Όταν τα ξημερώματα της 7ης Ιουλίου του 2017 στα βουνά της Ελβετίας και συγκεκριμένα στο τουριστικό θέρετρο Κραν Μοντανά ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σφύριζε μετά από περίπου ένα δεκαήμερο διαπραγματεύσεων το άδοξο τέλος της Διάσκεψης για την Κύπρο, άπαντες μιλούσαν για μάλλον μια τεράστια χαμένη ευκαιρία λύσης του Κυπριακού και για απώλεια ενός μομέντουμ που ενδεχομένως να μην δημιουργείτο σύντομα ξανά.
Ωστόσο, πάλι ενδεχομένως, λίγοι ήταν εκείνοι που θεωρούσαν πως η άδοξη κατάληξη των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, θα σηματοδοτούσε ταυτόχρονα και την είσοδο σε μια πολυετή περίοδο στασιμότητας των προσπαθειών επίλυσης του προβλήματος, που με κομβικό σημείο την άτυπη πενταμέρη της Γενεύης τον Απρίλιο του 2021 όταν η τουρκική πλευρά έβαλε επισήμως στο τραπέζι ως από μέρους της προκρινόμενη μορφή λύσης τα δύο κράτη, θα καθιστούσε την προοπτική επίτευξης συμφωνίας εκ των πραγμάτων αδύνατη.
Σήμερα, σχεδόν δέκα χρόνια μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στο Κραν Μοντανά εξ' υπαιτιότητας και μόνο της Τουρκίας, βρισκόμαστε ξανά ενώπιον μιας έντονης κινητικότητας στο Κυπριακό, που με φόντο μια σειρά διεθνών γεωπολιτικών -και όχι μόνο- συγκυριών και φυσικά την εν εξελίξει νέα πρωτοβουλία Γκουτέρες, δημιουργεί προσδοκίες και ελπίδες πως μέσα από μια πιθανή επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, όπως τίθεται ως επιδιωκόμενος αυτή την στιγμή στόχος, θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να οδηγηθούμε σε λύση.
Η ενεργότερη όσο ποτέ άλλοτε εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνδυασμό με την δεδηλωμένη βούληση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για επίτευξη προόδου πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του στο τέλος του χρόνου, συνθέτουν ένα σκηνικό συγκρατημένης αισιοδοξίας, που ενισχύεται από την επιχειρούμενη διασύνδεση της προόδου στις ευρωτουρκικές σχέσεις με την πρόοδο στο Κυπριακό, δεδομένου συναφώς του στόχου της Τουρκίας για περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων της με την Ε.Ε. και διατηρώντας παράλληλα στο κάδρο των μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων επιδιώξεων της την πλήρη ένταξη.
Η κινητοποίηση των θεσμών της Ε.Ε. προς την κατεύθυνση επαναφοράς του Κυπριακού σε τροχιά λύσης, όπως φυσικά και το ζωηρό ενδιαφέρον του ΟΗΕ με αποκορύφωμα την επικείμενη επίσκεψη του γενικού του γραμματέα στο νησί, είναι ως γεγονότα αδιαμφισβήτητα και δεδομένα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Κοινή εκτίμηση ΟΗΕ και Ε.Ε. για περιθώριο προόδου στο Κυπριακό-Προσπάθεια της Τουρκίας για αποσύνδεσή του από τα ευρωτουρκικά
Όπως αδιαμφισβήτητο και δεδομένο κατ’ εμάς, είναι το γεγονός πως η σημερινή κινητικότητα αποτελεί το απότοκο των ενεργειών και προσπαθειών που προς αυτή την κατεύθυνση κατέβαλαν τα τελευταία χρόνια η Κυβέρνηση και δη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, μέσα από την υλοποίηση μιας πολυεπίπεδης εξωτερικής διπλωματίας, μέσα από θέσεις και πολιτικές έμπρακτης αποτύπωσης της βούλησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατ’ επέκταση της ελληνοκυπριακής πλευράς για λύση.
