Καθοριστικές ενδέχεται να αποδειχθούν για τον Τραμπ οι ενδιάμεσες εκλογές που έρχονται δύο χρόνια πριν από τη λήξη της προεδρίας του, αναφέρει σε εκτενή ανάλυση το BBC.
Πρόκειται για τις εκλογές που θα κρίνουν ποιος θα έχει τον έλεγχο του Κογκρέσου, οι οποίες έρχονται σε μια δύσκολη συγκυρία για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, καθώς οι ψηφοφόροι δηλώνουν σε συντριπτικό ποσοστό ότι το ζήτημα που τους απασχολεί περισσότερο είναι η ακρίβεια. Οι τιμές των τροφίμων και των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί εν μέρει εξαιτίας των επιθετικών δασμών που επέβαλε ο Τραμπ και του μη δημοφιλούς πολέμου με το Ιράν, γεγονός που θα αναλογιστούν οι πολίτες τη στιγμή που θα προσέρχονται στις κάλπες.
Ο Τραμπ, ο οποίος κυριάρχησε στην αμερικανική πολιτική την τελευταία δεκαετία και επέστρεψε στον Λευκό Οίκο μετά τη νίκη του στις εκλογές του 2024, έχει πραγματοποιήσει δεκάδες προεκλογικές συγκεντρώσεις, ζητώντας από τους ψηφοφόρους να στηρίξουν το κόμμα του σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος.
«Σας ζητώ να προσποιηθείτε, παρακαλώ, ότι είμαι στο ψηφοδέλτιο» δήλωσε σε συγκέντρωση τον προηγούμενο μήνα, επαναλαμβάνοντας το αίτημα και στην Αϊόβα την Κυριακή, μία πολιτεία που παραδοσιακά θεωρούνταν ασφαλής για τους Ρεπουμπλικανούς. Εξακολουθεί να αποτελεί όμως ο 80χρονος πρόεδρος των ΗΠΑ εκλογικό πλεονέκτημα για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, τη στιγμή που τα ποσοστά αποδοχής του έχουν καταρρεύσει έπειτα από έναν πόλεμο που παρατείνεται και ενώ η τσέπη των Αμερικανών δέχεται σοβαρό πλήγμα;
Η τιμή του ντίζελ, που πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο ήταν 3,75 δολάρια ανά γαλόνι, έφτασε τον Σεπτέμβριο στο ιστορικό υψηλό των 6,52 δολαρίων.
«Μόλις έστειλα τον γιο μου να διασχίσει οδικώς τη χώρα· με έπαιρνε τηλέφωνο από κάθε πολιτεία και μου ανέφερε την τιμή των καυσίμων», είπε ένας ψηφοφόρος στην Αϊόβα. «Κι εγώ έλεγα: "Θεέ μου, αυτό είναι φρικτό"».
Παράλληλα, ο πληθωρισμός αυξήθηκε από 3% όταν ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία σε 3,7%, ενώ οικονομολόγοι εκτιμούν ότι θα ήταν χαμηλότερος χωρίς τους εκτεταμένους δασμούς.
Οι Ρεπουμπλικανοί ανησυχούν ότι αυτή η οικονομική κατάσταση τους έχει καταστήσει ευάλωτους σε εκλογικές αναμετρήσεις που θεωρούνταν παραδοσιακά «ασφαλείς», σε πολιτείες όπως το Τέξας, το Οχάιο και το Κάνσας. Το κόμμα έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε προεκλογικές διαφημίσεις. Η αυξημένη δαπάνη στο Κάνσας, ιδιαίτερα για τη μάχη της Γερουσίας, δείχνει ότι οι Ρεπουμπλικανοί αντιλαμβάνονται ότι το κόμμα βρίσκεται σε δύσκολη θέση, όπως τόνισε στο BBC η Κάρι Νταν, αρχισυντάκτρια του Cook Political Report, ενός οργανισμού που αναλύει τις προεκλογικές εκστρατείες και τις εκλογικές αναμετρήσεις.
Όπως επισημαίνει ο Στέφεν Χόκινς, διευθυντής έρευνας στην εταιρεία δημοσκοπήσεων More in Common, πολιτείες που ο Τραμπ κέρδισε με διαφορά 10, 12 ή 15 μονάδων το 2024, πλέον εμφανίζουν πραγματικές πιθανότητες επικράτησης των Δημοκρατικών.
Οι ψηφοφόροι για την ακρίβεια και τον Τραμπ
Κάνοντας ρεπορτάζ από την Αϊόβα, ο δημοσιογράφος του BBC συνομίλησε με ψηφοφόρους, θέτοντας το ερώτημα αν η παρουσία του Τραμπ καθιστά πιθανότερο ή λιγότερο πιθανό για τους πολίτες να στηρίξουν τους Ρεπουμπλικάνους. Οι απαντήσεις ήταν αποκαλυπτικές:
«Με το κλίμα που επικρατεί σήμερα, θα έλεγα μάλλον λιγότερο πιθανό, είτε το πιστεύετε είτε όχι. Ως Ρεπουμπλικανός και ο ίδιος, πιστεύω ότι ίσως λειτουργεί τελικά επιζήμια», ανέφερε ένας. «Νομίζω ότι σίγουρα αποθαρρύνει τους ψηφοφόρους, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό. Παράλληλα, πιστεύω ότι πιθανότατα ανεβάζει τη δυναμική της πλευράς των Δημοκρατικών σε ένα επίπεδο που δεν συναντάται πάντα - και αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή πρόκειται για τον Ντόναλντ Τραμπ», δήλωσε άλλος. «Μας έχει μπλέξει σε πόλεμο. Οι τιμές και το κόστος των τροφίμων είναι στα ύψη και η τιμή των καυσίμων έχει εκτοξευθεί», σημείωσε ένας ακόμη.
«Αυτή είναι η ουσία αυτών των εκλογών. Πολλοί ψηφοφόροι, ακόμη και σε πολιτείες που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς, αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ίσως θελήσουν να το εκφράσουν αυτό στην κάλπη την Τρίτη. Ωστόσο, είναι υπερβολικά απλουστευτικό να θεωρεί κανείς ότι αυτό το σκηνικό -με τον πόλεμο, τους δασμούς και τις τιμές που έχουν εκτοξευθεί- θα οδηγήσει σε μια σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, τη Γερουσία και τις εκλογές για κυβερνήτες» σχολιάζει το BBC, και συνεχίζει παραθέτοντας στοιχεία από δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ κυμαίνεται γύρω στο 38%, αλλά και τα ποσοστά των Δημοκρατικών ωστόσο δεν είναι ιδιαίτερα υψηλά.
Χαρακτηριστική είναι μία πανεθνική δημοσκόπηση του NBC, που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, σύμφωνα με την οποία μόλις το 29% των ψηφοφόρων έχει θετική γνώμη για το Δημοκρατικό Κόμμα.
Τι συμβαίνει στους Δημοκρατικούς-Τα σενάρια αν πάρουν τη Βουλή, δύσκολη η μάχη για τη Γερουσία
Συνεχίζοντας, το BBC αναλύει τι συμβαίνει στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών. Εξηγεί ότι το κόμμα στρέφει ήδη το βλέμμα του στις προεδρικές εκλογές του 2028, στις οποίες θα πρέπει να συσπειρωθεί γύρω από έναν ενιαίο υποψήφιο. Αυτό δεν αναμένεται να αποδειχθεί εύκολο, λόγω των διαφωνιών στο εσωτερικό του, οι οποίες έγιναν εμφανείς κατά την προεκλογική αυτή περίοδο σε περιοχές όπως το Μίσιγκαν. Τα αποτελέσματα θα τους δώσουν διδάγματα για τις εκλογές του 2028, ωστόσο τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν. Μπορούν όντως να κερδίσουν στο Τέξας; Μπορούν να προσελκύσουν ψηφοφόρους από αγροτικές περιοχές που αποτελούν ισχυρά προπύργια των Ρεπουμπλικανών; Θα καταφέρουν άραγε ορισμένα από τα ανερχόμενα αστέρια τους να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί γύρω από το πρόσωπό τους;
«Αν η απάντηση σε ορισμένα από αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητική, το κόμμα θα έχει πολλά να σκεφτεί και να επανεξετάσει μέσα στον επόμενο χρόνο. Και ο απολογισμός των εκλογών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστος», επισημαίνει το BBC.
