Μπορεί το θέμα του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων να άνοιξε επισήμως και η πρόθεση όλων των εμπλεκομένων να είναι η ψήφισή του το συντομότερο δυνατό, ωστόσο από τα πρώτα κιόλας στάδια της κοινοβουλευτικής συζήτησης κατέστη σαφές ότι η πορεία δεν θα είναι χωρίς εμπόδια. Στο επίκεντρο βρέθηκαν διαφωνίες και ενστάσεις που αφορούν κυρίως τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα, με βασικότερο τη μετάβαση από την υφιστάμενη Υπηρεσία Ασθενοφόρων στο νέο Φορέα και το κατά πόσο αυτή μπορεί να γίνει χωρίς να διαταραχθεί η εύρυθμη λειτουργία μιας κρίσιμης υπηρεσίας πρώτης γραμμής.
Η ένταση που προκλήθηκε κατά τη διάρκεια της τελευταίας συζήτησης για το νομοσχέδιο στη Βουλή κατέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο την πίεση κάτω από την οποία βρίσκονται τα πληρώματα των ασθενοφόρων μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ. Τα πληρώματα καλούνται να ανταποκριθούν σε οποιαδήποτε περιστατικά προκύψουν, είτε πρόκειται για επείγουσες διακομιδές είτε για μεταφορές που σχετίζονται με τη λειτουργία του συστήματος υγείας, την ώρα που το ανθρώπινο δυναμικό παραμένει ουσιαστικά το ίδιο και οι ανάγκες έχουν σχεδόν δεκαπλασιαστεί.
Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι οι εργαζόμενοι να εργάζονται πολλαπλάσιες ώρες, συχνά υπό συνθήκες έντονης σωματικής και ψυχικής καταπόνησης, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες απαιτήσεις. Όπως υποστηρίζουν, ο κατεξοχήν ρόλος της διάσωσης και της άμεσης προνοσοκομειακής φροντίδας τείνει να παραμερίζεται, ενώ εκφράζονται έντονα παράπονα για το γεγονός ότι η στήριξη που παρέχεται από την ίδια την Πολιτεία παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες της υπηρεσίας.
Επιπρόσθετα από τις αντιδράσεις που υπήρξαν, φαίνεται πως υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία από το προσωπικό της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων ότι ενδεχομένως ένας αριθμός εργαζομένων να χάσει τη δουλειά του ή να μετακινηθεί χωρίς επαρκείς διασφαλίσεις, καθώς στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται πρόνοιες που σχετίζονται με την αναδιοργάνωση και την εγγραφή σε νέο μητρώο. Το στοιχείο αυτό ενισχύει το κλίμα αβεβαιότητας, σε μία περίοδο κατά την οποία η υπηρεσία καλείται να παραμείνει επιχειρησιακά έτοιμη.
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας συζήτησης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για τον καλύτερο δυνατό τρόπο ρύθμισης ενός ζητήματος που εκκρεμεί από το 2024, όταν έγινε ευρύτερα γνωστή η ανάγκη δημιουργίας του Εθνικού Θεσμού. Λαμβάνεται επίσης υπόψη το γεγονός ότι δεν μπορεί να παραμείνει η Υπηρεσία Ασθενοφόρων κάτω από την ομπρέλα του ΟΚΥπΥ, καθώς αναμένεται η διοικητική και οικονομική του αυτονόμηση και δεν θεωρείται ορθό να υπάγεται μία υπηρεσία εθνικής εμβέλειας κάτω από έναν πάροχο υπηρεσιών υγείας. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τέτοιοι φορείς αποτελούν κρατικές υπηρεσίες, δεδομένου ότι η παροχή επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας συνιστά βασική υποχρέωση του κράτους.
Από την άλλη, η στάση του ΟΚΥπΥ προκάλεσε ανάμεικτα αισθήματα. Παρόλο που εξέφρασε πλήρη στήριξη προς το Υπουργείο Υγείας για την ανάληψη της ευθύνης των ασθενοφόρων μέσω της δημιουργίας του Φορέα, εντούτοις ζήτησε να αποζημιωθεί, επικαλούμενος τους σημαντικούς πόρους που έχει επενδύσει για την ενίσχυση του στόλου, του προσωπικού και του εξοπλισμού της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων. Παράλληλα, θεωρεί ότι η προσπάθεια εκσυγχρονισμού που έχει ξεκινήσει θα πρέπει να συνεχιστεί και κατά τη δημιουργία του Φορέα, μέσω μετρήσιμων δεικτών απόδοσης και αποτελεσματικότητας που θα καταγράφουν τον χρόνο ανταπόκρισης, τη φύση του περιστατικού και τον προορισμό διακομιδής.
Τονίστηκε ότι θα πρέπει να υπάρξει σοβαρός και συστηματικός έλεγχος του Φορέα και ότι οποιαδήποτε στοιχεία συλλέγονται θα πρέπει να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η πρόσβαση όλων των εμπλεκομένων, καθώς και η δημοσιοποίησή τους, ώστε να ενισχυθεί η λογοδοσία και η εμπιστοσύνη των πολιτών.
Τι προνοεί το νομοσχέδιο
Με βάση το νομοσχέδιο που προνοεί την ίδρυση του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων και την παροχή υπηρεσιών ασθενοφόρων στη Δημοκρατία, στόχος είναι αυτή η κρίσιμη υποδομή να περιέλθει κάτω από τη διοίκηση του Υπουργείο Υγείας. Σκοπός είναι η ορθολογική διαχείριση και η διακομιδή των ασθενών στα πλησιέστερα και καταλληλότερα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών, καθώς και η παροχή υπηρεσιών σε περιπτώσεις έκτακτων ή επειγουσών αναγκών, υγειονομικών ή άλλων κρίσεων.
Επίσης, ρυθμίζεται η διαχείριση του Επιχειρησιακού Συντονιστικού Κέντρου Κλήσεων καθώς και του Κέντρου Δηλητηριάσεων, το οποίο προβλέπεται να δημιουργηθεί, ενώ καθορίζονται οι αρμοδιότητες της αρμόδιας Αρχής, δηλαδή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείο Υγείας, για σκοπούς εποπτείας και ελέγχου όλων των παρόχων και των ασθενοφόρων, καθώς και για την εγγραφή τους σε σχετικό μητρώο.
Παράλληλα, προνοείται η σύσταση Επιτροπής που θα συμβουλεύει τον Υπουργό για θέματα που σχετίζονται με τη νομοθεσία και θα γνωμοδοτεί αναφορικά με τη διαχείριση και τον συντονισμό που θα ασκεί ο Εθνικός Φορέας Ασθενοφόρων, επιβλέποντας ότι οι επείγουσες ανάγκες προνοσοκομειακής φροντίδας θα παρέχονται με διαφάνεια σε όλους τους πολίτες και ότι οι ασθενείς θα κατευθύνονται στα πλησιέστερα και καταλληλότερα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών. Σε οποιαδήποτε υγειονομική κρίση θα έχει συντονιστικό ρόλο σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς διαχείρισης κρίσεων.
Επιπλέον, θα εγκαθιδρυθεί Μηχανισμός Επιθεώρησης και Ελέγχου όλων των εγγεγραμμένων παρόχων υπηρεσιών υγείας και των ασθενοφόρων οχημάτων, με πρόνοιες που αφορούν τη δημιουργία μητρώου, τις μη επείγουσες διακομιδές ασθενών, τη στελέχωση των ασθενοφόρων και γενικότερα όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργία είτε του Εθνικού Φορέα είτε των παρόχων υπηρεσιών ασθενοφόρων στη Δημοκρατία.
Την ίδια ώρα, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής διοικητικών ή άλλων ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων του νόμου, καθώς και η υιοθέτηση μεταβατικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες η Υπηρεσία Ασθενοφόρων θα παραμείνει στον ΟΚΥπΥ μέχρι τη διοικητική και οικονομική του αυτονόμηση ή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026, όποιο από τα δύο συμβεί νωρίτερα.
Χαιρετίζουν οι ασθενείς αλλά…
Η ΟΣΑΚ από πλευράς της χαιρέτισε τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων, εκτιμώντας ότι μπορεί να καλύψει το σημαντικό κενό που εντοπίζεται στην επείγουσα και προνοσοκομειακή περίθαλψη. Θεωρεί ότι το νομοσχέδιο δύναται να συμβάλει στην άρση υφιστάμενων στρεβλώσεων και διαχρονικών προβλημάτων που παρατηρούνται στην υπηρεσία διακομιδής ασθενών.
Ωστόσο, εκφράζει διαφωνία ως προς την υπαγωγή του Φορέα στο Υπουργείο Υγείας, εξηγώντας ότι πάγιο αίτημά της ήταν η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Ασθενοφόρων. Υπενθυμίζεται ότι είχε καταθέσει τις θέσεις της σε αναλυτικό υπόμνημα που απέστειλε το 2024 στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, εισηγούμενη την ένταξη της υπηρεσίας ασθενοφόρων σε Φορέα Διαχείρισης Κρίσεων μαζί με άλλες ουσιώδεις υπηρεσίες. Αντί αυτού, η Κυβέρνηση προχώρησε στην ίδρυση του συγκεκριμένου Φορέα χωρίς να υιοθετήσει το μοντέλο της πλήρους ανεξαρτησίας.
Στο νομοσχέδιο, η Υπηρεσία Ασθενοφόρων μεταφέρεται στο Υπουργείο Υγείας χωρίς σαφή αυτονομία, ξεχωριστή διοικητική δομή και ίδιο προϋπολογισμό, γεγονός που, σύμφωνα με την ΟΣΑΚ, ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητά της να ανταποκρίνεται άμεσα και ουσιαστικά στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.
Υπενθυμίζεται ότι η Υπηρεσία Ασθενοφόρων είχε μεταφερθεί προσωρινά στον ΟΚΥπΥ μετά την εφαρμογή του Γενικού Συστήματος Υγείας, με ρητή δέσμευση για ίδρυση και λειτουργία Ανεξάρτητης Αρχής. Η ίδρυση Εθνικής Ανεξάρτητης Αρχής περιλαμβανόταν στον ευρύτερο σχεδιασμό της μεταρρύθμισης, ώστε οι υπηρεσίες ασθενοφόρων να προσφέρονται επί ίσοις όροις και χωρίς περιθώριο μεροληπτικής διαχείρισης των επειγόντων περιστατικών από οποιονδήποτε πάροχο του Συστήματος.
Η ΟΣΑΚ επισημαίνει ότι η προνοσοκομειακή φροντίδα αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα της περίθαλψης και δεν μπορεί να λειτουργεί ως υποσύστημα άλλων δομών ή αποφάσεων. Η αποτελεσματική διαχείριση των ασθενοφόρων και η έγκαιρη παροχή φροντίδας δεν μπορούν να διασφαλιστούν χωρίς έναν ανεξάρτητο μηχανισμό λήψης αποφάσεων που θα συνεργάζεται ισότιμα με άλλες υπηρεσίες πρώτης ανταπόκρισης σε περιόδους κρίσης.
Το μόνο βέβαιο είναι πως η Βουλή θα επιχειρήσει να προχωρήσει το νομοσχέδιο όσο το δυνατόν πιο σύντομα, με στόχο να ψηφιστεί πριν από τη διάλυσή της τον ερχόμενο Απρίλιο ενόψει των βουλευτικών εκλογών, καθώς η ανάγκη για δημιουργία του Εθνικού Φορέα θεωρείται επιτακτική. Το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει κατά πόσο η μεταβατική περίοδος από τον ΟΚΥπΥ στο Υπουργείο Υγείας θα εξελιχθεί ομαλά ή εάν θα δημιουργήσει περαιτέρω προστριβές μεταξύ των εμπλεκομένων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
