Οι λεηλασίες και τα βίαια επεισόδια που συγκλόνισαν τη Γαλλία το σαββατοκύριακο απειλούν να αναδιαμορφώσουν τις πολιτικές ισορροπίες ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, που προηγείται στην κούρσα για την προεδρία, επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την κρίση προβάλλοντας τον εαυτό της ως τη μοναδική υποψήφια που μπορεί να αποκαταστήσει τον νόμο και την τάξη. Ωστόσο, η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους και για την ίδια, καθώς πολλοί ψηφοφόροι τη θεωρούν ως μια βαθιά διχαστική προσωπικότητα, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενη νίκη της το 2027 θα μπορούσε να οξύνει ακόμη περισσότερο τις κοινωνικές αντιθέσεις που ανέδειξαν οι ταραχές.
Από την πλευρά του, ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος θεωρείται πιθανός αντίπαλος της Λεπέν στον δεύτερο γύρο των εκλογών, προσπαθεί να διατηρήσει λεπτές ισορροπίες. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον κατηγορούν ότι ενθάρρυνε τα κύματα οργής στους δρόμους του Παρισιού και άλλων μεγάλων γαλλικών πόλεων.
Για τους κεντρώους, που μέχρι τώρα δυσκολεύονταν να αποκτήσουν δυναμική στην προεκλογική αναμέτρηση, η κρίση ενδέχεται να αποτελέσει ευκαιρία να κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι θα καταφέρουν να αποστασιοποιηθούν από τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δέχεται επικρίσεις για την ανεπαρκή, όπως χαρακτηρίζεται, αντίδρασή του στο κύμα βανδαλισμών που σαρώνει τη χώρα.
Συνολικά, οι εξελίξεις οδηγούν την προεδρική αναμέτρηση σε αχαρτογράφητα νερά. «Όταν υπάρχει μια πραγματική κρίση, κανείς δεν ξέρει πού μπορεί να οδηγήσει», δήλωσε στο Politico ένας συντηρητικός πολιτικός παράγοντας που διατηρεί τακτική επικοινωνία με στελέχη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πώς επηρεάζονται, λοιπόν, οι βασικοί διεκδικητές της προεδρίας;
Μαρίν Λεπέν: Η κρίση ενισχύει τη δυναμική της, αλλά κρύβει και κινδύνους
Η Μαρίν Λεπέν φαίνεται να αποκομίζει άμεσα πολιτικά οφέλη από τις ταραχές. Αυτό το αναγνωρίζουν ακόμη και οι αντίπαλοί της.
Τα επεισόδια του Σαββάτου «ευνοούν την ακροδεξιά», δήλωσε η κεντροδεξιά ευρωβουλευτής Ναταλί Λουαζό. «Περιφέρονται γύρω από τη βία σαν όρνια», ανέφερε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή της.
Η Λεπέν έχει ήδη επιχειρήσει να παρουσιαστεί ως εναλλακτική πρόεδρος της Γαλλίας, απευθύνοντας την Κυριακή ένα μετρημένο διάγγελμα προς τους πολίτες, στο οποίο προέβαλε τον εαυτό της ως υποψήφια μιας «ειρηνικής Γαλλίας».
Ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, Ζορντάν Μπαρντελά, υιοθέτησε ακόμη πιο σκληρή γραμμή, παρουσιάζοντας το κόμμα του ως τη μοναδική πολιτική δύναμη που μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη και εντείνοντας την ανησυχία για τις λεηλασίες. «Σύντομα οι ταραξίες θα εισβάλλουν στα σπίτια των πολιτών», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι, προσθέτοντας: «Οι Αρχές καταρρέουν».
Ωστόσο, μια παρατεταμένη περίοδος χάους θα μπορούσε να λειτουργήσει και εις βάρος ενός κόμματος που εδώ και χρόνια κατηγορείται ότι τροφοδοτεί την κοινωνική αναταραχή.
Το ζήτημα έχει ήδη αρχίσει να απασχολεί στελέχη του Εθνικού Συναγερμού. «Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι όλα αυτά αποδεικνύουν πως θα υπάρξουν ταραχές εάν ο Εθνικός Συναγερμός αναλάβει την εξουσία», δήλωσε ο Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, σύμβουλος του Μπαρντελά. «Εγώ, όμως, δεν το πιστεύω».
Σύμφωνα με τον συντηρητικό πολιτικό παράγοντα που μίλησε στο Politico, οι περίοδοι αστάθειας μπορούν να οδηγήσουν τους Γάλλους να απομακρυνθούν από αντισυστημικές προσωπικότητες και να στραφούν σε παραδοσιακούς, έμπειρους πολιτικούς. «Θα μπορούσαμε να δούμε έναν νέο Ντε Γκωλ στα Ηλύσια Πεδία», ανέφερε, παραπέμποντας στον τρόπο με τον οποίο ο πρώτος πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας αναδείχθηκε με ενισχυμένες εξουσίες μετά την κρίση του 1958, που συγκλόνισε τη χώρα.
Ζαν-Λικ Μελανσόν: Σε δύσκολη θέση ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς
Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό δίλημμα, καθώς προσπαθεί να στηρίξει τους διαδηλωτές χωρίς να ταυτιστεί με τις βίαιες ενέργειες που ακολούθησαν.
Το κόμμα του, Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise), είχε υποστηρίξει τις μαθητικές κινητοποιήσεις που προηγήθηκαν των επεισοδίων του περασμένου σαββατοκύριακου. Παράλληλα, εκλεγμένοι εκπρόσωποι της ριζοσπαστικής Αριστεράς διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στους αποκλεισμούς, είτε καταγγέλλοντας περιστατικά φερόμενης αστυνομικής βίας είτε εκφράζοντας τη συμπαράστασή τους στους διαδηλωτές.
Στη μάχη για την πολιτική ηγεμονία στον χώρο της Αριστεράς, ανάμεσα στον Μελανσόν και τον κεντροαριστερό ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο πρώτος είχε καταφέρει μέχρι πρόσφατα να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον.
Ωστόσο, τα βίαια επεισόδια ενδέχεται τελικά να οδηγήσουν στην πολιτική περιθωριοποίηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς, ιδιαίτερα καθώς η κυβέρνηση και οι πολιτικοί της αντίπαλοι την κατηγορούν ότι τροφοδότησε την αναταραχή. «Προσπάθησαν να επιδεινώσουν την κατάσταση», υποστήριξε η Ναταλί Λουαζό.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Cluster 17 για το Politico, ο 75χρονος Μελανσόν συγκαταλέγεται ήδη στους πολιτικούς που συγκεντρώνουν τα υψηλότερα ποσοστά απόρριψης στη Γαλλία.
Τη Δευτέρα επιχείρησε να αντιστρέψει την εικόνα, στρέφοντας τα πυρά του κατά της κυβέρνησης. Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι προκαλεί «αταξία», με τους ισχυρισμούς του ότι οργανώσεις της άκρας Αριστεράς επιχειρούν να διαταράξουν την εκλογική διαδικασία.
Εντουάρ Φιλίπ: Αναζητά μια νέα αρχή και αποστάσεις από τον Μακρόν
Για τον κεντροδεξιό υποψήφιο για την προεδρία, Εντουάρ Φιλίπ, οι ταραχές δεν αποτελούν απαραίτητα θετική εξέλιξη.
Ο πρώην πρωθυπουργός καλείται να καταβάλει μεγάλη προσπάθεια ώστε να διαφοροποιηθεί από τον άλλοτε πολιτικό του προϊστάμενο, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος κατηγορείται ότι δεν αντέδρασε επαρκώς στην κρίση.
Ο Φιλίπ είχε διατελέσει ο πρώτος πρωθυπουργός του Μακρόν και εξακολουθεί να συνδέεται πολιτικά με την προεδρική του θητεία. Παράλληλα, όμως, οι διαδηλώσεις θα μπορούσαν να του προσφέρουν μια ευκαιρία να αναδείξει την προσωπικότητά του και να απαντήσει στους επικριτές του, οι οποίοι θεωρούν ότι η προεκλογική του εκστρατεία στερείται ενέργειας και δυναμισμού.
Ο Φιλίπ θεωρείται ο κεντρώος υποψήφιος με τις περισσότερες πιθανότητες να επικρατήσει απέναντι στην ακροδεξιά, ωστόσο τους τελευταίους μήνες τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις έχουν παραμείνει στάσιμα και ο ίδιος δυσκολεύεται να ξεχωρίσει μέσα στον θόρυβο της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Μια σαφής ρήξη με τον Μακρόν ίσως είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται.
Ο πρώην πρωθυπουργός επέκρινε έντονα τον πρόεδρο μετά το τηλεοπτικό διάγγελμα της Κυριακής, κατά το οποίο ο Μακρόν δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένα μέτρα. «Θα προτιμούσα να είχαν ανακοινωθεί αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα. «Αυτή η χώρα χρειάζεται κάποιον που να έχει τον έλεγχο».
Ωστόσο, εάν ο Φιλίπ θέλει να επηρεάσει ουσιαστικά την πολιτική συζήτηση, θα πρέπει να αναλάβει ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο. «Έχει ένα πολύ προεδρικό ύφος και του ταιριάζει», σχολίασε υπουργός της κυβέρνησης Μακρόν, ο οποίος μίλησε ανώνυμα. «Αλλά δεν λέει τίποτα. Ποιο μέτρο προτείνει; Γιατί δεν λέει ότι πρέπει να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης;», διερωτήθηκε.
