Στο επίκεντρο μιας ανεπιθύμητης διπλωματικής αντιπαράθεσης βρίσκεται τις τελευταίες μέρες το Ομάν, καθώς συνεχίζεται το αδιέξοδο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν γύρω από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ προειδοποίησε δημόσια τη Μουσκάτ, η οποία διατήρησε ουδέτερη στάση καθ’ όλη τη διάρκεια των τριών και πλέον μηνών πολέμου, να «συμπεριφερθεί σωστά» διαφορετικά θα αντιμετωπίσει τις συνέπειες της αμερικανικής ισχύος.
«Πρόκειται για διεθνή ύδατα και το Ομάν θα συμπεριφερθεί όπως όλοι οι υπόλοιποι, διαφορετικά θα αναγκαστούμε να τους βομβαρδίσουμε. Το γνωρίζουν και θα συμμορφωθούν», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, μετά από έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σύμφωνα με την οποία η Μουσκάτ σχεδίαζε να συνταχθεί με το Ιράν στην επιβολή διοδίων στα πλοία που διέρχονται από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, απείλησε επίσης το σουλτανάτο με κυρώσεις εάν επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία. Αργότερα δήλωσε ότι ο πρέσβης του Ομάν στην Ουάσινγκτον, Ταλάλ Αλραχμπί, τον διαβεβαίωσε πως η χώρα «δεν έχει κανένα σχέδιο επιβολής διοδίων».
Από την πλευρά του, το Ομάν έχει επανειλημμένα αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή σε ιρανικά σχέδια για έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, οι απειλές του Τραμπ ανέδειξαν την υποβόσκουσα ένταση στις σχέσεις Ουάσινγκτον και Μουσκάτ, εξαιτίας της ουδέτερης στάσης του Ομάν και των στενών δεσμών του με την Τεχεράνη.
Η «ουδέτερη» στάση του Ομάν
Με το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αξιωματούχοι του Ομάν έσπευσαν να δημιουργήσουν δίαυλο επικοινωνίας με το Ιράν, ο οποίος, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, συνέβαλε στην επαναλειτουργία αεροπορικών διαδρόμων για τις χώρες του Κόλπου.
Η διπλωματική αυτή πρωτοβουλία κατέστη δυνατή χάρη στη διαχρονική ουδετερότητα του σουλτανάτου. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, η Μουσκάτ προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, έναν μακροχρόνιο σύμμαχο, και το Ιράν, τον ισχυρό γείτονά της στην απέναντι πλευρά των Στενών του Ορμούζ.
Η στρατηγική αυτή είχε στόχο να διατηρήσει τις προϋποθέσεις για μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία.
Η αυξανόμενη πίεση της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Άραβες αξιωματούχους, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να αντιμετωπίζει την ουδετερότητα του Ομάν ως στάση εχθρική προς τα αμερικανικά συμφέροντα.
Όπως αναφέρεται, η Ουάσινγκτον πιέζει πλέον τη Μουσκάτ να επιλέξει στρατόπεδο και να περιορίσει ή ακόμη και να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις της με το Ιράν.
Το υπουργείο Ενημέρωσης του Ομάν αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες περί αμερικανικών πιέσεων, με τον υπουργό Αμπντουλά Αλ Χαράσι να δηλώνει μόνο ότι «το Ομάν παραμένει έτοιμο να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και κάθε υπεύθυνο εταίρο για την προώθηση της σταθερότητας και την προστασία των κοινών στρατηγικών συμφερόντων».
Ένα δύσκολο διπλωματικό δίλημμα
Οι σχέσεις Ομάν και Ηνωμένων Πολιτειών χρονολογούνται εδώ και σχεδόν δύο αιώνες, καθιστώντας το σουλτανάτο έναν από τους παλαιότερους εταίρους της Ουάσινγκτον στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, οι σχέσεις του με το Ιράν είναι επίσης μακραίωνες. Σε αντίθεση με τους περισσότερους σουνιτικούς γείτονές τους, οι κάτοικοι του Ομάν ακολουθούν κυρίως το ιμπαντικό δόγμα, μια ιδιαίτερη σχολή του Ισλάμ που φημίζεται για τη μετριοπάθεια και την ανεκτικότητά της.
Οι στενές σχέσεις και με τις δύο πλευρές επέτρεψαν στο Ομάν να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στον τερματισμό του πολέμου Ιράν – Ιράκ τη δεκαετία του 1980, αλλά και στις μυστικές συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης Ομπάμα και της Τεχεράνης που κατέληξαν στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2015.
Το Ομάν φιλοξένησε επίσης τους πρώτους γύρους των πρόσφατων συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες διακόπηκαν εξαιτίας των ισραηλινών και αμερικανικών επιθέσεων.
Τι άλλαξε στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η καχυποψία της κυβέρνησης Τραμπ κορυφώθηκε όταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, εμφανίστηκε σε αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο μία ημέρα πριν από τα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα και δήλωσε ότι μια συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης ήταν «πολύ κοντά».
Κατά τις ίδιες πηγές, οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν ότι δεν υπήρχε καμία ουσιαστική πρόταση από το Ιράν που να δικαιολογεί τέτοια αισιοδοξία.
Έκτοτε, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να επιδιώκει τον παραγκωνισμό της Μουσκάτ από κάθε διπλωματική διαδικασία που αφορά την κρίση.
Παρά τις δημόσιες απειλές, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πραγματικός σχεδιασμός στρατιωτικής δράσης κατά του Ομάν.
Διπλωματική απομόνωση
Η αμερικανική κριτική ανέδειξε και ένα άλλο πρόβλημα για το σουλτανάτο: την περιορισμένη επιρροή του στα κέντρα λήψης αποφάσεων της Ουάσινγκτον.
Σε αντίθεση με χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία ή το Κουβέιτ, το Ομάν δεν φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, ενώ διαθέτει μικρότερο οικονομικό και γεωπολιτικό βάρος.
Παράλληλα, οι στενές σχέσεις του με την Τεχεράνη φαίνεται να προκαλούν ενόχληση και σε ορισμένους αραβικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, κυρίως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, που θεωρούν ότι η Μουσκάτ βρίσκεται πλέον υπερβολικά κοντά στο Ιράν.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ο Λίβανος ανακοίνωσε τη μερική κατάπαυση πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, κρίσιμη η συνάντηση στην Ουάσινγκτον
- «Είσαι τρελός, θα ήσουν φυλακή αν δεν ήμουν εγώ»-Το οργισμένο τηλεφώνημα Τραμπ σε Νετανιάχου για τον Λίβανο
- Αισιόδοξος ο Τραμπ-«Πιθανή συμφωνία ΗΠΑ με Ιράν μέσα στην επόμενη εβδομάδα, ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ»