Στο διά ταύτα, το κρίσιμο ερώτημα που σε αυτό το περιβάλλον και το κλίμα υπέρμετρης από κάποιους ευφορίας που καλλιεργείται –τους γνωστούς διαχρονικά δήθεν υπέρμαχους της λύσης ως να υπάρχει κανείς νοήμων Ε/κ που να μην θέλει το ίδιο-, έγκειται σε κάτι πολύ απλό, αφορά στο εξής: Είναι όλα τα πιο πάνω αρκετά για να επιφέρουν την πολυπόθητη πρόοδο, για να βάλουν ξανά το Κυπριακό στις ράγες της λύσης και πολύ περισσότερο να προκύψει η λύση;
Η απάντηση είναι απλή, η απάντηση είναι προφανώς και όχι. Απλούστατα, γιατί όπως κατά κόρων λέγεται και ως κάτι που δεν αποτελεί σχήμα λόγου αλλά ωμή πραγματικότητα, το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Άγκυρα, από την Τουρκία και από την δική της στάση είναι που θα εξαρτηθούν και αυτή την φορά τα πάντα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Χαμηλώνει κι άλλο τις προσδοκίες ο Φιντάν ενόψει της επίσκεψης Γκουτέρες-«Πιο ρεαλιστική λύση είναι η συνύπαρξη δύο κρατών»
Γιατί πρόοδος και λύση του Κυπριακού δεν μπορεί να υπάρξει αν η Τουρκία επιμείνει στην αξίωσή της για λύση δύο κρατών, αν επιμείνει στην διατήρηση των εγγυητικών, επεμβατικών της δικαιωμάτων και στην παραμονή των κατοχικών στρατευμάτων της στο νησί, αν επιδίωξή της εξακολουθήσει να είναι μια λύση που άμεσα ή έμμεσα θα καθιστά την Κύπρο εσαεί και με βούλα δέσμια της Αγκύρας και τουρκικό προτεκτοράτο.
Αν εν τέλει η Τουρκία επιμείνει σε θέσεις όμοιες και ίσως για την δική μας πλευρά χειρότερες από εκείνες που πρόταξε στο Κραν Μοντάνα και οι οποίες ήταν ο λόγος για την κατάρρευση της Διάσκεψης για την Κύπρο, όσο και αν κάποιοι ανάμεσά μας -οι συνήθεις ύποπτοι- εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να καταλογίζουν την ευθύνη για την μη λύση του Κυπριακού, τότε, στο ελβετικό θέρετρο, στην δική μας πλευρά, στον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη.
Είναι οι ίδιοι που για τους δικούς τους λόγους με περισσή ευκολία αποδέχονται και υιοθετούν την τουρκική προπαγάνδα, είναι οι ίδιοι που με περισσή ευκολία διαχρονικά αρέσκονται να αποενοχοποιούν την τουρκική αδιαλλαξία και να ενοχοποιούν τους εκάστοτε Ε/κ ηγέτες, την δική μας πλευρά γενικότερα, για την αποτυχία εξεύρεσης λύσης.
Είναι αυτοί για τους οποίους δεν έχει καμία σημασία αν η λύση που θα συμφωνηθεί δεν θα είναι λειτουργική και βιώσιμη, είναι αυτοί που όταν... σάρωνε ο Ερντογάν πανηγύριζαν ότι η Κύπρος ελπίζει, είναι οι ίδιοι που όταν λίαν προσφάτως ο Τουφάν Ερχιουρμάν διαδεχόταν τον Ερσίν Τατάρ στην ηγεσία των Τουρκοκυπρίων, εθελοτυφλούσαν πως η αλλαγή αυτή ηγεσίας στα κατεχόμενα θα άλλαζε την τουρκική προσέγγιση στο Κυπριακό, πως θα εγκατέλειπαν οι Τούρκοι τις απαράδεκτες και μη αποδεκτές αξιώσεις τους.
Είναι οι ίδιοι που και τώρα, σαν έτοιμοι από καιρό, ετοιμάζονται και πάλι σε περίπτωση μιας ενδεχόμενης νέας αποτυχίας, να στήσουν στον τοίχο την ε/κ πλευρά και δη τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, να του αποδώσουν παιχνίδια και τακτικισμούς, παραβλέποντας και παραγνωρίζοντας προκλητικά τις τουρκικές αξιώσεις, προσπερνώντας το γεγονός ότι εδώ και 52 χρόνια παραμένει άλυτο το Κυπριακό γιατί ποτέ η Τουρκία δεν επέδειξε πραγματικά βούληση για έναν, αν μη τι άλλο, αξιοπρεπή για εμάς συμβιβασμό.
