Την επέκταση ενός πιλοτικού προγράμματος, το οποίο έδειξε ότι έχει μεγάλη απήχηση στη Λεμεσό, όπου εφαρμόζεται και το οποίο δείχνει ότι μπορεί να δώσει λύσεις στο τεράστιο πρόβλημα του κυκλοφοριακού, εξετάζει η Επιτροπή Μεταφορών της Βουλής.
Πρόκειται για το «WeeDrive», το οποίο εφαρμόστηκε τον Οκτώβριο του 2025, σε όλους σχεδόν τους δήμους της Λεμεσού και το οποίο παραλαμβάνει μαθητές από τα σπίτια τους, για να τους μεταφέρει στο σχολείο, στα φροντιστήρια, σε δραστηριότητες ή όπου αλλού θέλουν και στη συνέχεια τους επιστρέφει πίσω.
Το πρόγραμμα λειτουργεί μέσω εφαρμογής στο κινητό τηλέφωνο, από την οποία οι ενδιαφερόμενοι κλείνουν θέσεις για τα λεωφορεία και αγκαλιάστηκε από τους κατοίκους της πόλης, καθότι λύνει τα χέρια των γονιών, οι οποίοι μπορούν να εργάζονται χωρίς να ανησυχούν για τον τρόπο που τα παιδιά τους θα πάνε είτε στο σχολείο, είτε στις δραστηριότητες τους. Μάλιστα, με τη χρήση του συγκεκριμένου προγράμματος, αφαιρείται ένας συγκεκριμένος αριθμός οχημάτων από τους δρόμους, στην πόλη που αντιμετωπίζει και το μεγαλύτερο πρόβλημα με το κυκλοφοριακό.
Μιλώντας στον REPORTER, Prof. Μαρία Καμαργιάννη, επιστημονική υπεύθυνη του έργου metaCCAZE, διευθύντρια ΜaasLAB και επίτιμη καθηγήτρια στο University College London, εξήγησε ότι πρόκειται για ένα πιλοτικό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας.
Όπως είπε «η Ε.Ε. χρηματοδότησε κάποιες λύσεις συλλογικής κινητικότητας που μπορούν να μειώσουν τους ρύπους στις πόλεις. Αυτοί που εμπλέκονται στη συγκεκριμένη υπηρεσία είναι η ΕΜΕΛ, ο πάροχος δημόσιων υπηρεσιών της Λεμεσού, το MaasLAB (Mobility As A Service Lab), το ερευνητικό και τεχνολογικό εργαστήριο μου, που παρέχουμε την τεχνογνωσία που έχουμε από το εξωτερικό, και ο Δήμος Λεμεσού».
Σημείωσε εξάλλου ότι «πριν έρθουμε εδώ ήμασταν εργαστήριο στο University College London, και είχαμε έργα σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο. Ερχόμενοι στην Κύπρο, είδαμε τις ανάγκες που έχει η κοινωνία και διαπιστώσαμε ότι χρειάζονται έργα υποδομής στις συγκοινωνίες, όμως αυτά έχουν διαφορετικό χρονικό ορίζοντα δέκα με δεκαπέντε ετών. Οπότε διερωτηθήκαμε τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για την πόλη που μένουμε, ώστε να προσφέρουμε κάτι πολύ πιο άμεσα. Επειδή οι περισσότερες μετακινήσεις πραγματοποιούνται το πρωί ή το απόγευμα που πηγαίνουν οι γονείς τα παιδιά στο σχολείο ή στο φροντιστήριο, είπαμε ότι ένας εύκολος τρόπος να βγάλεις οχήματα από το δίκτυο, είναι να αναπτύξεις μια υπηρεσία Demand Responsive Transport (DRT)».
Η κ. Καμαργιάννη ανέφερε πως οι τρεις φορείς συνεργάστηκαν, αναπτύχθηκε η τεχνολογία και ξεκινήσαν το πιλοτικό πρόγραμμα τον Οκτώβριο του 2025. «Τους πόρους που χρειαζόμαστε, τους συγχρηματοδοτεί η Ε.Ε., τα λεωφορεία, τους οδηγούς, το επιχειρησιακό προσωπικό, την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την προώθηση/marketing που στοχεύει στην αλλαγή της συμπεριφοράς των πολιτών, ώστε να αλλάξει η κουλτούρα και να χρησιμοποιήσουν τέτοιες νέες βιώσιμες εναλλακτικές μετακίνησης».