Ραφαέλ Γκλικσμάν: Επιχειρεί να αξιοποιήσει την κρίση και να διαφοροποιηθεί από τον Μελανσόν
Για τον ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, οι διαδηλώσεις αποτελούν την πρώτη μεγάλη πολιτική δοκιμασία μετά τη νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές του Σοσιαλιστικού Κόμματος, στις αρχές Οκτωβρίου, που τον ανέδειξαν υποψήφιο της κεντροαριστεράς για την προεδρία.
Τη Δευτέρα επιχείρησε να υιοθετήσει έναν εντελώς διαφορετικό τόνο από εκείνον του Μελανσόν. «Είναι αφόρητο να βλέπουμε ορδές πλιατσικολόγων να επιτίθενται σε σύμβολα του κράτους», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Διακρίνοντας ένα πιθανό πολιτικό άνοιγμα, κατηγόρησε τον επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας ότι λειτουργεί ως «εφαλτήριο» για τη Μαρίν Λεπέν, η οποία, όπως υποστήριξε, θα είναι τελικά εκείνη που θα επωφεληθεί από το χάος.
Ο Γκλικσμάν έχει καταγράψει άνοδο των δημοσκοπικών του ποσοστών μετά τη νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές των Σοσιαλιστών. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Elabe, συγκεντρώνει ποσοστά από 15% έως 16,5%, κινούμενος πλέον σε παρόμοια επίπεδα με τον Μελανσόν και τον Φιλίπ.
Ωστόσο, ο υπουργός που μίλησε στο Politico εκτίμησε ότι η ανοδική δυναμική του ενδέχεται σύντομα να φτάσει στο ανώτατο σημείο της. «Μπορεί να αποσπάσει ψηφοφόρους μόνο από τον Μελανσόν», ανέφερε. «Ένας αριστερός ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει Δεξιά, αλλά ένας δεξιός ψηφοφόρος δεν πρόκειται να ψηφίσει Αριστερά σύντομα», πρόσθεσε.
Εμανουέλ Μακρόν: Σφοδρή κριτική για την αντίδρασή του στις ταραχές
Ο Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονες επικρίσεις για την απόφασή του να απευθυνθεί τηλεοπτικά στο έθνος χωρίς να ανακοινώσει ουσιαστικά κανένα νέο μέτρο.
Στο διάγγελμα της Κυριακής, ο Γάλλος πρόεδρος υποσχέθηκε ότι όσοι προκάλεσαν καταστροφές θα πληρώσουν το τίμημα των πράξεών τους και ζήτησε «σαφείς απαντήσεις» για τα αίτια που οδήγησαν στη μετατροπή των διαδηλώσεων σε βίαιες ταραχές.
Η παρέμβασή του, ωστόσο, δεν ικανοποίησε ούτε στελέχη του ευρύτερου κυβερνητικού περιβάλλοντος. «Γαμώτο, είναι απαράδεκτο», σχολίασε πρώην υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για την απουσία συγκεκριμένων ανακοινώσεων.
Ο Μακρόν έχει καλλιεργήσει την εικόνα ενός προέδρου που στέκεται πάνω από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τη Δευτέρα αναχώρησε για περιοδεία στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η αδυναμία του να δώσει μια αποφασιστική απάντηση στη βία ενδέχεται να επιβαρύνει τους τελευταίους μήνες της παραμονής του στην εξουσία. «Δείχνει αποκομμένος από την πραγματικότητα», σχολίασε περιφερειακός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με τον υπουργό που μίλησε στο Politico, ο Μακρόν θα έπρεπε να είχε αφήσει τον πρωθυπουργό να διαχειριστεί δημόσια την κατάσταση. Αντί γι' αυτό, πείστηκε να απευθύνει ένα διάγγελμα με στόχο να «κατευνάσει» την ένταση.
Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί επιχείρησε να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασης, ανακοινώνοντας τοπικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας, περιορισμούς στις μετακινήσεις και απαγορεύσεις δημόσιων διαδηλώσεων.
Ωστόσο, έχει ήδη προγραμματιστεί νέα ημέρα κινητοποιήσεων για το ερχόμενο Σάββατο, γεγονός που εντείνει τους φόβους ότι οι διαμαρτυρίες μπορεί να εξελιχθούν σε παρατεταμένο κίνημα, αντίστοιχο με εκείνο των «Κίτρινων Γιλέκων», που συγκλόνισε τη Γαλλία την περίοδο 2018-2019. Εάν επιβεβαιωθούν αυτοί οι φόβοι, το σημερινό κύμα ταραχών ενδέχεται να αποτελέσει ένα από τα καθοριστικά στοιχεία της προεδρικής εκστρατείας του 2027.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
