Με μια μακροσκελή τοποθέτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα δύο από τα τέσσερα μέλη της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής που συστάθηκε στην ΕΔΕΚ ενόψει των εκλογών του ερχόμενου Σαββάτου για ανάδειξη του νέου προέδρου του κινήματος τοποθετούνται επί των εξελίξεων στο κόμμα και υπό το πρίσμα της μη αποδοχής σειράς εισηγήσεων στις οποίες προέβη η Επιτροπή όσον αφορά διαδικαστικές παραμέτρους της επικείμενης εσωκομματικής αναμέτρησης.
Πρόκειται για τους Γιάννη Αναστασίου και Μιχάλη Θεοδούλου (σ.σ. ο Τάκης Χριστοδούλου ως πρόεδρος και ο Κυριάκος Μονογιός τα άλλα δύο μέλη της Επιτροπής), οι οποίοι θέτουν σειρά ερωτημάτων και φωτογραφίζουν σκοπιμότητες πίσω από την απόφαση του κόμματος:
Πρώτο: Να μην γίνει αποδεκτή η εισήγηση για παρουσία παρατηρητών των υποψηφίων στους χώρους διεξαγωγής των εκλογών.
Δεύτερο: Να μην αποδεχθεί τις εισηγήσεις της και να επιφέρει αλλαγές στους προτεινόμενους για να λειτουργήσουν ως εκλογικά κέντρα χώρους.
Τρίτο: Να μην συμπεριληφθεί στην επίσημη ανακοίνωση του κόμματος η ομόφωνη απόφαση της ΚΕΕ για τη δυνατότητα μεταφοράς του εκλογικού δικαιώματος.
Τέταρτο: Σε ό,τι αφορά τον συντονισμό με τις Επαρχιακές Εφορευτικές Επιτροπές, να συγκληθεί σύσκεψη των προέδρων των Επαρχιακών Εφορευτικών Επιτροπών, με πρωτοβουλία του αναπληρωτή προέδρου της ΕΔΕΚ, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της ΚΕΕ και παρά το γεγονός ότι μεταξύ των ομόφωνων αποφάσεων της ΚΕΕ ήταν και η πραγματοποίηση συνάντησης με τις Επαρχιακές Εφορευτικές Επιτροπές, την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου.
Τα δύο μέλη της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής αφήνουν σκιές για την γνησιότητα πρακτικών που παρουσιάστηκαν αναφορικά με την επίμαχη συνεδρία της Κεντρικής Επιτροπής της 30ης Ιουνίου, αναφέροντας πως κατά την πρώτη συνεδρία της ΚΕΕ, δεν τέθηκαν ενώπιον της ή δεν παρουσιάστηκαν πρακτικά της Κεντρικής Επιτροπής που να αφορούν τις αποφάσεις και τις διαδικασίες της εκλογικής αναμέτρησης, γιατί πολύ απλά, όπως υποστηρίζουν, δεν υπήρχαν.
Σύμφωνα με τους ίδιους, την αμέσως επόμενη ημέρα εμφανίστηκαν πρακτικά της ΚΕ, στα οποία καταγράφονταν θέματα και αποφάσεις που αφορούσαν την εκλογική διαδικασία.
«Τα συγκεκριμένα πρακτικά, όπως πληροφορηθήκαμε», συνεχίζουν Γιάννης Αναστασίου και Μιχάλης Θεοδούλου, «αμφισβητήθηκαν από μέλη της ΚΕ, τα οποία ανέφεραν ότι συγκεκριμένα θέματα, είτε δεν είχαν συζητηθεί είτε ότι οι αποφάσεις που λήφθηκαν ήταν διαφορετικές». Και προσθέτουν πως το γεγονός ότι υπάρχει αμφισβήτηση ως προς το περιεχόμενο πρακτικών που αφορούν την εκλογική διαδικασία είναι από μόνο του σοβαρό.
«Σε μια εκλογική διαδικασία», τονίζουν, «η ακρίβεια των πρακτικών, η σαφής αποτύπωση των αποφάσεων και η δυνατότητα όλων των αρμόδιων οργάνων να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι έχει αποφασιστεί, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις θεσμικής τάξης».
Διαβάστε πιο κάτω αυτούσια την τοποθέτηση των Γιάννη Αναστασίου και Μιχάλη Θεοδούλου:
Με αφορμή την ανακοίνωση που εξέδωσε το Κόμμα για τη διεξαγωγή των εκλογών για την ανάδειξη Προέδρου της ΕΔΕΚ, θεωρούμε ότι τα γεγονότα που έχουν προηγηθεί δεν μας επιτρέπουν να παραμείνουμε σιωπηλοί.