Και για να προκαταλάβουμε απαντήσεις και αντιδράσεις, το «ναι» των Τ/κ και το «όχι» των Ε/κ στο σχέδιο Ανάν το 2004, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται 22 χρόνια μετά ως άλλοθι για την τουρκική απροθυμία για λύση, δεν είναι δυνατό να προβάλλεται και από κάποιους εξ ημών ως επιχείρημα δικαιολόγησης των τουρκικών μαξιμαλιστικών θέσεων, να αναδεικνύεται ως λόγος για τον οποίο πρέπει να αποδεχθούμε ως ε/κ πλευρά την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την παράδοση της χώρας μας, με την δική μας σφραγίδα, στις ορέξεις του κατακτητή.
Η προσεχής εβδομάδα με την εδώ παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες και τις επαφές που θα έχει, είναι προφανώς κρίσιμη και καθοριστική. Θα καταδείξει την γραμμή πλεύσης και το πόσο όντως, κοντά ή μακριά είμαστε από την έναρξη μιας νέας ουσιαστικής διαπραγματευτικής διαδικασίας για το Κυπριακό.
Με την ευχή όλων να είναι η ύπαρξη θετικού αποτελέσματος, αν παρ’ ελπίδα ούτε και αυτή η προσπάθεια τελεσφορήσει, θέλουμε να πιστεύουμε πως δεν θα γίνουμε για μια ακόμη φορά μάρτυρες της εμφάνισης του συνδρόμου του αυτομαστιγώματος, της αυτοενοχοποίησης διά της υιοθέτησης των τουρκικών αφηγημάτων ως προς τους λόγους μιας πιθανής τέτοιας αρνητικής κατάληξης.
Ότι οι συνήθεις ύποπτοι εμφορούμενοι από μανιώδη σπουδή τους για όποια λύση, δεν θα αποδοθούν και πάλι σε ανελέητη στοχοποίηση της δικής μας πλευράς, αποενοχοποιώντας την Τουρκία και… πετροβολώντας τον Νίκο Χριστοδουλίδη, τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και ηγέτη της ε/κ κοινότητας.
Πως ενόψει και της προεκλογικής εκστρατείας στην οποία ήδη, καλώς ή κακώς, έχουμε εισέλθει, μια απευκταία αρνητική κατάληξη της νέας υπό εξέλιξη πρωτοβουλίας για το Κυπριακό, δεν θα μετατραπεί σε λάφυρο στα χέρια εκείνων που στην προκειμένη περίπτωση ποτέ δεν χώνεψαν την εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Προεδρία της Δημοκρατίας και που θέτοντας από την πρώτη στιγμή ως στόχο την αποκαθήλωσή του, δεν θα είχαν μάλλον κανένα ενδοιασμό να τον καταδείξουν ως τον υπαίτιο, να τον χαρακτηρίσουν, όπως έπραξαν άλλωστε και με τον Νίκο Αναστασιάδη, τάχα πολέμιο της λύσης, λίγο-πολύ... προδότη.
Πως δεν θα λειτουργήσουν και πάλι σαν... πλυντήριο της Άγκυρας, δίνοντας ξανά άφεση αμαρτιών στους Τούρκους, εξισώνοντας κατά την προσφιλή τουρκική πρακτική, το θύμα με τον θύτη. Και αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά πως κάποιοι εξ ημών ζουν ή θέλουν να ζουν, σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, σε ένα παράλληλο σύμπαν και ένα ροζ συννεφάκι.
Σε ένα κόσμο εικονικό, όπου οι ευσεβοποθισμοί μετατρέπονται στα μυαλά τους σε πραγματικότητες, όπου συγχέονται οι ρόλοι και όπου η τάση αυτοδικαίωσης για επιλογές του παρελθόντος, οδηγούν σε αντιλήψεις, πρακτικές και συμπεριφορές, που το μόνο πράγμα το οποίο στο τέλος της ημέρας εξυπηρετούν δεν είναι παρά μόνο το αφήγημα και προπαγάνδα του πραγματικά απρόθυμου για λύση κατακτητή. Της κατοχικής Τουρκίας.
