Αποτελεί παραδεκτό γεγονός, από διάφορες πλευρές -πλην όσων επιχειρούν να προστατεύσουν ενδεχομένως τους δικούς τους χειρισμούς- πως η κατάσταση στις Κεντρικές Φυλακές έχει ξεφύγει από τα όρια, με μια σειρά από σοβαρά προβλήματα να μπαίνουν τα τελευταία χρόνια κάτω από το χαλί, κυρίως για επικοινωνιακούς λόγους, με τον προκάτοχο του υπουργού Δικαιοσύνης, να μιλά για ριζοσπαστικές και επαναστατικές τομές που έγιναν στο Σωφρονιστικό Ίδρυμα, επί διακυβέρνησης Νίκου Χριστοδουλίδη.
Η πραγματικότητα όμως ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη και δεν επρόκειτο για αυθαίρετο συμπέρασμα όσων κατ΄ επανάληψη διατύπωναν σοβαρές ανησυχίες και έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου. Αντιθέτως, η Επιτροπή Πρόληψης των Βασανιστηρίων, μετά από αρκετά χρόνια, εξέδωσε την πρώτη αρνητική έκθεση, το 2023, προειδοποιώντας για την κατάσταση, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025, η έκθεση της ήταν καταπέλτης και χαρακτηρίστηκε ως μια από τις σκληρότερες στα χρονικά. Μάλιστα, κατέταξε την Κύπρο στο «κόκκινος», δηλαδή στις χώρες που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν επισκέψεις πέραν των καθιερωμένων ανά τέσσερα με πέντε χρόνια, εξού και μέσα σε τρία χρόνια, επισκέφθηκε τρεις φορές τις Κεντρικές Φυλακές.
Καθημερινά περιστατικά βίας, διοχέτευση μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών στις Κεντρικές, μια σειρά από αιφνίδιοι θανάτοι, νεκροί από ξυλοδαρμό ή αυτοκτονία, podcast κρατουμένων, συγκάλυψη με περιστατικά για τα οποία δεν ειδοποιήθηκε η Αστυνομία, βιασμοί, άθλιες συνθήκες διαβίωσης, τσουβαλιασμένοι κρατούμενοι σε κελιά του ενός και των δύο, διαφθορά και άτυπες ιεραρχίες κρατουμένων, με ισοβίτες και βαρυποινίτες να βρίσκονται -με άτυπο τρόπο- στην Διεύθυνση των Φυλακών, επιβάλλοντας άγραφους νόμους και κανονισμούς.
Σχετικό είναι και το εύρημα της CPT στην τελευταία της έκθεση, που ετοιμάστηκε κατόπιν έκτακτης επίσκεψης στην Κύπρο λόγω καταγγελιών που υποβλήθηκαν ενώπιον της, όπου ανέφερε: «Μέλη του προσωπικού σκόπιμα διευκόλυνε την κακομεταχείριση μεταξύ κρατουμένων. Συνολικά, υπήρχε ένα πρόσφορο περιβάλλον για κρατουμένους που ανήκαν σε ισχυρότερες ομάδες ώστε, ελλείψει αποτελεσματικής επίβλεψης των πτερύγων από το προσωπικό, να επιβάλλουν τη θέληση και τους κανόνες τους στους υπόλοιπους κρατουμένους, οι οποίοι ενδέχεται να μην είχαν οικονομικά μέσα, σωματική δύναμη ή εξωτερική υποστήριξη. Οι κρατούμενοι αυτοί διατηρούσαν τον έλεγχο των παραπάνω τμημάτων μέσω εκφοβισμού, εκβιασμού και, κατά διαστήματα, σωματικής βίας».
Με βάση τα πιο πάνω, γίνεται αντιληπτό ότι ο νέος Διευθυντής των Φυλακών, που αναλαμβάνει καθήκοντα στις 2 Νοεμβρίου, Γιώργος Ιωάννου, καλείται όχι μόνο να διαχειριστεί μια δύσκολη κατάσταση, αλλά να λάβει άμεσα αποφάσεις, με τον χρόνο να πιέζει τόσο τον ίδιο όσο και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώπιον του οποίου υπάρχουν μια σειρά από σοβαρές καταγγελίες και πληροφορίες για διάφορα ζητήματα.
Ο κ. Ιωάννου προέρχεται από τις τάξεις της Εθνικής Φρουράς, κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθεση με τις ξεκάθαρες οδηγίες της Επιτροπής Πρόληψης κατά των Βασανιστηρίων, ωστόσο είναι στο χέρι του να δείξει πως δεν θα μετατραπεί σε στρατοκρατούμενο καθεστώς το Σωφρονιστικό Ίδρυμα, το οποίο βέβαια τα τελευταία χρόνια δείχνει πως έχει μετατραπεί σε... αστυνομικά κρατητήρια και κέντρο συλλογής πληροφοριών της Αστυνομίας, μένοντας σε απόσταση από την πραγματική του αποστολή του που είναι ο σωφρονισμός. Κάτι που δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις, τόσο για το ίδιο το Σωφρονιστικό Ίδρυμα όσο και για τους ίδιους τους κρατούμενους και τους δεσμοφύλακες.