Ως μέλη της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής (ΚΕΕ), έχουμε πλήρη επίγνωση της ευθύνης που μας έχει ανατεθεί. Ακριβώς γι’ αυτό θεωρούμε υποχρέωση μας να τοποθετηθούμε δημόσια και να διαχωρίσουμε τη θέση μας από τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η εκλογική διαδικασία.
Η τοποθέτηση μας αφορά αποκλειστικά τη θεσμική λειτουργία της διαδικασίας, τον σεβασμό στις αρμοδιότητες των οργάνων και πάνω απ’ όλα, την ανάγκη να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη των μελών και των ψηφοφόρων της ΕΔΕΚ.
Η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή έχει συγκροτηθεί ως το αρμόδιο εκλογικό όργανο και έχει ήδη συνεδριάσει δύο φορές, εξετάζοντας ζητήματα που αφορούν την οργάνωση και τη διεξαγωγή των εκλογών.
Κατά τη δεύτερη συνεδρία της, η ΚΕΕ κατέληξε ομόφωνα σε συγκεκριμένες αποφάσεις και εισηγήσεις, με αποκλειστικό γνώμονα τη διασφάλιση της ομαλής, απρόσκοπτης, διαφανούς και αμερόληπτης διεξαγωγής της εκλογικής διαδικασίας.
Οι συγκεκριμένες ομόφωνες εισηγήσεις της ΚΕΕ κατατέθηκαν γραπτώς προς το Πολιτικό Γραφείο. Παράλληλα, πριν από την κατάθεσή τους, προηγήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία και με τους τρεις υποψηφίους, κατά την οποία οι εισηγήσεις τέθηκαν υπόψη τους και έγιναν αποδεκτές από τους δύο εκ των τριών υποψηφίων.
Οι αποφάσεις αυτές δεν ήταν θεωρητικές. Αφορούσαν συγκεκριμένα και ουσιώδη ζητήματα της εκλογικής διαδικασίας, όπως τους χώρους διεξαγωγής, την παρουσία παρατηρητών των υποψηφίων, τη δυνατότητα μεταφοράς του εκλογικού δικαιώματος, καθώς και τον συντονισμό με τις Επαρχιακές Εφορευτικές Επιτροπές.
Μεταξύ των ομόφωνων αποφάσεων της ΚΕΕ ήταν και η πραγματοποίηση συνάντησης με τις Επαρχιακές Εφορευτικές Επιτροπές, την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, στις 7:00 μ.μ., στο Oasis στη Χοιροκοιτία, με σκοπό την ενημέρωση και τον συντονισμό τους.
Παρά ταύτα, πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια άλλη σύσκεψη των Προέδρων των Επαρχιακών Εφορευτικών Επιτροπών, με πρωτοβουλία του Αναπληρωτή Προέδρου της ΕΔΕΚ, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της ΚΕΕ.
Το ζήτημα δεν είναι η πραγματοποίηση μιας σύσκεψης καθαυτή. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι ότι, ενώ υπάρχει ένα συγκεκριμένο αρμόδιο εκλογικό όργανο, το οποίο έχει ήδη συνεδριάσει και έχει ομόφωνα καθορίσει διαδικασία ενημέρωσης και συντονισμού των Επαρχιακών Εφορευτικών Επιτροπών, δημιουργείται παράλληλη διαδικασία για ζητήματα που άπτονται άμεσα της ίδιας εκλογικής διαδικασίας.
Και αυτό δημιουργεί ένα απλό αλλά θεμελιώδες ερώτημα: Ποιος είναι τελικά ο ρόλος και ποια η αρμοδιότητα της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής;
Από την πρώτη συνεδρία της ΚΕΕ προέκυψαν επίσης ζητήματα που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται και εφαρμόζονται οι αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων.
Κατά την πρώτη συνεδρία της ΚΕΕ, δεν τέθηκαν ενώπιον της ή δεν παρουσιάστηκαν πρακτικά της Κεντρικής Επιτροπής (ΚΕ) που να αφορούν τις αποφάσεις και τις διαδικασίες της εκλογικής αναμέτρησης, γιατί πολύ απλά δεν υπήρχαν. Ωστόσο, την αμέσως επόμενη ημέρα εμφανίστηκαν πρακτικά της ΚΕ, στα οποία καταγράφονταν θέματα και αποφάσεις που αφορούσαν την εκλογική διαδικασία.
Τα συγκεκριμένα πρακτικά, όπως πληροφορηθήκαμε, αμφισβητήθηκαν από μέλη της ΚΕ, τα οποία ανέφεραν ότι συγκεκριμένα θέματα είτε δεν είχαν συζητηθεί είτε ότι οι αποφάσεις που λήφθηκαν ήταν διαφορετικές. Δεν χρειάζεται να υπεισέλθουμε σε περισσότερες λεπτομέρειες.
Το γεγονός ότι υπάρχει αμφισβήτηση ως προς το περιεχόμενο πρακτικών που αφορούν την εκλογική διαδικασία είναι από μόνο του σοβαρό.
Σε μια εκλογική διαδικασία, η ακρίβεια των πρακτικών, η σαφής αποτύπωση των αποφάσεων και η δυνατότητα όλων των αρμόδιων οργάνων να γνωρίζουν με βεβαιότητα τι έχει αποφασιστεί αποτελούν βασικές προϋποθέσεις θεσμικής τάξης.
Η ΚΕΕ εξέτασε τους χώρους διεξαγωγής της ψηφοφορίας με κριτήριο την καταλληλότητα, την πρόσβαση, τη λειτουργικότητα, την εξυπηρέτηση όλων των ψηφοφόρων και ιδιαίτερα των ατόμων τρίτης ηλικίας, καθώς και τη διασφάλιση μιας διαδικασίας που να μην αφήνει περιθώρια εύλογης αμφισβήτησης.
Στην Πάφο είχαν εκφραστεί επιφυλάξεις από στελέχη και μέλη της εν λόγω επαρχίας για την διεξαγωγή των εκλογών στα γραφεία του κόμματος, μεταξύ άλλων για λόγους ως προς την πρόσβαση και την εξυπηρέτηση ατόμων τρίτης ηλικίας και γενικά την καταλληλότητα της αίθουσας.
Την ίδια στιγμή, είχε εξασφαλιστεί η δωρεάν παραχώρηση της Παλαιάς Ηλεκτρικής από τον Δήμο Πάφου, ενός χώρου που κρίθηκε κατάλληλος, έγιναν εκλογές παλιά εκεί και ο οποίος δεν θα δημιουργούσε οποιαδήποτε οικονομική επιβάρυνση για το Κόμμα.
Η Παλαιά Ηλεκτρική αποτέλεσε ομόφωνη εισήγηση της ΚΕΕ. Παρά ταύτα, στην τελική ανακοίνωση του Κόμματος επιλέχθηκε διαφορετικός χώρος.
Την ίδια στιγμή, στη Λάρνακα αποφασίστηκε αλλαγή του χώρου διεξαγωγής, ως η ομόφωνη εισήγηση της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής.
Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: Εάν οι αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής επικαλούνται ως δεσμευτικές, γιατί στην περίπτωση της Λάρνακας υιοθετείται αλλαγή χώρου, ενώ στην Πάφο, όπου υπήρχαν συγκεκριμένες επιφυλάξεις ως προς την καταλληλότητα του χώρου, δεν υιοθετείται η ομόφωνη εισήγηση της ΚΕΕ για την Παλαιά Ηλεκτρική;
«Μήπως» τελικά δεν ισχύουν σε όλες τις επαρχίες οι αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής; Δεν θέτουμε το ερώτημα αυτό για να προκαλέσουμε αντιπαράθεση. Το θέτουμε γιατί η ίδια αρχή πρέπει να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο παντού και για όλους.
Με έκπληξη διαπιστώσαμε επίσης ότι, στην τελική ανακοίνωση, αφαιρέθηκε η κάλπη από τον Πύργο Τηλλυρίας και προστέθηκε κάλπη στον Πωμό. Η συγκεκριμένη αλλαγή δεν συζητήθηκε στην ΚΕΕ και ουδέποτε εξουσιοδοτήθηκε από την ΚΕΕ η τοποθέτηση κάλπης στον Πωμό.
Πρόκειται για ουσιαστική αλλαγή στον σχεδιασμό της εκλογικής διαδικασίας, η οποία θα έπρεπε να έχει προηγουμένως τεθεί ενώπιον του αρμόδιου εκλογικού οργάνου. Το ερώτημα είναι επομένως απλό: Ποιος αποφάσισε την αλλαγή αυτή και με ποια αρμοδιότητα;
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί προβληματισμό είναι η μη συμπερίληψη στην επίσημη ανακοίνωση του Κόμματος της ομόφωνης απόφασης της ΚΕΕ για τη δυνατότητα μεταφοράς του εκλογικού δικαιώματος.
Η ΚΕΕ είχε αποφασίσει ότι μέλη του Κόμματος που επιθυμούν να ψηφίσουν σε διαφορετική επαρχία από αυτήν στην οποία είναι εγγεγραμμένα μπορούν να υποβάλουν σχετικό αίτημα στην ΚΕΕ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μέχρι και τις 3 Σεπτεμβρίου 2026, ώστε να ενημερώνονται εγκαίρως τα επηρεαζόμενα εκλογικά κέντρα.
Πρόκειται για ρύθμιση που αποσκοπεί στη διευκόλυνση των συναγωνιστών και στην ευρύτερη δυνατή συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία. Η μη αναφορά της στην επίσημη ανακοίνωση δημιουργεί ένα ακόμη εύλογο ερώτημα:
Ποια από τα ομόφωνα αποφασισθέντα από την ΚΕΕ εφαρμόζονται τελικά και ποια όχι; Όταν όλα τα πιο πάνω εξεταστούν μεμονωμένα, μπορεί κάποιος να τα θεωρήσει επιμέρους οργανωτικές διαφορές.
Όταν όμως εξεταστούν ως σύνολο, διαμορφώνεται μια διαφορετική εικόνα. Πρακτικά που αμφισβητούνται. Ομόφωνες αποφάσεις της ΚΕΕ που δεν αποτυπώνονται στην τελική διαδικασία.
Αλλαγές σε εκλογικούς χώρους που αντιμετωπίζονται διαφορετικά από επαρχία σε επαρχία. Αλλαγή κάλπης από την Τηλλυρία στον Πωμό χωρίς προηγούμενη συζήτηση στην ΚΕΕ. Απόφαση της ΚΕΕ για μεταφορά ψήφου που δεν περιλαμβάνεται στην επίσημη ανακοίνωση. Και τέλος, παράλληλη σύσκεψη με τις Επαρχιακές Εφορευτικές Επιτροπές, ενώ η ΚΕΕ είχε ήδη αποφασίσει τον δικό της θεσμικό τρόπο συντονισμού.
Όλα αυτά οδηγούν αναπόφευκτα στο ίδιο ερώτημα: Ποιος τελικά αποφασίζει τα της εκλογικής διαδικασίας; Η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή είναι το αρμόδιο εκλογικό όργανο ή παρακάμπτεται στην πράξη;
Και αν οι αποφάσεις της ΚΕΕ μπορούν να διαφοροποιούνται ή να παραλείπονται, ποιο είναι τελικά το περιεχόμενο και η έκταση της αρμοδιότητάς της;
Δεν αμφισβητούμε τον θεσμικό ρόλο κανενός κομματικού οργάνου. Αυτό που ζητούμε είναι σαφής διαχωρισμός αρμοδιοτήτων, θεσμική συνέπεια και ενιαία διαδικασία λήψης και εφαρμογής αποφάσεων.
Ιδιαίτερα σε μια εκλογική διαδικασία, όπου ήδη υπάρχουν καχυποψίες και επιφυλάξεις, δεν αρκεί να λέμε ότι η διαδικασία είναι αμερόληπτη. Πρέπει και να φαίνεται αμερόληπτη. Δεν αρκεί να λέμε ότι υπάρχει διαφάνεια.
Η ίδια η διαδικασία πρέπει να αποπνέει διαφάνεια. Δεν αρκεί να υπάρχουν θεσμοί. Οι θεσμοί πρέπει να λειτουργούν στην πράξη. Και έξι ημέρες πριν από τις εκλογές, δεν έχουμε την πολυτέλεια για παράλληλες διαδικασίες, ασάφειες και διαφορετικές ερμηνείες ως προς το ποιος αποφασίζει τι.
Ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας, τους συναγωνιστές μας και ολόκληρο τον κόσμο της ΕΔΕΚ. Η αξιοπιστία μιας εκλογικής διαδικασίας δεν κρίνεται μόνο από το αποτέλεσμα της κάλπης. Κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο φτάνουμε μέχρι την κάλπη.
Από το αν οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται για όλους.
Από το αν οι αποφάσεις λαμβάνονται από τα αρμόδια όργανα.
Από το αν όλοι μπορούν να γνωρίζουν με σαφήνεια ποιος αποφάσισε τι και με ποια αρμοδιότητα. Αυτό είναι το ελάχιστο που οφείλουμε στα μέλη της ΕΔΕΚ.
Παρά τις διαφωνίες και τις σοβαρές επιφυλάξεις μας, δεν πρόκειται να παραιτηθούμε από την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή. Θα παραμείνουμε στη θέση που μας ανατέθηκε και θα συνεχίσουμε να επιτελούμε το καθήκον μας με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και χωρίς οποιαδήποτε σκοπιμότητα υπέρ ή κατά οποιουδήποτε υποψηφίου.
Δεν αποχωρούμε επειδή διαφωνούμε. Παραμένουμε επειδή έχουμε ευθύνη. Και θα συνεχίσουμε να μιλάμε όταν θεωρούμε ότι η θεσμική λειτουργία της εκλογικής διαδικασίας τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Γιατί η διασφάλιση μιας αδιάβλητης εκλογικής διαδικασίας δεν είναι προσωπική υπόθεση κανενός. Είναι ευθύνη απέναντι στην ΕΔΕΚ, στα μέλη της και στη δημοκρατική διαδικασία.
Γιάννης Αναστασίου, Μέλος Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής
Μιχάλης Θεοδούλου, Μέλος Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής
