Πολυσέλιδο υπόμνημα απέστειλε στην Επιτροπή Περιβάλλοντος ο Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Terra Cypria, αναφορικά με τη συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί για τον τρόπο δράσης συγκεκριμένων ακτιβιστών, στο οποίο γίνεται αναφορά στο νομικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και την δράση των περιβαλλοντικών οργανώσεων, ενώ καλεί τη Βουλή να λάβει μέτρα ώστε να διαχωρίσει το νόμιμο κυνήγι από κάθε μορφή λαθροθηρίας και να θεσπίσει πιο αυστηρές διαδικασίες επιβολής της νομοθεσίας. Παράλληλα, στο υπόμνημα γίνονται αναφορές για επιθέσεις που δέχθηκαν οι ακτιβιστές στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν το περιβάλλον.
Στο υπόμνημα που αποστάλθηκε στη Βουλή, το Terra Cypria αναφέρει πως όλοι είναι ίσοι έναντι του νόμου, της διοίκησης και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τύχουν ίσης προστασίας και μεταχείρισης, χωρίς καμία διάκριση. «Ως εκ τούτου, το Terra Cypria – Το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος θεωρεί ότι, οποιοδήποτε άτομο διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα, πρέπει να υπόκειται στις κυρώσεις του νόμου. Αντιθέτως, οποιοδήποτε άτομο δεν έχει διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα, δεν πρέπει να στοχοποιείται, δεν πρέπει να διώκεται και δεν πρέπει να τυγχάνει αναποτελεσματικής προστασίας και άνισης μεταχείρισης, ιδίως μάλιστα λόγω της συμμετοχής του σε μία ένωση πολιτών με καταστατικό σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και της δράσης του για την αντιμετώπιση σοβαρών εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής», αναφέρεται.
Παράλληλα, το Terra Cypria κάνει αναφορά στις ανακοινώσεις από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το περιβάλλον αποτελεί φυσική κληρονομιά και γενικό δημόσιο συμφέρον, καθώς και στην ανάγκη διαφύλαξης του. Στο υπόμνημα υπάρχουν αναφορές από αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αναφέρουν ότι «το φυσικό περιβάλλον ανήκει σε όλους μας και η προστασία του αποτελεί συλλογική μας ευθύνη. Το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι οι κανόνες του δικαίου της Ένωσης για το περιβάλλον αφορούν, κατά βάση, το δημόσιο συμφέρον και όχι απλώς την προστασία των συμφερόντων των ιδιωτών. Ούτε το νερό ούτε τα ψάρια που διαβιούν εντός του μπορούν να προσφύγουν στα δικαστήρια. Ούτε ασφαλώς τα δέντρα μπορούν να παραστούν ως διάδικοι, παρά το παράστημά τους».
Στη συνέχεια, στο υπόμνημα αναφέρεται πως οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, βάσει του σκοπού ίδρυσής τους που είναι η προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος, θεωρούνται ότι έχουν συμφέροντα, που επηρεάζονται και συνεπώς έχουν πραγματικό και άμεσο συμφέρον να ζητούν να εξασφαλίζουν τον έλεγχο των διαδικασιών λήψης αποφάσεων για την διαμόρφωση και εφαρμογή περιβαλλοντικών πολιτικών.
Μάλιστα, το Terra Cypria αναφέρει πως με βάση ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απαγορεύονται οι διακρίσεις εις βάρος αλλοδαπών περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες διαθέτουν de lege νομιμοποίηση, που σημαίνει ότι έχουν νομική έγκριση από άλλες χώρες.
Στη συνέχεια, το Terra Cypria κάνει αναφορά στο νομικό πλαίσιο για την παράνομη, μη-επιλεκτική και μαζική παγίδευση, θανάτωση και εμπορία μεταναστευτικών άγριων πτηνών, μία κατηγορία στην οποία ανήκει και το αμπελοπούλι, σημειώνοντας πως οι παγιδευτές χρησιμοποιούν μέσα παγίδευσης όπως ξόβεργα, που είναι απαγορευμένα στην Κύπρο από το 1974. Υπενθυμίζεται ότι το αμπελοπούλι είναι προστατευόμενο είδος από το 1988.
