωνίας του 2020.
«Στηρίζουμε απόλυτα την Ελλάδα στο ζήτημα του ανυπόστατου, παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου μέσω και δικών μας ενεργειών και διαβημάτων και στο κοινοβουλευτικό επίπεδο και επαναβεβαιώνουμε τη βούληση και ετοιμότητά μας να προχωρήσουμε σε οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Ελλάδα, όποτε οι συνθήκες κριθούν κατάλληλες, αξιολογώντας όλα τα δεδομένα», πρόσθεσε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι «η Βουλή των Αντιπροσώπων στηρίζει τους στόχους της Κυπριακής Δημοκρατίας στον τομέα της ενέργειας, που επικεντρώνονται στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της χώρας μας και σε μια ρεαλιστική πράσινη μετάβαση, αλλά και τους στόχους που έθεσε η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ενέργειας, με έμφαση στην ενεργειακή ανταγωνιστικότητα, συνδεσιμότητα και ψηφιοποίηση της Ένωσης».
«Ιδιαίτερα, η άρση της ενεργειακής της απομόνωσης αποτελεί για την Κύπρο έναν από τους κρισιμότερους γεωπολιτικούς και οικονομικούς στόχους της. Για τον λόγο αυτό, στηρίζουμε έργα στρατηγικής σημασίας, όπως ο GSI (Great Sea Interconnector), του οποίου τη δυναμική είδαμε να αυξάνεται, ενόψει του ισχυρού διεθνούς επενδυτικού ενδιαφέροντος που συγκεντρώνει και της ενεργότερης εμπλοκής της Ελλάδας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ», υπογράμμισε.
«Στηρίζουμε, επίσης, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας, τους στόχους που έχουν τεθεί στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας Κύπρου, Ελλάδας, Αιγύπτου, τόσο στην τριμερή όσο και στην περιφερειακή της διάσταση, περιλαμβανομένου του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου (East Mediterranean Gas Forum- ΕΜFG), με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής συνδεσιμότητας και της ασφάλειας εφοδιασμού στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη προς όφελος των τριών χωρών και των λαών μας, της περιοχής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε.
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, ανέφερε ότι «ο ενεργειακός τομέας και η συνεργασία μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Αιγύπτου δεν αφορά μόνο την ενεργειακή πολιτική, αλλά την ίδια τη σταθερότητα, την ευημερία και το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου», προσθέτοντας πως «στο επίκεντρο των ευκαιριών που αναδύονται βρίσκεται η ανάδειξη της περιοχής σε εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο για την ευρωπαϊκή αγορά».
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ενεργειακή μετάβαση προσδίδει νέα δυναμική στη συνεργασία μέσω εμβληματικών έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης. «Το έργο GREGY Interconnector, που προβλέπει την απευθείας μεταφορά καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ) από την Αίγυπτο στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με το Great Sea Interconnector για τη διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, αίρει την ενεργειακή απομόνωση της νήσου και θέτει τις βάσεις για έναν ενιαίο περιφερειακό χώρο πράσινης ενέργειας», πρόσθεσε. «Σε θεσμικό επίπεδο, το East Mediterranean Gas Forum (EMGF) με έδρα το Κάιρο παγιώνει τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) ως απαρέγκλιτη αρχή περιφερειακής συνεργασίας», συμπλήρωσε.
Οι ευκαιρίες είναι πολλαπλές και στρατηγικής σημασίας, ανέφερε ο κ. Κακλαμάνης, επισημαίνοντας ότι «αε μία εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της εξάρτησης από παραδοσιακές πηγές».
Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι «η αξιοποίηση των κοιτασμάτων δημιουργεί θέσεις εργασίας, προσελκύει διεθνείς εταιρείες και ενισχύει τα δημόσια έσοδα», προσθέτοντας ότι «η χρήση υφιστάμενων υποδομών μειώνει το κόστος και επιταχύνει την υλοποίηση σε σχέση με την κατασκευή εντελώς νέων εγκαταστάσεων».
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων τόνισε ότι «το GREGY και συναφή έργα μετατρέπουν την περιοχή σε γέφυρα καθαρής ενέργειας μεταξύ Αφρικής και Ευρώπης». «Η Αίγυπτος διαθέτει τεράστιο δυναμικό σε ηλιακή και αιολική ενέργεια. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να επωφεληθούν από τη διασύνδεση και να ενισχύσουν τη δική τους ενεργειακή ασφάλεια και εξαγωγική δυνατότητα», υπέδειξε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «η τριμερής συνεργασία λειτουργεί ως υπόδειγμα καλής γειτονίας και σεβασμού του διεθνούς δικαίου», σημειώνοντας ότι «ενισχύει τη θέση και των τριών χωρών ως πυλώνων σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή και δημιουργεί θετικό προηγούμενο για ευρύτερες συνεργασίες στο πλαίσιο του East Mediterranean Gas Forum».
Παρά τη σαφή δυναμική, σημείωσε, «το εγχείρημα αντιμετωπίζει σύνθετες γεωπολιτικές, τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις. Η απάντηση σε αυτές είναι η επιμονή στο διεθνές δίκαιο, ο διάλογος και η δημιουργία αμοιβαία επωφελών συνεργασιών», ανέφερε.
«Επιπροσθέτως, η τεχνική πολυπλοκότητα των ποντίσεων σε ακραία θαλάσσια βάθη αυξάνει σημαντικά το κατασκευαστικό ρίσκο και τον προϋπολογισμό των έργων», είπε.
«Τέλος, η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί ισορροπία. Το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο μεταβατικό καύσιμο, αλλά η μακροπρόθεσμη στρατηγική πρέπει να ενσωματώνει τις ανανεώσιμες πηγές, την ηλεκτρική διασύνδεση και τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών», επισήμανε.
Πηγή: KYΠΕ