Πέραν των 1000 χρηστών σε ένα χρόνο
Κληθείσα να τοποθετηθεί σε σχέση με την απήχηση που είχε η εφαρμογή, εξήγησε ότι σε ένα χρόνο την χρησιμοποιούν πέραν των 1000 παιδιών, με τον αριθμό να ξεπερνά τις δυνατότητες του πιλοτικού προγράμματος.
Όπως υπέδειξε, «πέρυσι είχαμε περίπου 400 οικογένειες που χρησιμοποιούσαν την υπηρεσία, ενώ φέτος έχουμε σχεδόν 900 οικογένειες και 1.150 παιδιά. Η ζήτηση έχει ξεπεράσει κατά πολύ το χαρακτήρα του πιλοτικού προγράμματος και είναι δύσκολο να καλυφθεί όλη αυτή η ζήτηση στα πλαίσια ενός πιλοτικού».
Τόνισε επίσης πως «τα μηνύματα που λαμβάνουμε από τους γονείς είναι σε πολλαπλές κατευθύνσεις, όπως για παράδειγμα πόσο τους βοηθά με τον παραγωγικό χρόνο, ότι βελτιώθηκε η ποιότητα ζωής των οικογενειών, αλλά και των παππούδων και γιαγιάδων, ότι μειώθηκε το καθημερινό άγχος και πλέον δεν χάνουν το χρόνο τους κολλημένοι στην κίνηση και περιμένοντας τα παιδιά τους έξω από τις δραστηριότητες».
Εξήγησε εξάλλου ότι δεν υπάρχουν κριτήρια για συμμετοχή στο πρόγραμμα, αφού το μόνο που έχουν να κάνουν όσοι ενδιαφέρονται, είναι να κατεβάσουν την εφαρμογή στο κινητό τους, να δημιουργήσουν λογαριασμό και ακολούθως να ξεκινήσουν να κλείνουν τις διαδρομές τους.
Πέρυσι, ανέφερε η κ. Καμαργιάννη, «ήταν ομαλό όλο αυτό, αλλά φέτος αυξήθηκε η ζήτηση και όποιος προλάβει κλείνει διαδρομές. Θα μπορούσαν να μπουν διάφορα κριτήρια για τη χρήση της υπηρεσίας στο μέλλον. Τώρα είναι ένα πιλοτικό πρόγραμμα, κάποια πράγματα λειτουργούν πολύ καλά, άλλα όχι. Μαθαίνουμε από αυτά».
Ο τρόπος που λειτουργεί, συνέχισε, είναι ότι πρέπει να κλείσεις διαδρομές μέχρι τα μεσάνυχτα της προηγούμενης μέρας, μια πρόνοια που πλέον θα αλλάξει και θα δίδεται δυνατότητα να κλείνουν διαδρομές μέχρι τις 19:00 της προηγούμενης για την επόμενη μέρα. Στόχος, είπε «είναι να τρέχουν οι αλγόριθμοι και να βλέπουμε τη διαθεσιμότητα των λεωφορείων και των οδηγών που έχουμε, για να γίνεται καλύτερος συντονισμός».
Ως προς την κάλυψη, υπέδειξε ότι εντός του προγράμματος βρίσκονται όλοι οι δήμοι της Λεμεσού, πλην αυτού του Κουρίου. «Μέσα στην περιοχή κάλυψης μπορούν να βάλουν οποιαδήποτε τοποθεσία θέλουν. Ακόμα και στην γιαγιά ή στον παππού αν θέλουν να πάνε στο Mall, μπορούμε να εκτελέσουμε τη διαδρομή, ουσιαστικά οπουδήποτε θέλουν εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα λεωφορείων. Όλα αυτά είναι πιλοτικά, βλέπουμε για παράδειγμα ότι για μακρινές αποστάσεις δεν είναι βιώσιμο να πηγαίνει ένα λεωφορείο για να παίρνει δύο ή τρία παιδιά».
Σε σχέση με το κόστος, όπως ανέφερε ποικίλει. «Κυμαίνεται από 3 έως 9 ευρώ αναλόγως της απόστασης.. Επαναλαμβάνω όμως ότι όλα αυτά είναι πιλοτικά, κάνουμε δοκιμές».
