Στο στάδιο εξεύρεσης των κατάλληλων προσώπων, τα οποία θα απαρτίσουν το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης, βρίσκεται το Υπουργείο Υγείας, με στόχο να προχωρήσει η υλοποίηση του σχεδιασμού για τη δημιουργία, τη στελέχωση και την πλήρη εφαρμογή της δεύτερης μεγαλύτερης μεταρρύθμισης στον τομέα της Υγείας, μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ.
Πρόκειται για έναν νέο θεσμό, ο οποίος φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα στη διαμόρφωση μιας πιο σύγχρονης και επιστημονικά τεκμηριωμένης προσέγγισης στη λειτουργία του συστήματος υγείας, με έμφαση στην ποιότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του REPORTER από το Υπουργείο Υγείας, έχουν ήδη ζητηθεί οι εισηγήσεις εκπροσώπων διαφόρων φορέων, όπως προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής των προσώπων που θα συμμετέχουν στο πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού. Μόλις ολοκληρωθεί η συγκεκριμένη διαδικασία, το Υπουργείο θα προχωρήσει με τη σύσταση του, το οποίο θα αναλάβει την έναρξη των εργασιών και την οργανωτική προετοιμασία του Κέντρου, με την προβλεπόμενη προθεσμία να λήγει έξι μήνες μετά την ημέρα ψήφισης της νομοθεσίας από τη Βουλή, η οποία πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο.
Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί η συγγραφή του καταστατικού εγγράφου του Οργανισμού, το οποίο θα παραδοθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο αμέσως μετά τον διορισμό του, ώστε να αποτελέσει τη βάση για τα επόμενα βήματα λειτουργίας και οργάνωσης του νέου θεσμού. Η διαδικασία προχωρά κανονικά και το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις σε σχέση με τη σύνθεση του Συμβουλίου και την έναρξη των απαραίτητων ενεργειών για τη λειτουργία του Κέντρου. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Υγείας, και απαρτίζεται από δέκα μέλη, τα οποία προέρχονται από διαφορετικούς επιστημονικούς και θεσμικούς χώρους.
Συγκεκριμένα, στο Διοικητικό Συμβούλιο θα συμμετέχει ένα πρόσωπο με εμπειρία σε θέματα βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας, το οποίο ορίζεται ως πρόεδρος, ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας, ο οποίος υποδεικνύεται από τον Υπουργό, ένας εκπρόσωπος του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας, ένας εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, ένας εκπρόσωπος του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών, ένας εκπρόσωπος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, καθώς και ο κοσμήτορας ιατρικής σχολής ή σχολής επιστημών υγείας, ο οποίος κατέχει τον τίτλο του Καθηγητή Ιατρικής ή Νοσηλευτικής σε ακαδημαϊκό ίδρυμα και υποδεικνύεται από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων, με εκ περιτροπής εκπροσώπηση.
Ο πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγουν μεταξύ τους τον αντιπρόεδρο του, ενώ η θητεία των μελών είναι πενταετής με δυνατότητα επαναδιορισμού για μία ακόμη θητεία. Η βασική φιλοσοφία πίσω από τη σύσταση του Κέντρου εδράζεται στην ανάγκη βελτίωσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, μέσα από την εφαρμογή σύγχρονων πρακτικών και προσεγγίσεων που στηρίζονται σε διεθνών αναγνωρισμένα δεδομένα, αλλά και στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων του συστήματος υγείας.
Το Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης αποκτά αυτοτελή νομική υπόσταση, γεγονός που του παρέχει τη δυνατότητα να λειτουργεί μία μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότητα. Συγκεκριμένα θα μπορεί να συνάπτει συμβάσεις, να αποκτά και διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία, να προχωρά σε προσλήψεις προσωπικού και να εκπροσωπείται ενώπιον των δικαστικών αρχών. Παρότι το Κέντρο θα βρίσκεται υπό την εποπτεία του εκάστοτε υπουργού Υγείας, η νομοθεσία κατοχυρώνει με σαφήνεια την επιστημονική του ανεξαρτησία, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας, της διαφάνειας και της αντικειμενικότητας των αποφάσεων και των εισηγήσεών του.
Μεταξύ των βασικών αρμοδιοτήτων και επιδιώξεων του Κέντρου περιλαμβάνονται η εκπόνηση, αξιολόγηση, προσαρμογή και συνεχής αναθεώρηση κλινικών οδηγιών, η ανάπτυξη θεραπευτικών πρωτοκόλλων, αλλά και η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, ο οργανισμός θα εξετάζει φαρμακευτικές θεραπείες, ιατροτεχνολογικά προϊόντα, διαγνωστικές διαδικασίες και άλλες παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας, προκειμένου να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την οικονομική αποδοτικότητά τους, στη βάση επιστημονικών κριτηρίων και σύμφωνα με πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαδικασία με την οποία θα διαμορφώνονται οι εισηγήσεις, οι αξιολογήσεις και τα επιστημονικά πορίσματα του Κέντρου. Η νομοθεσία καθορίζει ότι η μεθοδολογία που θα ακολουθείται θα στηρίζεται σε διεθνώς αποδεκτά επιστημονικά πρότυπα, σε συστηματικές αναλύσεις της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, σε αξιολόγηση δεδομένων και σε τεκμηριωμένα κλινικά στοιχεία. Μέσα από αυτή την προσέγγιση επιδιώκεται η απομάκρυνση από αποσπασματικές ή εμπειρικές πρακτικές και η ενίσχυση της ομοιογένειας, της συνέπειας και της ποιότητας στην παροχή υπηρεσιών υγείας.
Καθοριστικής σημασίας πρόνοια της νομοθεσίας αποτελεί η διαδικασία ανάπτυξης των κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών, ένα ζήτημα το οποίο απασχόλησε αρκετές φορές το Υπουργείο Υγείας. Προβλέπεται η δημιουργία ειδικών επιστημονικών επιτροπών και ομάδων εργασίας, στις οποίες θα συμμετέχουν επαγγελματίες υγείας με εξειδικευμένη γνώση, εμπειρία και επιστημονική κατάρτιση στους αντίστοιχους τομείς.
Παράλληλα, η νομοθεσία ανοίγει τον δρόμο για συμμετοχή εκπροσώπων ασθενών και οργανωμένων φορέων ασθενών σε συγκεκριμένες διαδικασίες, κυρίως σε θέματα που συνδέονται με την ποιότητα ζωής και την εμπειρία των πολιτών ως χρηστών των υπηρεσιών υγείας. Με την ενσωμάτωση της οπτικής των ασθενών επιδιώκεται η ενίσχυση της συμμετοχικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, στοιχεία που αποτελούν πλέον βασικές αρχές στη λειτουργία των σύγχρονων συστημάτων υγείας.
Σε ό,τι αφορά τους οικονομικούς πόρους του Κέντρου, η χρηματοδότησή του θα προέρχεται κυρίως από κρατική χορηγία, η οποία θα περιλαμβάνεται στον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό. Επιπρόσθετα, παρέχεται η δυνατότητα άντλησης χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά προγράμματα, ερευνητικές δράσεις ή άλλες νόμιμες πηγές, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι δεν θα επηρεάζεται η επιστημονική ανεξαρτησία και η αντικειμενική λειτουργία του οργανισμού. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρές διαδικασίες οικονομικού ελέγχου, όπως η τήρηση λογαριασμών, η κατάρτιση ετήσιου προϋπολογισμού, η υποβολή οικονομικών καταστάσεων στον Γενικό Ελεγκτή και η παρουσίαση ετήσιας έκθεσης πεπραγμένων στον Υπουργό Υγείας και στη Βουλή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόνοια που επιτρέπει στο Κέντρο να αποκτά πρόσβαση σε δεδομένα υγείας, υπό αυστηρές δικλίδες προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Η αξιοποίηση ανώνυμων ή ψευδών δεδομένων θεωρείται απαραίτητη για την πραγματοποίηση αξιόπιστων αξιολογήσεων και τη διαμόρφωση επιστημονικά τεκμηριωμένων εισηγήσεων. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η υποχρέωση πλήρους συμμόρφωσης με το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Οι κλινικές οδηγίες και οι εισηγήσεις του Κέντρου δεν θα υποκαθιστούν την επιστημονική κρίση των επαγγελματιών υγείας, αλλά αναμένεται να λειτουργήσουν ως σημαντικό εργαλείο αναφοράς για τον σχεδιασμό πολιτικών και τη λήψη αποφάσεων. Θα μπορούν να αξιοποιούνται από αρμόδιους φορείς σε ζητήματα όπως η αποζημίωση φαρμάκων, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στα συστήματα κάλυψης και ο καθορισμός προτύπων ποιότητας και ασφάλειας στις υπηρεσίες υγείας.
Παράλληλα, προβλέπεται η εφαρμογή διαδικασιών δημόσιας διαβούλευσης πριν από την ολοκλήρωση σημαντικών κατευθυντήριων οδηγιών. Μέσω της διαδικασίας αυτής δίνεται η δυνατότητα σε επαγγελματίες υγείας, επιστημονικούς φορείς, οργανώσεις ασθενών και άλλους ενδιαφερόμενους να καταθέτουν απόψεις και εισηγήσεις, ενισχύοντας τον διάλογο και τη διαφάνεια.
H νομοθεσία περιλαμβάνει επίσης μεταβατικές και εξουσιοδοτικές διατάξεις που επιτρέπουν την έκδοση κανονισμών για τη ρύθμιση επιμέρους τεχνικών και λειτουργικών θεμάτων. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η απαραίτητη προσαρμοστικότητα, ώστε το Κέντρο να μπορεί να ανταποκρίνεται στις συνεχείς εξελίξεις της ιατρικής επιστήμης, της τεχνολογίας και των σύγχρονων αναγκών του συστήματος υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ικανοποίηση ΟΣΑΚ για την ψήφιση της νομοθεσίας για Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης-«Ουσιαστικό βήμα εκσυγχρονισμού»
- Εντός τριών μηνών διορίζεται το Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης-«Μία πελώρια μεταρρύθμιση για τους ασθενείς»
- Ικανοποίηση ΠτΔ για ψήφιση του νομοσχεδίου για ίδρυση Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης-«Καθοριστικό βήμα για βελτίωση των υπηρεσιών υγείας»
