Ενώπιον ενός μάλλον πρωτοφανούς στην ιστορία του κόμματος διλήμματος, που αφορά στην στρατηγική επιλογή την οποία θα κάνει ενόψει των επερχόμενων προεδρικών εκλογών και ειδικά του πρώτου γύρου, δύναται όπως όλα δείχνουν με φόντο το 2028 να βρεθεί το ΕΛΑΜ.
Το ΕΛΑΜ, ως το τρίτο πλέον σε δύναμη κόμμα του τόπου, πορεύεται και ετοιμάζεται να λάβει τις αποφάσεις του για τις προεδρικές εκλογές μέσα σε ένα γενικά, αλλά και πολύ περισσότερο για το ίδιο, πολύ διαφορετικό σε σχέση με το παρελθόν πολιτικό περιβάλλον.
Και τούτο, καθώς ο εξόχως ρυθμιστικός ρόλος που του προσέδωσε το αποτέλεσμα των τελευταίων βουλευτικών εκλογών, του δίνει ταυτόχρονα και την δυνατότητα σήμερα –με φόντο τις προεδρικές εκλογές- να είναι σε θέση με την στάση του να διαμορφώσει τις ισορροπίες και να γύρει αποφασιστικά την πλάστιγγα προς όφελος εκείνου τον οποίο θα υποστηρίξει.
Στον δρόμο για τις προεδρικές εκλογές, μολονότι απέχουμε ακόμη κάτι περισσότερο από ένα χρόνο, οι βασικοί παίχτες στην σκακιέρα παίρνουν ήδη έστω και ανεπισήμως την θέση τους, διαμορφώνοντας εν πολλοίς το παζλ στη βάση του οποίου οι ψηφοφόροι θα κληθούν να κάνουν τις επιλογές τους και να εκλέξουν τον επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Το σκηνικό που στήνεται παραπέμπει σε μια πρώτη Κυριακή, στην οποία ο υποψήφιος που θα υποστηριχθεί από το ΑΚΕΛ φαίνεται πως θα έχει τον πρώτο λόγο για να περάσει στον δεύτερο γύρο, την ίδια ώρα που –πάντα τουλάχιστον βάσει των μέχρι στιγμής ενδείξεων – η μεγάλη μάχη που θα δοθεί θα είναι εκείνη ανάμεσα στον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον/ην υποψήφιο/α του ΔΗΣΥ για την εξασφάλιση του δεύτερου εισιτηρίου που θα οδηγεί στην δεύτερη Κυριακή.
Καίριας σημασίας εξέλιξη για τις ακριβείς ισορροπίες επί των οποίων θα διεξαχθεί ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών θα είναι το πώς τελικά θα πορευθεί ο ΔΗΣΥ, καθότι διαφορετικοί θα είναι οι συσχετισμοί δυνάμεων αν η Πινδάρου βρεθεί να τρέχει στην κούρσα με μια κομματική υποψηφιότητα και διαφορετικοί αν πέραν του ή της επίσημου/η εκλεκτού/ης της παράταξης, προκύψει και μια ανεξάρτητη υποψηφιότητα εν είδη... ανταρσίας.
Για το ΕΛΑΜ, του οποίου οι σχέσεις και η άτυπη στήριξη την οποία παρέχει στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη είναι ως γνωστές, πάγια πολιτική επιλογή αποτελεί το να κατέρχεται στις προεδρικές εκλογές με δικό του υποψήφιο. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε πολύ εύκολα να συμβεί και το 2028, πολύ περισσότερο από την στιγμή που το μέγεθος και η σημερινή του παρουσία του κόμματος ως οντότητα στην πολιτική σκηνή είναι προφανώς αναβαθμισμένη και σίγουρα κατά παρασάγγας μεγαλύτερη συγκριτικά με το παρελθόν.
Είναι εδώ ωστόσο ακριβώς που τα πράγματα θα μπορούσε να πει κανείς πως περιπλέκονται, αφού μια πιθανή αυτόνομη κάθοδος του ΕΛΑΜ στον πρώτο γύρο θα μπορούσε να αποβεί μοιραία για τον υποψήφιο που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στον δεύτερο γύρο θα στήριζε, και που δεν είναι άλλος προφανώς από τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Χωρίς να αποκρύβουν την στόχευσή τους να καταστεί το ΕΛΑΜ κόμμα εξουσίας, ως κάτι μάλιστα που όπως τονίζουν δικαιωματικά ως τρίτη πολιτική δύναμη έχουν κάθε λόγο να επιδιώκουν, αποτελεί λίγο-πολύ κοινό μυστικό πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτυπωθεί πρακτικά μέσα από μια επίσημη συμμετοχή του κόμματος σε μια ενδεχόμενη νέα Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη.
Συνεπώς, ενδεχομένη αποτυχία του κ. Χριστοδουλίδη να περάσει στον δεύτερο γύρο, θα σήμαινε ταυτόχρονα πως κατά πάσα πιθανότητα το ΕΛΑΜ θα βρισκόταν αντιμέτωπο την δεύτερη Κυριακή με ένα δίδυμο υποψηφίων με μάλλον μηδαμινές, ή το πολύ ελάχιστες, πιθανότητες να μπορέσει να συστρατευθεί με ένα εκ των δύο.
Ένα τέτοιο δίδυμο θα μπορούσε να είναι από την μια ο υποστηριζόμενος από το ΑΚΕΛ υποψήφιος, τον οποίο εννοείται πως σε καμία περίπτωση το ΕΛΑΜ δεν θα στήριζε, ενώ από την άλλη –για παράδειγμα – η Αννίτα Δημητρίου, την οποία το κόμμα υπενθυμίζεται πως είχε αναδείξει σε κόκκινο πανί κατά την διαδικασία εκλογής Προέδρου της Βουλής, βγάζοντάς την τότε εξ’ αρχής και με ένταση από το κάδρο των επιλογών του.
Ως εκ τούτων, ακόμη και αν στο ανώτατο επίπεδο επιτυγχανόταν το όποιο κτίσιμο γεφυρών, θα έπρεπε και θα ήταν αναγκασμένο το ΕΛΑΜ να αιτιολογήσει επαρκώς στους ψηφοφόρους του για να τους πείσει, τους λόγους για τους οποίους η Αννίτα Δημητρίου δεν μπορούσε να αποτελέσει επιλογή για την Προεδρία της Βουλής, αλλά θα μπορούσε να στηριχθεί για Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Υπό το πρίσμα της πιο πάνω ανάλυσης, το δίλημμα το οποίο στο ΕΛΑΜ δύναται σύντομα να βρουν μπροστά τους ενόψει προεδρικών έγκειται στο εξής: Στο να κατέλθουν στις προεδρικές εκλογές κατά την πάγια πρακτική τους με κομματικό υποψήφιο (σ.σ. βλέπε Χρίστο Χρίστου) ρισκάροντας και διακινδυνεύοντας την είσοδο του Νίκου Χριστοδουλίδη στην δεύτερη Κυριακή ή στην βάση σαφών και συγκεκριμένων προγραμματικών συγκλίσεων να επιδιώξουν και να συμπορευθούν με την υποψηφιότητα του νυν Προέδρου της Δημοκρατίας από τον πρώτο γύρο.
Πρόκειται για μια συζήτηση που ανεπισήμως έχει ξεκινήσει και γίνεται ήδη στο ΕΛΑΜ, χωρίς επί του παρόντος να μπορεί να ειπωθεί με ασφάλεια ποια από τις δύο αυτές επιλογές συγκεντρώνει αυτή την στιγμή που μιλάμε τις περισσότερες πιθανότητες.
Αξιωματούχος του ΕΛΑΜ που μίλησε στον REPORTER παρέπεμπε την έναρξη των επίσημων συζητήσεων στο κόμμα για τις προεδρικές εκλογές, χωρίς να αποκλείει κανένα από τα πιο πάνω δύο σενάρια, έπειτα από την ολοκλήρωση των εσωκομματικών εκλογών προς ανάδειξη της ηγετικής πυραμίδας του κινήματος, που τοποθετούνται χρονικά εντός του Νοέμβρη. Ενώ σε ό,τι αφορά τις τελικές αποφάσεις, ξεκαθάριζε πως δεν πρέπει να αναμένονται εντός του τρέχοντος έτους, αλλά κατά τους πρώτους μήνες της επόμενης χρονιάς.
Ζωηρό ενδιαφέρον για τις θέσεις αντιπροέδρων
Σε ό,τι αφορά τις εσωκομματικές εκλογές, για την ομαλή διεκπεραίωση των οποίων αξίζει να σημειωθεί πως συστάθηκε ήδη πενταμελής Εφορευτική Επιτροπή, αυτές θα λάβουν χώρα σε δύο φάσεις. Η μια για την ανάδειξη της σαρανταμελούς Κεντρικής Επιτροπής και των Επαρχιακών του κόμματος, η δε δεύτερη για τις θέσεις στην ανώτατη ηγετική πυραμίδα.
Για την προεδρία του ΕΛΑΜ, ο Χρίστος Χρίστου δεν αναμένεται ή καλύτερα θεωρείται περίπου βέβαιο πως δεν πρόκειται να τύχει της οποιασδήποτε αμφισβήτησης, ενώ ως πιθανότερο φαντάζει –με δόση επιφύλαξης- αμφισβήτησης να μην τύχει ούτε ο αναπληρωτής πρόεδρος του κόμματος, Πέτρος Κουντουρέσιης.
Απ’ εκεί και πέρα, όπως πληροφορούμαστε, ζωηρό είναι το ενδιαφέρον που καταγράφεται για τις τρεις θέσεις αντιπροέδρων, δύο από τις οποίες υπενθυμίζεται πως παραμένουν κενές μετά τις παραιτήσεις των Βαγγέλη Τσαγγαρίδη και Μιχάλη Μιχαήλ.
Την θέση αντιπροέδρου που και τώρα κατέχει θα διεκδικήσει εκ νέου ο Στέλιος Νεάρχου, ενώ ενδιαφέρον για τις αντιπροεδρίες ήδη εκδηλώνεται από σημαντικό αριθμό στελεχών του ΕΛΑΜ, μεταξύ των οποίων και ο βουλευτής Αμμοχώστου, Λίνος Παπαγιάννης.
Αξίζει να σημειωθεί πως σε ό,τι αφορά τους τρεις πρώην Συναγερμικούς και νυν βουλευτές του κόμματος, ο Ανδρέας Παπαχαραλάμπους ξεκαθάρισε σε πρόσφατη συνέντευξή του πως δεν προτίθεται να διεκδικήσει οποιοδήποτε άλλο αξίωμα στο ΕΛΑΜ, ενώ κάτι ανάλογο δεν προτίθεται να πράξει -τούλαχιστον με τα δεδόμενα ως έχουν αυτή τη στιγμή- και ο Μάριος Πελεκάνος. Την πρόθεση να μην διεκδικήσει κάποια εκ των θέσεων στην ηγετική πυραμίδα του ΕΛΑΜ έχει και ο Ευγένιος Χαμπουλλάς.
Επισημαίνεται πως πέραν της επερχόμενης αναδιοργάνωσης σε επίπεδο ηγεσίας και γενικότερα οργανωτικής δομής, ξεχωριστή σημασία στο ΕΛΑΜ αποδίδουν και στην ενδυνάμωση της παρουσίας του κόμματος στο επίπεδο της παραγωγής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, το κίνημα προχωρεί στην ενεργοποίηση θεματικών γραμματειών που ήδη υπήρχαν, καθώς και στη σύσταση καινούργιων, στο πλαίσιο ακριβώς της στόχευσης για περαιτέρω ενίσχυση της παραγόμενης πολιτικής από το κόμμα.
