Στην πρώτη γραμμή του μετώπου στην ανατολική Ευρώπη, κοντά στα ρωσο-ουκρανικά σύνορα, ένας Κολομβιανός στρατιώτης που είχε καταταγεί εθελοντικά στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έκανε μια ανησυχητική ανακάλυψη: ορισμένοι συμπατριώτες του που επιχειρούσαν επίσης να πολεμήσουν στο πλευρό της Ουκρανίας είχαν διασυνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα στην πατρίδα τους.
Οι συγκεκριμένοι άνδρες εντοπίστηκαν, αποκλείστηκαν και «στάλθηκαν πίσω στην πατρίδα τους», σύμφωνα με όσα είπε στους Financial Times ο Τάρας Παλιανίτσια, αξιωματικός του Κέντρου Στρατολόγησης Αλλοδαπών του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας.
Το περιστατικό, ωστόσο, δεν ήταν μεμονωμένο. Τον τελευταίο χρόνο έχουν υπάρξει επανειλημμένες αναφορές ότι παράνομες ένοπλες οργανώσεις της Κολομβίας επιχειρούν να στείλουν μαχητές στην Ουκρανία προκειμένου να αποκτήσουν την πλέον προηγμένη τεχνογνωσία στον πόλεμο με drones και στη συνέχεια, επιστρέφοντας στην πατρίδα τους, να χρησιμοποιήσουν αυτές τις δεξιότητες εναντίον του κολομβιανού στρατού.
«Τα δίκτυα στρατολόγησης είναι πολύ περίπλοκα, αλλά αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι το επίπεδο εξειδίκευσης που αποκτούν», δήλωσε στους FT υπό τον όρο της ανωνυμίας Κολομβιανός εργαζόμενος σε ανθρωπιστική οργάνωση στην Ουκρανία. «Πρώην παραστρατιωτικοί, πρώην αντάρτες και πρώην στρατιώτες πολεμούν και μαθαίνουν μαζί εδώ πώς να χειρίζονται drones», πρόσθεσε.
Τα drones αλλάζουν τον πόλεμο και στην Κολομβία
Όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν αλλάξει ριζικά τον πόλεμο της Ουκρανίας με τη Ρωσία, έτσι ανατρέπουν πλέον και τους κανόνες της ένοπλης σύγκρουσης που μαίνεται εδώ και δεκαετίες στην Κολομβία μεταξύ του κράτους, αριστερών ανταρτών και οργανώσεων διακίνησης ναρκωτικών.
Στις επιχειρήσεις του εναντίον ανταρτών του ELN στη ζούγκλα, ο κολομβιανός στρατός μπορούσε παραδοσιακά να θεωρεί δεδομένη την κυριαρχία του στον αέρα. Αυτό πλέον δεν ισχύει. «Η βιομηχανία των drones έχει εκτοξευθεί και οι εγκληματικές οργανώσεις έχουν προσαρμόσει την τεχνολογία για τη διεξαγωγή επιθέσεων, γεγονός που αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την εναέρια υπεροχή στο πεδίο της μάχης», δήλωσε στους Financial Times ο απερχόμενος υπουργός Άμυνας της Κολομβίας και πτέραρχος της Πολεμικής Αεροπορίας, Πέδρο Σoυάρες.
Το υπουργείο Άμυνας της χώρας υπολογίζει ότι οι παράνομες ένοπλες οργανώσεις πραγματοποίησαν 264 επιθέσεις με drones μέσα στη διετία 2024-2025, χρησιμοποιώντας κυρίως φθηνά εμπορικά drones που είχαν τροποποιηθεί ώστε να ρίχνουν εκρηκτικά από αέρος.
Τον Μάιο, ένας στρατιώτης σκοτώθηκε και έξι ακόμη τραυματίστηκαν, ενώ πραγματοποιούσαν περιπολία σε περιοχή όπου καλλιεργείται κόκα. Τον Απρίλιο, επιθέσεις με drones σκότωσαν τρεις στρατιώτες κοντά στα σύνορα με τον Ισημερινό, ενώ επλήγη και στρατιωτικό σύστημα ραντάρ στην επαρχία Κάουκα.
Τον Δεκέμβριο, πλήγματα εναντίον στρατιωτικής βάσης είχαν προκαλέσει τον θάνατο επτά ανθρώπων. «Πρόκειται για μια δραματική αλλαγή, η οποία έχει επηρεάσει τόσο την κινητικότητα όσο και την επιβίωση στο πεδίο της μάχης», ανέφερε ο Σάντσες.
Το 96% των επιθέσεων αναχαιτίστηκε
Σύμφωνα με τον Κολομβιανό υπουργό Άμυνας, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας κατάφεραν πέρυσι να «εξουδετερώσουν» το 96% των αποπειρών επίθεσης με drones, είτε προκαλώντας παρεμβολές στις ραδιοσυχνότητές τους είτε καταστρέφοντας τις ίδιες τις συσκευές.
Οι παράνομες οργανώσεις, όμως, επιχειρούν να αξιοποιήσουν την εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία για να παρακάμψουν αυτές τις άμυνες.
Κολομβιανός χειριστής drones που πολεμά στην Ουκρανία δήλωσε ότι στρατολόγοι που συνδέονται με καρτέλ αναζητούν εκπαίδευση στον εξοπλισμό και τον χειρισμό drones πρώτου προσώπου (FPV). Πρόκειται για μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης που, λόγω της μεγάλης ευελιξίας τους, είναι δυσκολότερο να καταρριφθούν. Συνήθως κατευθύνονται απευθείας πάνω στον στόχο και εκρήγνυνται κατά την πρόσκρουση.
«Τα FPV drones έχουν ήδη αρχίσει να χρησιμοποιούνται στην Κολομβία. Αυτό που δεν γνωρίζουν ακόμη είναι πώς να κρυπτογραφούν την επικοινωνία μεταξύ του drone και του χειριστή ή πώς να τοποθετούν το εκρηκτικό φορτίο με τον τρόπο που γίνεται εδώ στην Ουκρανία», δήλωσε ο χειριστής στους Financial Times από το νότιο μέτωπο, στην περιφέρεια της Ζαπορίζια.
Αναζητούν τεχνολογία για να παρακάμπτουν τις παρεμβολές
Σύμφωνα με τις αρχές, ένοπλες οργανώσεις επιχειρούν επίσης να παρακάμψουν τα συστήματα ηλεκτρονικών παρεμβολών του στρατού, αποκτώντας drones που χρησιμοποιούν εξαιρετικά λεπτά καλώδια οπτικών ινών, μέσω των οποίων συνδέονται σε μεγάλες αποστάσεις με τα επίγεια συστήματα χειρισμού.
Η συγκεκριμένη τακτική αναπτύχθηκε επίσης στον πόλεμο Ρωσίας - Ουκρανίας, ενώ έχει υιοθετηθεί και από τη Χεζμπολάχ στη σύγκρουσή της με το Ισραήλ.
Το κολομβιανό κράτος επιχειρεί να εμποδίσει την αγορά τέτοιων συστημάτων επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στις εισαγωγές drones. Παράλληλα, ενισχύει τις άμυνές του. Τον Ιανουάριο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για τη δημιουργία μιας «αντι-drone ασπίδας» ύψους 1,6 δισ. δολαρίων, η οποία θα περιλαμβάνει εξοπλισμό παρεμβολής συχνοτήτων, καθώς και σταθερά και τοποθετημένα σε οχήματα συστήματα εντοπισμού.
Αναλυτές προειδοποιούν, ωστόσο, ότι προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελέσει και η αποτροπή της μεταφοράς τεχνογνωσίας από Κολομβιανούς μαχητές που επιστρέφουν από την Ουκρανία.
Έως 500 Κολομβιανοί νεκροί στην Ουκρανία
Η Κολομβία έχει μακρά παράδοση βετεράνων των ενόπλων δυνάμεών της που, έχοντας αποκτήσει μεγάλη εμπειρία από δεκαετίες εσωτερικών συγκρούσεων, καταλήγουν να πολεμούν σε ξένες χώρες.
Κολομβιανοί έχουν συμμετάσχει σε πολέμους στο Νότιο Σουδάν, στην Υεμένη και στην Ουκρανία, όπου έως και 500 εκτιμάται ότι έχουν σκοτωθεί στα τέσσερα χρόνια που έχουν περάσει από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής.
«Οι Κολομβιανοί μπορούν να μαθαίνουν και να προσαρμόζονται πολύ γρήγορα και να αντέχουν στις δύσκολες συνθήκες υπηρεσίας», ανέφερε ο Ουκρανός αξιωματικός στρατολόγησης Τάρας Παλιανίτσια. «Έχουν αποδείξει την αξία τους στους διοικητές, οι οποίοι πραγματικά εκτιμούν αυτούς τους άνδρες», πρόσθεσε.
Οι αντιδράσεις στην Κολομβία
Η συμμετοχή Κολομβιανών στον πόλεμο της Ουκρανίας έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην πατρίδα τους.
Τον περασμένο Οκτώβριο, ο πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο είχε υποστηρίξει ότι «οι Ουκρανοί αντιμετωπίζουν τους Κολομβιανούς ως κατώτερη φυλή» και είχε καλέσει τους συμπατριώτες του που, όπως είπε, «αντιμετωπίζονται ως τροφή για τα κανόνια» να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τα οικονομικά κίνητρα για συμμετοχή σε ξένες ένοπλες δυνάμεις, η κυβέρνησή του αύξησε τους μισθούς των στρατιωτικών και επικύρωσε τη Σύμβαση του ΟΗΕ του 1989 για τους μισθοφόρους.
Ο υπουργός Άμυνας Πέδρο Σουάρες χαρακτήρισε «θλιβερή πραγματικότητα» τη συμμετοχή Κολομβιανών σε μακρινά πολεμικά μέτωπα, αποδίδοντάς την στους υψηλούς μισθούς που προσφέρονται σε σύγκριση με τις συντάξεις που λαμβάνουν στην Κολομβία.
Ένας πόλεμος δεκαετιών στη χώρα της νότιας Αμερικής
Οι ένοπλες δυνάμεις της Κολομβίας μάχονται εδώ και δεκαετίες εναντίον καρτέλ και ανταρτικών οργανώσεων, σε μια ένοπλη σύγκρουση που εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή σε περίπου 450.000 ανθρώπους μεταξύ 1958 και 2016.
Η μεγαλύτερη ανταρτική οργάνωση της χώρας, οι Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC), αφοπλίστηκε το 2016, ωστόσο αρκετές αποσχισθείσες ομάδες συνέχισαν τον πόλεμο εναντίον του κράτους.
Όλες οι ένοπλες οργανώσεις της Κολομβίας εμπλέκονται σε παράνομες οικονομικές δραστηριότητες, μεταξύ των οποίων η διακίνηση ναρκωτικών, η παράνομη εξόρυξη και οι εκβιασμοί.
Η δραστηριότητά τους ενισχύθηκε επί προεδρίας Γκουστάβο Πέτρο, ο οποίος για τρία χρόνια επιδίωξε διαπραγματεύσεις με τις ένοπλες οργανώσεις στο πλαίσιο του σχεδίου του για «Ολική Ειρήνη», προτού στραφεί προς μια πιο σκληρή στρατιωτική αντιμετώπιση προς το τέλος της μοναδικής τετραετούς θητείας του.
Σήμερα Παρασκευή, ο Πέτρο παραδίδει την προεδρία στον Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια, ο οποίος έχει υιοθετήσει σκληρή γραμμή στα ζητήματα ασφάλειας και έχει δεσμευτεί, μεταξύ άλλων, να κατασκευάσει φυλακές στη ζούγκλα. Μετά από πρόσφατη επίθεση με drone εναντίον του στρατού, ο ντε λα Εσπριέγια δήλωσε ότι θα δώσει προτεραιότητα στην «αποκατάσταση της κρατικής εξουσίας στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο από τη βία».
«Ο στρατός έχασε το μονοπώλιο στον αέρα»
Ο νέος πρόεδρος, ωστόσο, αναλαμβάνει την εξουσία από πιο αδύναμη θέση σε σχέση με αρκετούς από τους πρόσφατους προκατόχους του, εκτιμούν ειδικοί.
«Ο αριθμός των drones που διαθέτουν αυτές οι οργανώσεις μπορεί πολύ εύκολα να υπερφορτώσει τις άμυνες οποιουδήποτε στρατιωτικού ή πολιτικού στόχου», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Ντίκινσον, αναπληρώτρια διευθύντρια για τη Λατινική Αμερική στο International Crisis Group. «Οι ένοπλες δυνάμεις έχουν χάσει πλήρως το μονοπώλιό τους στον εναέριο χώρο και αυτό αποτελεί πραγματικά μια τεράστια στρατηγική αλλαγή», κατέληξε.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