Σε κάθε περίπτωση, ο νέος Διευθυντής, αφού ενημερωθεί, σε πρώτο στάδιο θα πρέπει να λάβει αποφάσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση του προσωπικού και από εκεί και πέρα, θα πρέπει να εξεύρει τρόπο ώστε να λάβει γνώση για την πραγματική κατάσταση που αφορά την διαβίωση των κρατουμένων και άλλα προβλήματα που υπάρχουν, τα οποία -σε κάποιες περιπτώσεις- αποτελούν «προπομπό» άλλων καταστάσεων.
Ήδη στις τάξεις των Κεντρικών διακινούνται διάφορα σενάρια για πιθανές αλλαγές που θα αλλάξουν τις ισορροπίες, ενώ ερώτημα αποτελούν τα νέα καθήκοντα της Ανώτερης Λειτουργού Μαρίας Σιαλή, που αυτή τη στιγμή εκτελεί καθήκοντα αναπληρώτριας Διευθύντριας, την οποία θα διαδεχθεί ο Γιώργος Ιωάννου.
Υπενθυμίζεται πως σε βάρος της κ. Σιαλή διατυπώθηκαν και υποβλήθηκαν διάφορες σοβαρές καταγγελίες οι οποίες δεν διερευνήθηκαν, ενώ ο Σύνδεσμος Φυλακισμένων και ο πρόεδρος του, Αλέξανδρος Κληρίδης, είχε ζητήσει την διαθεσιμότητα της και την έναρξη ποινικής έρευνας, ώστε κρατούμενοι αλλά και δεσμοφύλακες να μπορούν να μιλήσουν, καθώς υπήρχε κλίμα εκφοβισμού και αντιποίνων. Οι εν λόγω καταγγελίες διαβιβάστηκαν και σε υπουργό Δικαιοσύνης και Πρόεδρο, χωρίς βέβαια να διερευνηθούν, ενώ αποστάλθηκαν και στη CPT, η οποία δεν τις αγνόησε αλλά αντιθέτως είχε συνάντηση με τον κ. Κλήρίδη, ο οποίος τους ενημέρωσε σχετικά.
Επίσης, η Μαρία Σιαλή ήρθε σε μετωπική ρήξη και με τη συντεχνία των δεσμοφυλάκων Ισότητα, η οποία επίσης προέβη σε σοβαρές καταγγελίες σε βάρος της, ενώ δεν αποτελεί μυστικό πως οι σχέσεις της με διάφορα πρόσωπα, τόσο δεσμοφύλακες όσο και κρατούμενους, είναι συγκρουσιακές, όπως και με τους προκάτοχους της, δύο εκ των οποίων παραιτήθηκαν σε ένα χρόνο και ο τρίτος παύθηκε από τον Πρόεδρο λόγω της απόδρασης του ισοβίτη, παρά το γεγονός πως το θέμα είχε χειριστεί η ίδια.
Σοβαρές καταγγελίες, που είτε άπτονται διάφορων θεμάτων, υποβλήθηκαν κατά καιρούς και εναντίον δεσμοφυλάκων, στενοί συνεργάτες της νυν Διεύθυνσης, και ως εκ τούτου παραμένει ερώτημα για το πώς θα κινηθεί με την ανάληψη των καθηκόντων του ο νέος Διευθυντής. Αφενός για να «κατευνάσουν τα πνεύματα» και αφετέρου για διαχείριση των προβλημάτων που ήδη έχουν συσσωρευτεί.
Πάντως, αυτό που διαμηνύεται από διάφορες πλευρές, είναι πως ενδεχομένως -σε πρώτη φάση- να υπάρξουν αλλαγές σε διάφορα επίπεδα, ώστε να δοθεί το μήνυμα για ολικό λίφτινγκ και για νέα προσπάθεια επίλυσης ζητημάτων, ωστόσο είναι κάτι που θα διαφανεί στο άμεσο μέλλον. Σε κάθε περίπτωση, ο κάθε ένας δεν κρίνεται από τις προαγγελίες και τις διακηρύξεις του, αλλά από τις πράξεις του.
Σημειώνεται πως ο υπουργός Δικαιοσύνης είχε αναφέρει πως έχει ήδη συναντηθεί μαζί με τον κ. Ιωάννου και θα ακολουθήσουν νέες συναντήσεις, ώστε να ενημερωθεί για την κατάσταση στις Φυλακές και τους στόχους του σωφρονιστικού συστήματος πριν αναλάβει καθήκοντα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ:
