Μετέωρη παρέμεινε μετά και την ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας των επαφών του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, με κατ’ ίδιαν συναντήσεις με τους δύο ηγέτες Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν, καθώς και με το δείπνο που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης, η άτυπη πενταμερής διάσκεψη που τίθεται ως βασικός στόχος, ώστε να σηματοδοτήσει την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Παρά το θετικό κλίμα εντός του οποίου έλαβαν χώρα οι επαφές του κ. Γκουτέρες, στις δύο πλευρές δεν δόθηκαν πιθανές ημερομηνίες για πενταμερή, αφού όπως διαφαίνεται η Άγκυρα δεν έχει ανάψει το πράσινο φως για την πραγματοποίησή της.
Ενδεικτικές ήταν οι συχνές αναφορές στις οποίες προέβη κατά τις δημόσιες τοποθετήσεις του, τόσο από το Προεδρικό όσο και από τα κατεχόμενα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, καλώντας τις εγγυήτριες δυνάμεις(σ.σ. φωτογραφίζοντας την Τουρκία)να συμβάλουν στις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού. Κάτι στο οποίο εστίασε και στις δικές του δηλώσεις ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Με το κλειδί για επίτευξη του στόχου σύγκλισης άτυπης πενταμερούς να επιβεβαιώνεται από την πρώτη μέρα των επαφών Γκουτέρες στο νησί πως βρίσκεται στην Τουρκία, διπλωματικές πηγές χαρακτήριζαν το βράδυ της Τρίτης ως ενδεχομένως καθοριστικής σημασίας μια νέα επικοινωνία κατά την διάρκεια της νύχτας με την Άγκυρα, μέσα από την οποία να ξεκαθαρίσει κατά πόσο έπειτα από την τριμερή της Τετάρτης, που είναι προγραμματισμένη για τις δέκα το πρωί, θα καταστεί δυνατό να υπάρξουν ανακοινώσεις από τον γενικό γραμματέα.
Μια τέτοια προσδοκία εξέφρασε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης επιστρέφοντας στο Προεδρικό από το δείπνο, όπου, όπως ανέφερε, έγινε μια καλή ανοικτή και ειλικρινής εφ’ όλης της ύλης συζήτηση, η οποία άγγιξε διάφορες παραμέτρους του Κυπριακού. Από την διευρυμένη διάσκεψη και τα ΜΟΕ, μέχρι τηνουσία και την μεθοδολογία, επί των οποίων, όπως δεν απέκρυψε, καταγράφηκαν και διαφορετικές προσεγγίσεις.
Πάντως, ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν θέλησε να προκαταλάβει το κατά πόσο θα προκύψουν ή όχι ανακοινώσεις, παραπέμποντας στην συνέχιση της συζήτησης την Τετάρτη και αρκούμενος να επισημάνει πως αυτός είναι ο στόχος.
Το δεδομένο είναι πως επιδίωξη του Αντόνιο Γκουτέρες αποτελεί ως ιδανικό σενάριο η επίτευξη ουσιαστικής προόδου μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του, ενώ στο χειρότερο σενάριο που κάτι τέτοιο δεν καταστεί εφικτό, να παραδώσει στον διάδοχό του μια διαδικασία που θα βρίσκεται… στο τελευταίο μίλι.
Όσον αφορά τις πιθανές ανακοινώσεις μετά την τριμερή της Τετάρτης, αυτές θα μπορούσαν να αφορούν:
- Πρώτο: Την σύγκλιση διευρυμένης διάσκεψης το προσεχές διάστημα όπου να ανακοινωθεί η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
- Δεύτερο: Την ανακοίνωση κατάληξης σε συμφωνία για ΜΟΕ που εκκρεμούν.
- Τρίτο: Ο γενικός γραμματέας να ανακοινώσει ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα συνεχίσουν να υποβοηθούν τις δύο πλευρές, ώστε να υπάρξει λύση του Κυπριακού.
Το μενού της πρώτης ημέρας
Η αυλαία των επαφών του Αντόνιο Γκουτέρες κατά την πρώτη μέρα της παρουσίας τους στο νησί άνοιξε στις 10:30 το πρωί της Τρίτης όταν βρέθηκε στο Προεδρικό, όπου αρχικά παρακάθισε σε διευρυμένη συνάντηση αντιπροσωπειών των Η.Ε. και της ε/κ πλευράς, για να ακολουθήσει κατ’ ιδίαν συνάντηση του Γενικού Γραμματέα με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Μια συνάντηση και μια συζήτηση, αξίζει να σημειωθεί, για την οποία ο Προέδρος Χριστοδουλίδης φρόντισε με νόημα μερικές ώρες αργότερα εξερχόμενος του Προεδρικού για να μεταβεί στο δείπνο με τον Αντόνιο Γκουτέρες και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, να αναδείξει την αξία της και το πόσο καλή υπήρξε.
«Το μόνο που θέλω να αναφέρω», είπε ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφερόμενος στο δείπνο που θα ακολουθούσε, «είναι να εκφράσω την ευχή και την ελπίδα, η συζήτηση απόψε να είναι τόσο καλή όσο ήταν η συζήτηση το πρωί με τον γενικό γραμματέα των Η.Ε».
Μιλώντας κατά την έναρξη της πρωινής διευρυμένης συνάντησης, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ανέδειξε το timing της εν’ εξελίξει προσπάθειας για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και λύση, υποδεικνύοντας πως αν υπάρχει μια στιγμή κατά την οποία η επίλυση του Κυπριακού είναι σημαντική, αυτή είναι τώρα.
«Σε μια περίοδο χάους στην περιοχή και με ορισμένες γεωπολιτικές αλλαγές που θα μπορούσαν ξαφνικά να θέσουν την Κύπρο στο επίκεντρο ανεπιθύμητων εξελίξεων», επισήμανε συναφώς ο Αντόνιο Γκουτέρες, για να χαρακτηρίσει την επίσκεψή του στην Κύπρο ως πράξη αλληλεγγύης προς τον λαό της χώρας και ένδειξη της ισχυρής του δέσμευσης να διασφαλίσει ότι θα επιτευχθεί η εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό.
Φρόντισε ταυτόχρονα να ξεκαθαρίσει πως δεν βρίσκεται στην Κύπρο για να επιβάλει τι πρέπει να γίνει, αλλά για να στηρίξει τις προσπάθειες των δύο ηγετών.
Ακόμη πιο ηχηρά και βαρυσήμαντα ήταν τα μηνύματα που ο Αντόνιο Γκουτέρες έστειλε στη σύντομη δήλωση στην οποία προέβη αναχωρώντας από το Προεδρικό, βάζοντας στο κάδρο τις εγγυήτριες δυνάμεις και φωτογραφίζοντας ουσιαστικά την Τουρκία.
Επαναλαμβάνοντας την ισχυρή του δέσμευση για λύση του Κυπριακού, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ σημείωσε πως αυτό, δηλαδή η λύση, εξαρτάται από τους ίδιους τους Κύπριους. Για να υπογραμμίσει με σαφή αποδέκτρια την Τουρκία πως οι εγγυήτριες δυνάμεις έχουν να διαδραματίσουν τον ρόλο τους και να διαβεβαιώσει πως θα κάνει ό,τι μπορεί, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, για να υποστηρίξει τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους σε αυτή την πολύ σημαντική, κατά την έκφρασή του, στιγμή.
Ανάλογα μηνύματα ο Αντόνιο Γκουτέρες έστειλε και από τα κατεχόμενα όπου μετέβη για να συναντήσει τον Τουφάν Ερχιουρμάν, εκφράζοντας εκ νέου την δέσμευσή του να κάνει ό,τι μπορεί προς υποστήριξη των δύο κοινοτήτων στην αναζήτηση λύσης.
