Στην τελευταία σύγκρουση μεταξύ του υπουργού Δικαιοσύνης και του Αρχηγού Αστυνομίας, η οποία δεν αποτέλεσε την αιτία αλλά την αφορμή για να ξεχειλίσει το ποτήρι για τον Κώστα Φυτιρή, φαίνεται –κρίνοντας εκ του αποτελέσματος- πως επικράτησε ο Θεμιστός Αρναούτης.
Και αυτό διότι, ενώ ο υπουργός ζήτησε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να λάβει αποφάσεις, δεδομένων των ζητημάτων που προκύπτουν στο να ασκήσει αποτελεσματικά τα καθήκοντά του υπό τις παρούσες συνθήκες, ο Νίκος Χριστοδουλίδης φρόντισε να κλείσει τη συζήτηση πριν αυτή λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις.
Παρότι η μετωπική σύγκρουση μεταξύ των δύο δεν αποτελεί πλέον κοινό μυστικό μεταξύ αστυνομικούς, δημοσιογραφικού και κυβερνητικούς κύκλους, ο Πρόεδρος επιχείρησε -μάταια- να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, διαψεύδοντας τόσο τα περί ρήξης όσο και τα σενάρια περί παύσης του Αρχηγού Αστυνομίας. Και αυτό παρά το γεγονός ότι έχουν καταγραφεί σοβαρές διαφωνίες σε ζητήματα διοίκησης και ζητήματα θεσμικής εκτροπής, αλλά και παρά τις αναφορές στο πόρισμα για τον θάνατο του 14χρονου Στυλιανού, το οποίο καταλόγιζε ποινικές ευθύνες στον Θεμιστό Αρναούτη. Μπορεί νομικά να προκύπτει πλέον ζήτημα, αφού η ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας αποφάσισε για τους δικούς της λόγους να βάλει φρένο στην ποινική του δίωξη (σ.σ αν και ο ίδιος Αρχηγός δήλωνε ουδείς υπεράνω του Νόμου), εντούτοις, σε επίπεδο πολιτικής και ηθικής ευθύνης, πολλοί θεωρούν ότι τίθεται ζήτημα παραμονής του στη θέση.
Παρά τη δημόσια εικόνα που επιχειρεί να προβάλει το Προεδρικό, τα δεδομένα δείχνουν διαφορετικά. Η σχέση μεταξύ υπουργού και Αρχηγού Αστυνομίας βρίσκεται εδώ και καιρό σε αχαρτογράφητα νερά, με την ουσιαστική επικοινωνία και συνεργασία να περιορίζεται πλέον στα απολύτως τυπικά.
Ο Κώστας Φυτιρής εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένος από μια σειρά χειρισμών του Θεμιστού Αρναούτη. Ένα από τα περιστατικά που επιβάρυναν το κλίμα ήταν η διαμαρτυρία των κτηνοτρόφων στη Ριζοελιά, όπου ο υπουργός βρέθηκε εκτεθειμένος απέναντι στον Πρόεδρο, καθώς οι διαβεβαιώσεις που είχε λάβει από την Αστυνομία δεν επιβεβαιώθηκαν στην πράξη, με αποτέλεσμα να αλλάξει το πλάνο για τις μετακινήσεις των αρχηγών κρατών στην Σύνοδο Κορυφής στην Αγία Νάπα. Ωστόσο, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι φαίνεται πως ήταν η απόφαση για αλλαγή του ωραρίου στην ΟΠΕ, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση ή διαβούλευση με τον πολιτικό προϊστάμενο, με τον Θεμιστό Αρναούτη να κρίνει -κατά πληροφορίες- που δεν τον αφορούσε, αφού πρόκειται για επιχειρησιακό ζήτημα στο οποίο δεν θα πρέπει να έχει λόγο.
Δεν πρόκειται, βέβαια, για μεμονωμένα περιστατικά. Σε αρκετές περιπτώσεις το Υπουργείο Δικαιοσύνης θεωρεί ότι δεν έτυχε της αναγκαίας ενημέρωσης για σοβαρά ζητήματα, ενώ εκφράζεται η άποψη ότι παρατηρήθηκαν και φαινόμενα παράκαμψης της πολιτικής ηγεσίας, με οδηγίες να μην εφαρμόζονται ή να αγνοούνται στην πράξη.
Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τη γενικότερη στάση του Αρχηγού Αστυνομίας, αλλά και με την αίσθηση ότι δύο χρόνια μετά τον διορισμό του δεν καταγράφονται ουσιαστικά σημάδια βελτίωσης στην Αστυνομία, οδήγησαν τον Κώστα Φυτιρή να θέσει το ζήτημα απευθείας ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ωστόσο, επέλεξε να βάλει τέλος στη συζήτηση, αφήνοντας, κατά μία έννοια, εκτεθειμένο τον υπουργό του. Επί της ουσίας, οι αποφάσεις που προκάλεσαν τη σύγκρουση παραμένουν σε ισχύ, ενώ οι εισηγήσεις για αναστολή ή αναθεώρησή τους φαίνεται να μπήκαν στο συρτάρι. Έτσι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, ο πολιτικός χαμένος της αντιπαράθεσης δείχνει να είναι ο υπουργός Δικαιοσύνης, οι οδηγίες του οποίου δεν εφαρμόστηκαν, σε αντίθεση με του Θεμιστού Αρναούτη.
Οι... ελέφαντες στα δωμάτια
Την ίδια ώρα, ο παρασκηνιακός πόλεμος όχι μόνο δεν έχει λήξει, αλλά φαίνεται να εντείνεται. Πρόσωπα που βλέπουν ή θέλουν πιθανές εξελίξεις στην ηγεσία της Αστυνομίας επιχειρούν να κατοχυρώσουν θέσεις και επιρροή, με κάθε τρόπο, ενώ παλαιές υποθέσεις επανέρχονται στο προσκήνιο, συχνά ως εργαλεία πίεσης ή αποδυνάμωσης πιθανών αντιπάλων.
Παράλληλα, ο υπουργός καλείται να διαχειριστεί ένα σύνθετο περιβάλλον, όπου, πέραν των θεσμικών προβλημάτων, υπάρχουν και εξωγενείς παράγοντες που δυσχεραίνουν το έργο του και καλείται να αντιμετωπίσει. Πρόσωπα που λειτουργούν ως «άτυπα κέντρα επιρροής» ή ως «σκιώδη» γύρω από το Υπουργείο, φαίνεται να δημιουργούν εμπόδια, είτε ενθαρρύνοντας μέτωπα αντιπαράθεσης είτε διαρρέοντας πληροφορίες εκ των έσω.
Σύμφωνα με πληροφορίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, διέρρευσαν στοιχεία και πληροφορίες που αφορούσαν ενέργειες του υπουργού Δικαιοσύνης, είτε προς μη εμπλεκόμενα πρόσωπα είτε ακόμη και προς άμεσα εμπλεκόμενους. Ενέργειες που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξυπηρετούσαν αλλότρια συμφέροντα ή αποσκοπούσαν στην προστασία συγκεκριμένων προσώπων που βρίσκονται στο στόχαστρο ελέγχων και πιέσεων.
Η κοινωνία, ο μεγάλος ηττημένος
Είναι πλέον σαφές ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, η αλυσίδα διοίκησης δεν λειτουργεί αποτελεσματικά προς όφελος των αστυνομικών αλλά ούτε και της κοινωνίας. Και αν κάτι δείχνει η ιστορία των τελευταίων ετών, είναι ότι τα προβλήματα συνήθως μετατίθενται για την «επόμενη φορά». Κάπως έτσι εξελίχθηκαν και οι περιπτώσεις προηγούμενων Αρχηγών Αστυνομίας, όπου οι αποφάσεις αναβλήθηκαν μέχρι να καταστούν αναπόφευκτες, όπως για παράδειγμα με την περίπτωση του Στέλιου Παπαθεοδώρου και του Μιχαλάκη Παπαγεωργίου. Η ιστορία δείχνει να επαναλαμβάνεται, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές αλλά παρόμοια χαρακτηριστικά.
Βλέποντας, όμως, τη μεγάλη εικόνα, το ζήτημα ξεπερνά τις προσωπικές ή θεσμικές αντιπαραθέσεις. Την ώρα που το οργανωμένο έγκλημα ενισχύεται, το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών μεγαλώνει και η αξιοπιστία της Αστυνομίας βρίσκεται υπό συνεχής δοκιμασία και αμφισβήτηση, ο πραγματικός χαμένος δεν είναι ούτε ο υπουργός ούτε ο Αρχηγός Αστυνομίας.
Ο μεγάλος ηττημένος είναι η κοινωνία. Και όσο η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από πρόσωπα, ισορροπίες και παρασκηνιακές συγκρούσεις, αντί να επικεντρώνεται στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και στην αποτελεσματική επίλυση των προβλημάτων, τόσο θα διευρύνεται το χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και θεσμών. Και αυτό διότι, στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται ποιος κέρδισε μια εσωτερική μάχη εξουσίας. Ενδιαφέρονται να νιώθουν ασφαλείς, να εμπιστεύονται την Αστυνομία και να βλέπουν το κράτος να λειτουργεί για τους ίδιους.