Το ρεπορτάζ σημειώνει σε άλλο σημείο ότι ακόμη και όταν ένας εν ενεργεία πρόεδρος χαίρει μεγαλύτερης δημοτικότητας από τον Τραμπ, το κόμμα του συνήθως χάνει έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, ενισχύει την πεποίθηση των Δημοκρατικών ότι θα καταφέρουν τουλάχιστον να κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Τι θα συμβεί σε αυτή την περίπτωση; Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, θα έχουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες του Τραμπ, να ξεκινήσουν έρευνες για την κυβέρνησή του και να εξετάσουν ακόμη και την παραπομπή υπουργών σε δίκη, με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να θεωρείται πιθανός στόχος λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Η κατάκτηση της Γερουσίας, ωστόσο, θα είναι δυσκολότερη. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται τέσσερις παραπάνω έδρες για να αποκτήσουν τον έλεγχο, ενώ αν χάσουν την έδρα στο Μίσιγκαν, που ήδη κατέχουν, θα χρειαστούν πέντε. Οι κρίσιμες αναμετρήσεις αναμένεται να διεξαχθούν σε πολιτείες όπως το Μίσιγκαν, το Τέξας, το Οχάιο, η Αϊόβα, το Μέιν, η Αλάσκα και η Βόρεια Καρολίνα.
Οι δημοσκοπήσεις και η αντίδραση του Τραμπ στο εκλογικό αποτέλεσμα
Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, το BBC επισημαίνει τις επιφυλάξεις για τις δημοσκοπήσεις, καθώς στο παρελθόν έχουν υπερεκτιμήσει τη δύναμη των Δημοκρατικών και υποτιμήσει την εκλογική απήχηση του Τραμπ. Ωστόσο, εάν οι προβλέψεις αποδειχθούν κοντά στην πραγματικότητα και οι Δημοκρατικοί καταγράψουν σημαντική άνοδο, οι Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να υποστούν ήττες ακόμη και σε πολιτείες που αποτελούν παραδοσιακά προπύργιά τους.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ σε ενδεχόμενες επώδυνες εκλογικές απώλειες. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την ακεραιότητα και την ασφάλεια της εκλογικής διαδικασίας, και είναι πιθανό να το κάνει ξανά είτε κατά την καταμέτρηση των ψήφων είτε μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.
Ωστόσο, αυτές οι εκλογές αποτελούν μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή για τους Αμερικανούς, πολλοί από τους οποίους επιθυμούν να δουν πραγματική αλλαγή κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ετών, αναφέρει το BBC.
Για τα δύο κόμματα, θα είναι η τελευταία εκλογική δοκιμασία πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028, οι οποίες θα καθορίσουν τη μορφή και τον χαρακτήρα της πολιτικής σκηνής στη μετα-Τραμπ εποχή. Για τον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει αποτίμηση της έως τώρα διακυβέρνησής του και της συνολικής πορείας του κόμματός του.
Το βασικό ερώτημα, όμως, είναι -καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να διαμορφώσει την πολιτική του παρακαταθήκη τα επόμενα δύο χρόνια- κατά πόσο μια αλλαγή στον έλεγχο του Κογκρέσου, το οποίο μέχρι σήμερα έχει σε μεγάλο βαθμό παρακάμψει, θα μπορούσε πράγματι να περιορίσει την εξουσία του ως προέδρου.
Πηγή: Iefimerida
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Eνδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ-Το διακύβευμα, οι κρίσιμες πολιτείες και τα προγνωστικά για τον έλεγχο του Κογκρέσου
