Μέσα σε ένα ήδη εκρηκτικό γεωπολιτικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις βασικές διπλωματικές πρωτοβουλίες της πρώτης του θητείας: τις λεγόμενες «Συμφωνίες του Αβραάμ».
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η συγκυρία όχι μόνο δεν ευνοεί μια τέτοια εξέλιξη, αλλά ενδέχεται να αποκαλύπτει τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Τουρκία, η Ιορδανία, η Αίγυπτος και ακόμη και το Πακιστάν να ενταχθούν στις συμφωνίες εξομάλυνσης σχέσεων με το Ισραήλ, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι δύσκολες διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον–Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.
Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο ήταν ότι ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως ακόμη και το ίδιο το Ιράν θα μπορούσε κάποια στιγμή να συμμετάσχει στις Συμφωνίες του Αβραάμ.
«Ευσεβής πόθος» του Τραμπ ή διπλωματικός ελιγμός;
Το CNN επισημαίνει ότι η πρόταση προκάλεσε αμηχανία τόσο στους συμμάχους των ΗΠΑ όσο και στους αναλυτές της περιοχής, καθώς θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο - αν όχι αδύνατο - να υπάρξει σήμερα πολιτικό έδαφος για μια τέτοια πρωτοβουλία.
Ο Τραμπ καλεί μουσουλμανικές χώρες να αναγνωρίσουν το Ισραήλ -Ζητά διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ
Ο αναλυτής στρατιωτικών θεμάτων του CNN και απόστρατος συνταγματάρχης της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, Σέντρικ Λέιτον, χαρακτήρισε το σχέδιο του Τραμπ «σε μεγάλο βαθμό ευσεβή πόθο».
«Από στρατηγικής πλευράς έχει νόημα να επιδιώξει κανείς κάποια στιγμή μια προσέγγιση με το Ιράν, κάτι που φαίνεται να εξετάζει ο Τραμπ. Όμως δεν βρισκόμαστε ακόμη εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «το να ζητείται αυτή τη στιγμή από τα αραβικά κράτη να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ και να αναγνωρίσουν το Ισραήλ ίσως αποτελεί ένα βήμα υπερβολικά μακριά».
Η Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει βαθιά αστάθεια στην περιοχή και σημαντικό οικονομικό κόστος, ιδιαίτερα λόγω της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ.
Πολλές χώρες του Κόλπου, οι οποίες τα τελευταία χρόνια επιχειρούσαν να μετατραπούν σε οικονομικά και επενδυτικά κέντρα για τη Δύση, βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με νέες απειλές ασφαλείας και αυξανόμενη αβεβαιότητα.
Το CNN εκτιμά ότι οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν σήμερα πιο επείγουσες προτεραιότητες από την εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ, ειδικά μετά την κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Λωρίδα της Γάζας, τον Λίβανο και το Ιράν.
«Οι χώρες της περιοχής βλέπουν το Ισραήλ ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Χασάν Αλχασάν, ανώτερος ερευνητής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (International Institute for Strategic Studies) στο Μπαχρέιν.
«Πολλές αντιλήψεις στην περιοχή για το Ισραήλ μόνο κολακευτικές δεν είναι», δήλωσε στο CNN International.
Ο ίδιος υποστήριξε πως αρκετές χώρες θεωρούν ότι «οι ενέργειες του Ισραήλ είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και αποσταθεροποιητικές», ενώ πρόσθεσε ότι «το Ισραήλ ήταν ένας από τους δύο βασικούς παράγοντες που πυροδότησαν αυτόν τον περιφερειακό πόλεμο».
Κατά τον Αλχασάν, όλο και περισσότερα κράτη της Μέσης Ανατολής «επιδιώκουν πλέον να εξισορροπήσουν τη στρατηγική επιθετικότητα του Ισραήλ στην περιοχή».
Το παλαιστινιακό παραμένει βασικό εμπόδιο
Η ανάλυση επισημαίνει πως η Σαουδική Αραβία έχει επανειλημμένα ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε συμμετοχή της στις Συμφωνίες του Αβραάμ προϋποθέτει ουσιαστική πρόοδο προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Ωστόσο, μετά τον πόλεμο στη Γάζα και τις δεκάδες χιλιάδες νεκρών αμάχων, ένα τέτοιο ενδεχόμενο μοιάζει πιο μακρινό από ποτέ.
Παράλληλα, η συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων και η ένταση στη Δυτική Όχθη περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια πολιτικών συμβιβασμών για τις αραβικές κυβερνήσεις.
Τα όρια της αμερικανικής στρατηγικής
Το CNN συνδέει τη νέα πρωτοβουλία Τραμπ με μια διαχρονική αδυναμία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή: την τάση της Ουάσιγκτον να αντιμετωπίζει τις περιφερειακές ισορροπίες μέσα από δυτικά πολιτικά και στρατηγικά πρότυπα που συχνά δεν ανταποκρίνονται στις τοπικές πραγματικότητες.
Η ανάλυση σημειώνει ότι η ένταξη ακόμη και του Πακιστάν στις Συμφωνίες του Αβραάμ θα απαιτούσε μια τεράστια πολιτική μεταστροφή για μια μουσουλμανική χώρα που μέχρι σήμερα δεν αναγνωρίζει επίσημα το Ισραήλ.
Την ίδια ώρα, αναλυτές αμφισβητούν κατά πόσο ο Τραμπ διατηρεί την πολιτική επιρροή που απαιτείται ώστε να επιβάλει μια τόσο φιλόδοξη ατζέντα στους συμμάχους των ΗΠΑ, ειδικά μετά από έναν πόλεμο που – σύμφωνα με την κριτική που δέχεται – αποδυνάμωσε την αμερικανική επιρροή στην περιοχή.
«Δεν είναι καθόλου σαφές τι ακριβώς έχει να επιδείξει ο πρόεδρος Τραμπ από τον τρόπο που διαχειρίστηκε αυτόν τον πόλεμο ώστε να θεωρεί ότι μπορεί να επιβάλει τέτοιες απαιτήσεις στις χώρες της περιοχής», σχολίασε ο Αλχασάν.
Πηγή: Iefimerida
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
