Ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε με τη συμμετοχή μόνο πέντε σχολείων, το 2011 και σήμερα μετρά πάνω από 450 σχολεία και στόχος τους είναι να διδάξει στους μαθητές την διαχείριση και την ανακύκλωση των αποβλήτων. Αυτό είναι το πρόγραμμα «τηγανοκίνηση», που πλέον έχει καταστεί θεσμός, αφού διοργανώνεται για τρίτη χρονιά και βασικός στόχος είναι να μπορέσουν τα σχολεία να καταστούν περιβαλλοντικά φιλικά και να υιοθετήσουν κουλτούρα αειφορίας.
Το πρόγραμμα εκπαιδευτικό περιβαλλοντικό «τηγανοκίνησης», αφορά την διαχείριση και ανακύκλωση τηγανελαίων και το Σάββατο διοργανώνεται για ακόμη μία χρονιά το φεστιβάλ, που στόχο έχει να ενημερώσει τους μαθητές για τους σωστούς τρόπους που μπορούν να αξιοποιηθούν τα τηγανέλαια. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον οργανισμό ΑΚΤΗ, που ήταν εκείνος που δημιούργησε το καραβάνι της τηγανοποίησης, το οποίο επισκέπτεται σχολεία και παρουσιάζει με πρακτικό τρόπο πώς μπορεί να γίνει η αξιοποίηση.
«Είναι ένας θεσμός που διεξάγεται για τρίτη χρονιά τώρα, ως συνέχεια του περιβαλλοντικού εκπαιδευτικού προγράμματος "τηγανοκίνηση" που έχει να κάνει με τη διαχείριση και ανακύκλωση τηγανελαίων. Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά το 2011, με τη συμμετοχή πέντε σχολείων και αυτή τη στιγμή, δεκαπέντε χρόνια μετά, συμμετέχουν πέραν των 450 σχολείων από όλη την Κύπρο, με στόχο να βοηθήσει, με έναν πιο εμπειρικό τρόπο, τους μαθητές και την εκπαιδευτική κοινότητα να αντιληφθούν ότι η διαχείριση και ανακύκλωση των τηγανελαίων αποτελεί βασικό συστατικό τόσο για την υγεία των εδαφών όσο και για την ευημερία των ανθρώπων. Παράλληλα, επιδιώκει να γίνει κατανοητό ότι, όταν μιλάμε για τη διαχείριση αποβλήτων, δεν αναφερόμαστε μόνο στα στερεά απόβλητα», ανέφερε στον REPORTER η Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου είναι η Προϊσταμένη της Μονάδας «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη» στο Υπουργείο Παιδείας.
Ουσιαστικά, το εν λόγω πρόγραμμα αποτελεί ουσιαστικό μέσο ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των σχολείων και των τοπικών κοινοτήτων, των νοικοκυριών και των χώρων εστίασης, καθώς αντί να απορρίπτουν τα χρησιμοποιημένα μαγειρικά λάδια, οι πολίτες τα μεταφέρουν στα σχολεία και τα τοποθετούν στους ειδικούς κάδους που έχουν εγκατασταθεί για τον σκοπό αυτό.
«Το πρόγραμμα βασίζεται στην εταιρική κοινωνική ευθύνη και αναδεικνύει τη συνεργασία του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα. Έχει αποφέρει πολλαπλά οφέλη στα σχολεία, καθώς, ανάλογα με την ποσότητα των τηγανελαίων που συλλέγονται από το κάθε σχολείο, υπάρχει οικονομική απόδοση. Τα χρήματα αυτά αξιοποιούνται για την προώθηση αειφόρων πρακτικών. Αυτός είναι και ο βασικός μας στόχος: να μπορέσουν τα σχολεία, σε μακροπρόθεσμη βάση, να καταστούν περιβαλλοντικά φιλικά και, κυρίως, να υιοθετήσουν μια κουλτούρα αειφορίας».
Όπως επεσήμανε η δρ. Ζαχαρίου, μέχρι σήμερα, από το 2011, έχουν επιστραφεί στα σχολεία περίπου 770.000 ευρώ. Τα χρήματα αυτά αξιοποιήθηκαν για περισσότερες από 1.200 περιβαλλοντικές δράσεις και δράσεις αειφορίας και οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν παρεμβάσεις στις σχολικές αυλές για τη δημιουργία χώρων πρασίνου, την αγορά φιλοπεριβαλλοντικών προϊόντων, την εγκατάσταση αυτοματισμών για εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και την υποστήριξη περιβαλλοντικών δράσεων στο πλαίσιο της διδασκαλίας θεμάτων περιβάλλοντος και αειφόρου ανάπτυξης, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα.
«Το σημαντικότερο είναι ότι πρόκειται για ένα πρόγραμμα που σχεδιάστηκε στην Κύπρο, από Κύπριους επιστήμονες, για τις ανάγκες της Κύπρου. Είναι ένα πρόγραμμα καινοτομίας, καθώς μέσα από τη εμπειρική διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο μπορούν να αξιοποιηθούν καλύτερα τα τηγανέλαια, υπάρχουν συμφωνίες με εταιρείες που τα μετατρέπουν σε βιοντίζελ. Επομένως, πρόκειται για ένα πρόγραμμα που προωθεί επίσης βασικές δεξιότητες και ικανότητες οι οποίες συνδέονται με την επιστήμη, τη μηχανική, την τεχνολογία, αλλά και τις τέχνες».