Η Επιτροπή Μεταφορών της Βουλής, θα συζητήσει το θέμα της επέκτασης του «WeeDrive», κατόπιν εγγραφής του θέματος από τον βουλευτή του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπου Πετρίδη. Στη συνεδρία κλήθηκαν, εκπρόσωποι του Υπουργείου Μεταφορών, ο Δήμαρχος Λεμεσού, εκπρόσωποι της Εταιρείας Μεταφοράς Επιβατών Λεμεσού (ΕΜΕΛ Λτδ) και η επιστημονική υπεύθυνη του έργου «WeeDrive» κ. Καμαργιάννη.
Χρειάζεται προσωπικό και λεωφορεία για να επεκταθεί το πρόγραμμα
Κληθείσα να τοποθετηθεί κατά πόσον μπορεί να επεκταθεί σε όλη την Κύπρο, εξήγησε ότι χρειάζονται λεωφορεία, προσωπικό και τεχνολογική υποστήριξη. Όπως είπε, «αυτές οι υπηρεσίες DRT είναι κάτω από τις δημόσιες συγκοινωνίες σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. και στήνονται βάση των αναγκών της κάθε κοινωνίας. Γενικός στόχος όλων είναι η ευελιξία και η αντιστοίχιση της ζήτησης για μετακινήσεις με την προσφορά στόλου. Τις κάνουν είτε οι πάροχοι δημόσιων συγκοινωνιών, είτε οι δήμοι/επαρχιακές Αρχές. Ακόμα και στην Κύπρο τα συμβόλαια των παρόχων δημοσίων συγκοινωνιών έχουν μέσα DRT υπηρεσίες».
Τόνισε επίσης πως «για να δουλέψει αυτό, χρειάζονται λεωφορεία, οδηγοί, επιχειρησιακό προσωπικό και τεχνολογία που να υποστηρίζει την οργάνωση, καθώς επίσης διαχείριση και συντονισμό της DRT υπηρεσίας. Χρειάζεται επίσης η πολιτεία να θέσει τους στόχους της. Τι θέλει να πετύχει; Ποια προβλήματα θέλει να προσπαθήσει να λύσει μέσα σε ένα πιο σύντομο χρονικό διάστημα δουλεύοντας παράλληλα σε έργα υποδομής που έχουν μεγαλύτερους χρονικούς ορίζοντες παράδοσης. Για παράδειγμα στόχος στο έργο metaCCAZE είναι η ανάπτυξη, παροχή και η διερεύνηση ευέλικτων υπηρεσιών συλλογικής μετακίνησης που συμβάλουν στη μείωση χρήσης των ΙΧ μέσα σε 4 χρόνια».
Σημείωσε ακόμα ότι «έτσι όπως είναι το πλαίσιο της Κύπρου, δεν είναι καν επέκταση γιατί υπάρχει στα συμβόλαια των παρόχων δημοσίων μεταφορών. Αυτό που θα μπορούσε να γίνει, είναι να διευκρινιστεί το κομμάτι του DRT και να τεθούν στόχοι για το πως να λειτουργεί. Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για μία τέτοια υπηρεσία ρυθμίζεται βάση αυτών των στόχων. Η λύση που θα κερδίσει χρόνο θα μπορούσε να είναι να το προσφέρουν οι υφιστάμενοι πάροχοι δημοσίων μεταφορών, όπως η ΕΜΕΛ στη Λεμεσό ή η CPT/NPT στη Λευκωσία».
Καταλήγοντας, η κ. Καμαργιάννη διαμήνυσε πως «με το Υπουργείο Μεταφορών έχουμε επικοινωνία από το 2024 όταν ξεκίνησε το έργο και καθοδήγησε το πιλοτικό πρόγραμμα σε κάποιους τομείς. Είναι ένα πιλοτικό που μας βοήθησε να μάθουμε πολλά, αλλά πάνω από όλα μας έδειξε ότι αυτή η λύση μπορεί να βοηθήσει και τις οικογένειες, αλλά και να μειώσει των αριθμό των μετακινήσεων με ιδιωτικά οχήματα και τους ρύπους. Ευελπιστούμε να χρησιμοποιηθεί η γνώση που δημιουργήθηκε για το μέλλον».