Στο υπόμνημα του Terra Cypria αναφέρεται πως υπήρξαν και υποθέσεις ψευδών και αβάσιμων καταγγελιών κατά περιβαλλοντικών οργανώσεων, στα πλαίσια των προσπαθειών αντιμετώπισης της παράνομης παγίδευσης πουλιών. Συγκεκριμένα, όπως τονίζεται ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη διερεύνηση παραπόνου που είχε υποβληθεί από την από την διεθνή περιβαλλοντική οργάνωση Committee Against Bird Slaughter (CABS) στην Επίτροπο Διοικήσεως, λήφθηκαν καταγγελίες στην Αστυνομία από τέσσερα πρόσωπα ότι μέλη της οργάνωσης είχαν εισέλθει παράνομα στις ιδιοκτησίες τους και κατέστρεψαν ιδιωτική περιουσία, ελευθερώνοντας οικόσιτα ζώα από κλουβιά. Καταγγελίες, που όπως αναφέρει η Terra Cypria, η CABS σε ανακοίνωσή της απέρριψε, χαρακτηρίζοντάς τις αβάσιμες και ψευδείς. Για τις τρεις από τις τέσσερις υποθέσεις, όπως αναφέρεται στο υπόμνημα, δεν προέκυψαν οτιδήποτε, ενώ η μία οδηγήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, το άτομο που είχε προβεί στην καταγγελία παραδέχθηκε ότι είχε παγιδεύσει παράνομα πουλιά, ενώ είχε επιτεθεί σε ακτιβιστές, κυνηγώντας και χτυπώντας επανειλημμένα στο πρόσωπο ένα μέλος της CABS.
Η Επίτροπος Διοικήσεως είχε αναφέρει πως «το αποτέλεσμα της δικαστικής διαδικασίας, που άρχισε με κατηγορούμενους ακτιβιστές ενώ κατέληξε στην καταδίκη παγιδευτή και στην αποζημίωση ακτιβιστή είναι ενδεικτικό του κινδύνου πραγματικά γεγονότα να παρουσιάζονται εντελώς διαφορετικά, να δημιουργούνται παραπλανητικές εντυπώσεις ή/και να είναι αφορμή εντάσεων». Επιπλέον, σημειώνεται ότι «οι εθελοντές/ακτιβιστές μέλη των οργανώσεων, με έντονο ενδιαφέρον για την προστασία και διατήρηση του περιβάλλοντος και εξειδικευμένες πολλές φορές γνώσεις, χρήσιμες για τη διεξαγωγή μελετών και ερευνών που τεκμηριώνουν το αντικείμενο και το σκοπό τους, μπορούν να είναι καλοί εταίροι των αρμοδίων αρχών και να συνεισφέρουν στο πραγματικά δύσκολο, πολύπλοκο και επίπονο κυβερνητικό έργο», που χρειάζεται να γίνει πράξη για «εφαρμογή πολιτικής μηδενικής ανοχής ενάντια στη λαθροθηρία και κυρίως την παράνομη και μη-επιλεκτική θανάτωση προστατευόμενων άγριων πτηνών».
Στο υπόμνημα της Terra Cypria αναφέρεται ότι υποθέσεις παγίδευσης πουλιών διερευνήθηκαν και στοιχειοθετήθηκαν κατόπιν υποβολής σχετικών καταγγελιών από μέλη της CABS, «γεγονός το οποίο καταδεικνύει την χρησιμότητα και αποτελεσματικότητα της συμβολής της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και στην πάταξη του εγκλήματος κατά της άγριας ζωής». Παράλληλα, στο υπόμνημα τονίζεται πως μέλη της οργάνωσης είχαν κληθεί και ως μάρτυρες κατηγορίας σε ποινικές υποθέσεις και οι μαρτυρίες τους κρίθηκαν ως αξιόπιστες.
Στο υπόμνημα γίνεται αναφορά και στην υποχρέωση για προστασία των προασπιστών του περιβάλλοντος και στη δήλωση του Ειδικού Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τους προασπιστές του περιβάλλοντος, ο οποίος είχε υποδείξει πως του είχαν αναφέρει πολλοί ότι δέχθηκαν πιέσεις ή απειλές για δικαστικές αγωγές, ως αντίποινα για τη δράση τους ενάντια σε έργα επιβλαβή για το περιβάλλον. Συγκεκριμένα, είχε αναφέρει πως «ενημερώθηκα για το επαναλαμβανόμενο και ιδιαίτερα ανησυχητικό ζήτημα των απειλών και των σωματικών επιθέσεων –περιλαμβανομένων απειλών κατά της ζωής και σοβαρών ξυλοδαρμών– εναντίον περιβαλλοντικών οργανώσεων και των μελών τους που αγωνίζονται κατά της παράνομης θανάτωσης πτηνών. Η πρόσκληση που έλαβα για να πραγματοποιήσω επίσκεψη στη χώρα αποτελεί ένα πραγματικά θετικό σημάδι, το οποίο καταδεικνύει ότι η Κύπρος λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη δεσμευτική της υποχρέωση, βάσει της Σύμβασης του Άαρχους, να διασφαλίζει ότι τα μέλη του κοινού δεν υφίστανται κυρώσεις, διώξεις ή παρενοχλήσεις με οποιονδήποτε τρόπο λόγω της συμμετοχής τους».
Οι εισηγήσεις προς τη Βουλή
Στο υπόμνημα υπάρχουν και κάποιες εισηγήσεις προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται το Terra Cypria – Το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος καλεί την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος:
-Να διασφαλίσει την ισότητα όλων των πολιτών έναντι του νόμου, της διοίκησης και της δικαιοσύνης σε περιπτώσεις διάπραξης οποιωνδήποτε αδικημάτων, καθώς και τα δικαιώματα της ίσης προστασίας και μεταχείρισης, χωρίς καμία απολύτως διάκριση, αποφεύγοντας οποιαδήποτε στοχοποίηση, ποινικοποίηση, παρενόχληση ή/και παρεμπόδιση των οποιωνδήποτε περιβαλλοντικών οργανώσεων και των μελών τους που δεν έχουν διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα.
-Να προβεί στο σαφή διαχωρισμό οποιασδήποτε νόμιμης δραστηριότητας κυνηγίου και οποιασδήποτε μορφής λαθροθηρίας, καταδικάζοντας χωρίς ενδοιασμό όλες τις μεθόδους παράνομης θανάτωσης άγριων πτηνών και θηραμάτων. Ειδικά όσον αφορά τη μη-επιλεκτική και μαζική παγίδευση και εμπορία μεταναστευτικών πουλιών, επιβάλλεται η επίδειξη μηδενικής ανοχής και η ανάληψη ενός ενεργού ρόλου στον αγώνα ενάντια στη σοβαρή αυτή μορφή εγκλήματος κατά της άγριας ζωής, η οποία βλάπτει σοβαρά τόσο τη φύση και τη βιοποικιλότητα, όσο και τον άνθρωπο και την κοινωνία.
-Να θεσπίσει μέτρα ενδυνάμωσης της επιβολής της νομοθεσίας σε κάθε στάδιο της αλυσίδας διάπραξης των εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής και να προβεί στην αύξηση των προβλεπόμενων ποινών, ώστε αυτές να είναι αυστηρές και αποτρεπτικές, ιδίως για τους μεγάλους και επαγγελματίες παγιδευτές και τους εστιάτορες που αποκομίζουν μεγάλα κέρδη από την παράνομη αυτή δραστηριότητα.
-Να διαφυλάξει τα θεμελιώδη (διαδικαστικά και ουσιαστικά) περιβαλλοντικά δικαιώματα των πολιτών, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των προασπιστών του περιβάλλοντος στην Κύπρο, περιλαμβανομένης της πρόσβασης σε πληροφορίες, της συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα, καθώς και της ελευθερίας της γνώμης, της έκφρασης και της διαμαρτυρίας (συνέρχεσθαι ειρηνικώς).