Αλλά διαμηνύοντας και από εκεί, πως η λύση εξαρτάται επίσης από τη συμβολή των εγγυητριών χωρών. «Ως εκ τούτου», υπογράμμισε, «αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην παροχή οποιασδήποτε συμβολής που θα ενισχύσει την ευημερία και των δύο κοινοτήτων και την αποφασιστικότητά τους να καταλήξουν σε λύση».
Συνοψίζοντας τα μηνύματα που τουλάχιστον με τις δημόσιες τοποθετήσεις του κατά την πρώτη μέρα παραμονής του στην Λευκωσία θέλησε να στείλει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, αυτό που ξεχώρισε ήταν πρωτίστως η επανειλημμένη διακήρυξη της δέσμευσής του για λύση.
Ταυτοχρόνως, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ κατέστησε σαφές πως η πρωτοβουλία του δεν αποσκοπεί σε επιβολή της λύσης, αλλά στο να λειτουργήσει υποβοηθητικά σε μια διαδικασία που, όπως επεσήμανε, θα ανταποκρίνεται στη βούληση των κατοίκων του νησιού.
Ιδιαίτερης βαρύτητας κρίνονται οι αναφορές του στον ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων, φωτογραφίζοντας ουσιαστικά την Τουρκία, ζητώντας την συμβολή τους στην όλη προσπάθεια, αφού η στάση της Άγκυρας είναι αυτή που μέχρι στιγμής μπλοκάρει την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στην βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Τουλάχιστον δημοσίως, ο Αντόνιο Γκουτέρες δεν ξεδίπλωσε τις σκέψεις του για το πώς προτίθεται να προχωρήσει παραπέρα, κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως απολύτως φυσιολογικό καθότι οι συζητήσεις συνεχίζονται και οι όποιες ανακοινώσεις, αν προκύψουν, θα γίνουν μετά την ολοκλήρωση της τριμερούς της Τετάρτης.
Απαρατήρητο δεν πέρασε πάντως το γεγονός ότι στις επανειλημμένες αναφορές του για λύση, ο γενικός γραμματέας απέφυγε να κατονομάσει την μορφή της, χωρίς φυσικά αυτό σε καμία περίπτωση να σημαίνει πως είναι διατεθειμένος να θέσει στο τραπέζι οτιδήποτε άλλο πέραν της συζήτησης λύσης στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Κωδικοποιώντας τα μηνύματα που έστειλε κατά τον κύκλο επαφών του την Τρίτη ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, αυτά θα μπορούσαν να αποτυπωθούν εν πολλοίς στα εξής:
- Πρώτο: Στην ισχυρή πολιτική του δέσμευση να συμβάλει στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, με ενδεικτική την αναφορά του «θα κάνω ό,τι μπορώ».
- Δεύτερο: Στην έκκλησή του στις εγγυήτριες δυνάμεις, δείχνοντας την Τουρκία, να συμβάλουν εποικοδομητικά.
- Τρίτο: Στην ανάδειξη της χρονικής συγκυρίας στην οποία βρισκόμαστε ως της πλέον αναγκαίας περιόδου λόγω των ευρύτερων γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή για να εξευρεθεί λύση.
- Τέταρτο: Στο μήνυμά του προς τους Κύπριους, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, πως η λύση εξαρτάται πρωτίστως από τους ίδιους.
- Πέμπτο: Στο ότι τα ΜΟΕ πρέπει να αναπτύσσονται με τρόπο επωφελή για τους πολίτες και των δύο πλευρών, σε αντίθεση με την προσέγγιση των Τ/κ να προτάσσουν κατά κύριο λόγο την υλοποίηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που εξυπηρετούν μόνο την τ/κ κοινότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΑ ΟΣΑ ΕΓΙΝΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΣΤΗΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΔΩ
