Ανησυχητικά υψηλοί παραμένουν οι αριθμοί των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων στην Κύπρο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέρει η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη έγκαιρης αναγνώρισης και ουσιαστικής προστασίας των θυμάτων, καθώς και παραδειγματικής τιμωρίας των δραστών.
Σε τοποθέτησή της με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, η Επίτροπος αναφέρει ότι το 2025 αναγνωρίστηκαν στην Κύπρο 30 θύματα εμπορίας ανθρώπων, εκ των οποίων 16 γυναίκες και 14 άνδρες, ενώ καταγράφηκαν πέντε καταδίκες σωματεμπόρων.
Σημειώνει, ωστόσο, ότι τα καταγεγραμμένα περιστατικά δεν αποκαλύπτουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος, καθώς πολλές υποθέσεις δεν καταγγέλλονται ποτέ.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που παραθέτει, το 2024 καταγράφηκαν στην ΕΕ 9.678 θύματα εμπορίας ανθρώπων, 7.966 ύποπτοι διακινητές και 2.599 καταδικαστικές αποφάσεις.
Προσθέτει ότι το 63% των καταγεγραμμένων θυμάτων ήταν γυναίκες ή κορίτσια, ενώ η εργασιακή εκμετάλλευση βρισκόταν αριθμητικά στα ίδια επίπεδα με τη σεξουαλική εκμετάλλευση.
Η κ. Στυλιανού-Λοττίδη επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο στο θεσμικό πλαίσιο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις, όπως η υποαναγνώριση των θυμάτων, η δυσκολία πρόσβασής τους στη δικαιοσύνη, ο φόβος αντιποίνων και οι νέες μορφές εκμετάλλευσης μέσω της ψηφιακής τεχνολογίας.
Αναφέρεται επίσης στην Ετήσια Έκθεση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τη Δράση κατά της Εμπορίας Ανθρώπων για το 2025, σύμφωνα με την οποία καταγράφεται ραγδαία αύξηση περιστατικών εμπορίας για σκοπούς εκμετάλλευσης σε εγκληματικές δραστηριότητες στην Ευρώπη.
Όπως σημειώνει, αναδύονται παράλληλα νέες μορφές εκμετάλλευσης μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και των διαδικτυακών απατών, ενώ εγκληματικές οργανώσεις χρησιμοποιούν τεχνολογίες υψηλού επιπέδου για τη στρατολόγηση θυμάτων.
Η Επίτροπος τονίζει ότι η αντιμετώπιση της εμπορίας προσώπων δεν εξαντλείται στη δίωξη των δραστών, αλλά αποτελεί πρωτίστως ζήτημα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Προϋποθέτει την έγκαιρη αναγνώριση των θυμάτων, την ασφαλή πρόσβασή τους σε προστασία, στήριξη και αποκατάσταση, καθώς και την αποτελεσματική διασφάλιση του δικαιώματός τους να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους, χωρίς φόβο, στιγματισμό ή επαναθυματοποίηση», αναφέρει.
Υπογραμμίζει ακόμη ότι η Πολιτεία έχει θετική υποχρέωση να αναπτύσσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς πρόληψης, εντοπισμού και προστασίας, να ενισχύει τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών και να εκπαιδεύει κατάλληλα τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής.
Εξίσου σημαντική, προσθέτει, είναι η ουσιαστική συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη των θυμάτων και στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
Η Επίτροπος αναφέρει ότι, ως Εθνική Αρχή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το Γραφείο της παρακολουθεί την εφαρμογή των υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας και προωθεί μια προσέγγιση με επίκεντρο το θύμα, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ίση μεταχείριση.
Απευθύνει παράλληλα έκκληση για συνεχή επαγρύπνηση και συλλογική δράση, επισημαίνοντας ότι «η καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων αποτελεί ευθύνη όλων μας».
«Κάθε θύμα που εντοπίζεται και προστατεύεται, κάθε μορφή εκμετάλλευσης που προλαμβάνεται και κάθε δράστης που οδηγείται στη δικαιοσύνη αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς μια κοινωνία που δεν ανέχεται την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο», αναφέρει.
Καταλήγοντας, η κ. Στυλιανού-Λοττίδη υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα και πως η Πολιτεία οφείλει να είναι «αμείλικτη και αμετακίνητη» στην παραδειγματική τιμωρία όσων διαπράττουν τέτοιου είδους αδικήματα.
Κομισιόν: Αυξάνεται διεθνώς η εμπορία ανθρώπων με σκοπό την εξαναγκαστική εγκληματικότητα
Η εμπορία ανθρώπων με σκοπό την εξαναγκαστική εγκληματικότητα αυξάνεται διεθνώς, με τις Αρχές να εκφράζουν ιδιαίτερη ανησυχία για την εμπορία ανθρώπων με σκοπό τη διάπραξη απάτης μέσω κυβερνοασφάλειας και διαδικτυακών απατών, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη.
Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC) και η Ευρωπαϊκή Ένωση απηύθυναν έκκληση για επείγουσα και συντονισμένη διεθνή δράση με στόχο την αντιμετώπιση αυτής της μορφής εμπορίας ανθρώπων και τη διασφάλιση προστασίας για τα θύματα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, εγκληματικές ομάδες στρατολογούν ανθρώπους μέσω παραπλανητικών αγγελιών εργασίας και ψευδών υποσχέσεων για νόμιμη απασχόληση, προκειμένου να τους εκμεταλλευτούν σε κέντρα απάτης.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι τα δίκτυα αυτά χρησιμοποιούν ψηφιακές τεχνολογίες και τεχνολογίες που διευκολύνονται από την τεχνητή νοημοσύνη για να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να αποφεύγουν τον εντοπισμό.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, τα θύματα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κρυμμένα από τη δημόσια θέα και συχνά αντιμετωπίζονται ως δράστες και όχι ως θύματα.
«Οι κυβερνήσεις και οι αρχές επιβολής του νόμου πρέπει να ενισχύσουν τις προσπάθειές τους για την εξάρθρωση των εγκληματικών δικτύων πίσω από αυτές τις επιχειρήσεις», δήλωσε ο αναπληρωτής επικεφαλής του Κλάδου Οργανωμένου Εγκλήματος του UNODC, Ηλίας Χατζής.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι πρέπει να ενισχυθεί η διεθνής συνεργασία και να διασφαλιστεί πως τα θύματα εντοπίζονται και προστατεύονται, αντί να τιμωρούνται για εγκλήματα που εξαναγκάστηκαν να διαπράξουν.
Η Συντονίστρια της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων, Νταϊάν Σμιτ, δήλωσε ότι τα κέντρα απάτης αποτελούν σύνθετη απειλή για την ασφάλεια, στο σημείο τομής της εμπορίας ανθρώπων, του κυβερνοεγκλήματος, της απάτης και του οικονομικού εγκλήματος και συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα.
Σύμφωνα με την κα. Σμιτ, η ΕΕ προωθεί ευρεία διεπιστημονική και διεθνή σύμπραξη για την πρόληψη και την καταπολέμηση εγκληματικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με τα κέντρα απάτης και για την προστασία των θυμάτων.
Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η παγκόσμια κλίμακα του προβλήματος γίνεται ολοένα και πιο σαφής. Έως τα τέλη του 2025, τα ταυτοποιημένα θύματα προέρχονταν από σχεδόν 80 εθνικότητες.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, παρότι η Νοτιοανατολική Ασία παραμένει σημαντικός κόμβος, το μοντέλο εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή, την Αφρική, την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, τη Νότια Ασία, τον Ειρηνικό, τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Η ανακοίνωση σημειώνει ότι καμία περιοχή δεν είναι απρόσβλητη από το φαινόμενο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών που επικαλείται η ανακοίνωση, περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι στη Νοτιοανατολική Ασία εξαναγκάζονται σήμερα να διαπράττουν κυβερνοέγκλημα, συμπεριλαμβανομένων διαδικτυακών απατών, συχνά υπό σκληρές και κακοποιητικές συνθήκες.
Η Κομισιόν αναφέρει ότι τα κέντρα απάτης λειτουργούν από εξαιρετικά οργανωμένα διακρατικά εγκληματικά δίκτυα.
Σύμφωνα με εκτίμηση του UNODC που παρατίθεται στην ανακοίνωση, οι κυβερνοαπάτες απέφεραν παράνομα κέρδη μεταξύ 18 δισ. και 37 δισ. δολαρίων το 2023 μόνο στη Νοτιοανατολική Ασία.
Νέο σχέδιο δράσης της ΕΕ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τους επόμενους μήνες η Κομισιόν θα παρουσιάσει σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της ψηφιακής απάτης.
Η Κομισιόν θα παρουσιάσει επίσης νέα στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, η οποία θα αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά.
Η ανακοίνωση αναφέρει ότι το UNODC και η ΕΕ στηρίζουν από κοινού χώρες στην Αφρική, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη Νότια Αμερική.
Η στήριξη αυτή περιλαμβάνει εκπαίδευση ανακριτών, εισαγγελέων και άλλων επαγγελματιών της ποινικής δικαιοσύνης, ώστε να εξαρθρώνουν εγκληματικά δίκτυα, να εντοπίζουν θύματα και να διασφαλίζουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και σε υπηρεσίες υποστήριξης, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Πηγή: ΚΥΠΕ