Μάλιστα, προς διασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας των θεματικών γραμματειών συστάθηκε και τριμελής συντονιστική επιτροπή που θα επιβλέπει την δράση τους, αποτελούμενη από τους Άγγελο Γρουτίδη ως επικεφαλής και τους Παναγιώτη Χατζησυμεού και Δημήτρη Ηρακλείδη.
Οι θεματικές γραμματείες που συστάθηκαν αφορούν στις εξής:
- Οικονομικών,
- Νομικών,
- Γεωργίας και Περιβάλλοντος,
- Προσφύγων,
- Αθλητισμού,
- Μεταναστευτικής Πολιτικής,
- Άμυνας,
- Παιδείας,
- Κυπριακού,
- Αποδήμων,
- Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Πώς συμπεριφέρθηκε το ΕΛΑΜ σε προηγούμενες προεδρικές
Επανερχόμενοι στις προεδρικές, για την ιστορία αξίζει να υπενθυμιστεί πως το 2013 και όντας ακόμη εκτός Βουλής, το ΕΛΑΜ είχε υποστηρίξει τον υποψήφιο Γεώργιο Χαραλάμπους, ο οποίος περιορίστηκε στο 0.88% και στις 3.899 ψήφους.
Στον δεύτερο γύρο, όπου βρέθηκαν οι Νίκος Αναστασιάδης και Σταύρος Μαλάς, το ΕΛΑΜ τήρησε αποχή, με τους περισσότερους ψηφοφόρους του κόμματος ωστόσο να στρέφονται φυσιολογικά, έστω και με βαριά καρδιά, προς την υποψηφιότητα του κ. Αναστασιάδη.
Κατ’ ανάλογο τρόπο το ΕΛΑΜ συμπεριφέρθηκε και την δεύτερη Κυριακή των προεδρικών του 2018, με το κόμμα να επιλέγει ψήφο κατά συνείδηση, αλλά και πάλι μπροστά στο δίλημμα Αναστασιάδης-Μαλάς, η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων του να στρέφεται στον Νίκο Αναστασιάδη.
Στον πρώτο γύρο το ΕΛΑΜ είχε διεκδικήσει τις εκλογές με τον πρόεδρό του Χρίστο Χρίστου, ο οποίος εξασφάλισε το ουδόλως αμελητέο 5.65% και συγκέντρωσε σε πραγματικούς αριθμούς 21.846 ψήφους.
Είχαν στο μεταξύ μεσολαβήσει οι βουλευτικές του 2016, όταν το ΕΛΑΜ κατάφερε να μπει για πρώτη φορά στην Βουλή, «πιάνοντας» ένα 3.71% και αποτελώντας την επιλογή 13.041ψηφοφόρων.
Στις προεδρικές του 2023, με παρακαταθήκη τον διπλασιασμό της δύναμής του στις βουλευτικές του 2021, όταν άγγιξε σχεδόν το 7% (σ.σ. 6.78%) και έλαβε σε πραγματικούς αριθμούς 24.255 ψήφους, το ΕΛΑΜ κατήλθε στον πρώτο γύρο αναμενόμενα με υποψήφιο τον πρόεδρό του Χρίστο Χρίστου.
Η κάλπη των προεδρικών εκλογών κράτησε την δύναμη του κόμματος στα επίπεδα εκείνης των βουλευτικών, καθότι ο κ. Χριστού εξασφάλισε ένα 6.04% και σε πραγματικούς αριθμούς 23.988 ψήφους.
Στον δεύτερο γύρο, με υποψήφιους τους Νίκο Χριστοδουλίδη και Ανδρέα Μαυρογιάννη, παρά και αυτή την φορά την επίσημη θέση για ψήφο κατά συνείδηση, σύσσωμος ο κομματικός μηχανισμός εργάστηκε παρασκηνιακά για την υποψηφιότητα Χριστοδουλίδη, με το ΕΛΑΜ να συμβάλει εκ του αποτελέσματος καθοριστικά στην εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας.