Αυτό που τονίζεται από πλευράς Υπουργείου Παιδείας είναι πως είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο το γεγονός ότι, φέτος, το πρόγραμμα συγκαταλέγεται ανάμεσα στα επτά προγράμματα, από τα 300 που έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα οποία διεκδικούν το πρώτο βραβείο καινοτομίας σε θέματα περιβάλλοντος και αειφόρου ανάπτυξης. Η τελετή βράβευσης θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στο Τορίνο της Ιταλίας, όπου έχει προσκληθεί να παραστεί και η Κύπρος.
«Το φεστιβάλ έχει πλέον καθιερωθεί ως θεσμός, με στόχο να επιβραβεύει τις προσπάθειες των σχολείων, αλλά και την υποστήριξη των κοινωνικών και κοινοτικών εταίρων που συμβάλλουν στη σωστή διαχείριση των τηγανελαίων. Παράλληλα, μέσα από διάφορους σταθμούς μάθησης και εκπαίδευσης, το φεστιβάλ αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα που αφορούν την προώθηση της αειφορίας τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και επίπεδο προστασίας και διατήρησης του περιβάλλοντος».
Η κα. Ζαχαρίου σημείωσε πως το φεστιβάλ απευθύνεται σε οικογένειες και παιδιά και περιλαμβάνει περισσότερους από οκτώ σταθμούς εκπαίδευσης και βιωματικής μάθησης και εξήγησε πως οι δραστηριότητες δεν περιορίζονται στην απλή παροχή πληροφοριών, αλλά δίνουν στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να μάθουν μέσα από το παιχνίδι και τον πειραματισμό.
«Περιλαμβάνονται παιχνίδια θησαυρού στην περιοχή του δάσους της Αθαλάσσας, καθώς και δραστηριότητες που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα, τους επικονιαστές και τις πρακτικές προστασίας και διατήρησης των εδαφών. Όλες οι δραστηριότητες είναι σχεδιασμένες ως παιχνίδια και πειράματα, ώστε μικροί και μεγάλοι να μπορούν να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν από πρώτο χέρι για ζητήματα που αφορούν τη δική τους ευθύνη απέναντι στο περιβάλλον. Παράλληλα, παρουσιάζονται απλοί τρόποι, με τους οποίους οι πολίτες μπορούν να συμβάλουν στην προστασία του περιβάλλοντος μέσα από τις καθημερινές τους συνήθειες».
Στο μεταξύ, όπως εξηγήθηκε, κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε πολλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες έχουν ιδιαίτερα δημιουργικούς τίτλους, με στόχο να διεγείρουν τη φαντασία και την περιέργεια μικρών και μεγάλων και να ενθαρρύνουν την ενεργό συμμετοχή στα εργαστήρια. Ένας από τους σταθμούς είναι ο νέος διαδραστικός σταθμός που έχει δημιουργήσει για τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Στόχος του είναι να βοηθήσει τους μαθητές και τους γονείς να αντιληφθούν γιατί οι στόχοι της αειφορίας αφορούν όλους και γιατί είναι τόσο σημαντικοί.
«Ένα άλλο εργαστήριο έχει τίτλο ‘Νερό σε κίνηση: Παίζω, σκέφτομαι και αλλάζω’. Μέσα από ένα παραδοσιακό παιχνίδι, το γνωστό σε όλους μας ‘φιδάκι’, οι συμμετέχοντες καλούνται να γνωρίσουν το υδατικό τους αποτύπωμα. Παράλληλα, θα υπάρχει η κινητή πειραματική ομάδα, το ‘Καραβάνι της Τηγανοκίνησης’, που θα βοηθήσει τους επισκέπτες να κατανοήσουν πώς το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι αποκτά νέα αξία. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας μέσα από ένα ειδικά διαμορφωμένο ποδήλατο, το οποίο μετατρέπει την κινητική ενέργεια σε ηλεκτρική».
Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα υπάρχουν κι άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα οι «Ψίθυροι της Φύσης», που αφορά μια περιπέτεια στον Βοτανικό Κήπο της Αθαλάσσας και μέσα από τη φύση, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τα διάφορα βότανα και φυτά της περιοχής, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή Actionbound. Στόχος είναι τα παιδιά μπορούν να αναλάβουν τον ρόλο μικρών βοτανολόγων και να εξερευνήσουν τον φυσικό πλούτο της περιοχής. Παράλληλα, θα αξιοποιηθεί το μουσείο που βρίσκεται στον χώρο, μέσα από δραστηριότητες που σχετίζονται με τα εκθέματά του.
«Στο πλαίσιο των εργαστηρίων, μικροί και μεγάλοι θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τη χαρά της φύτευσης, φυτεύοντας τους δικούς τους σπόρους. Πρόκειται για μια πλούσια σειρά δραστηριοτήτων, η οποία πιστεύουμε ότι θα προσφέρει ξεχωριστές εμπειρίες σε όσους παρευρεθούν και θα τους ανοίξει ένα νέο παράθυρο σε έναν κόσμο διαφορετικό από την καθημερινότητά τους. Έναν κόσμο που σχετίζεται με την επανασύνδεσή μας με τη φύση και τον χώρο που μας περιβάλλει, καθώς και με τη δυνατότητά μας να συμμετέχουμε ενεργά σε μια συλλογική προσπάθεια για την προστασία του πλανήτη».
Σημειώνεται πως σε όλους τους επισκέπτες θα δοθεί ως δώρο ένα κερομαντήλο, το οποίο έχει διάρκεια πάνω από τρία χρόνια ζωής και μπορεί να χρησιμοποιείται καθημερινά από τα παιδιά, χωρίς να υπάρχει η ανάγκη για χρήση χαρτομάντηλων ή πλαστικής μεμβράνης.
