Το κλίμα ήταν βαρύ, τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι ηγέτες περνούσαν την Τετάρτη τις πόρτες της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα της Τουρκίας, παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το CNN, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βρισκόταν καθισμένος λίγο έξω από την αίθουσα συνεδριάσεων και, μιλώντας στους δημοσιογράφους, εξαπέλυε με έντονο τρόπο όλα τα παράπονά του για τη Συμμαχία: Από την άρνηση να του παραχωρηθεί η Γροιλανδία έως την απόφαση της Ισπανίας να μην επιτρέψει τη χρήση των βάσεών της στον πόλεμο με το Ιράν - μια σύγκρουση την οποία ο ίδιος είχε επίσης απειλήσει ότι θα μπορούσε να επαναφέρει.
Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες πληροφορούνταν τις δηλώσεις του, προετοιμάζονταν για τη σκληρή κριτική που πολλοί περίμεναν να ακούσουν στη σύνοδο, αν και ήλπιζαν ότι θα την απέφευγαν. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούσε το ενδεχόμενο ο Τραμπ να ανακοίνωνε την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΝΑΤΟ.
Πιο ήπιος ο Τραμπ πίσω από τις κλειστές πόρτες
Τελικά, ο Τραμπ εμφανίστηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες λιγότερο επιθετικός από ό,τι μπροστά στις κάμερες.
Καθισμένος στο κυκλικό τραπέζι των ηγετών, δεν έκανε καμία αναφορά στη Γροιλανδία, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τι ειπώθηκε στη συνεδρίαση. Ούτε αναφέρθηκε στην Ισπανία.
Ωστόσο, παραπονέθηκε ότι οι χώρες που συμμετείχαν στη σύνοδο δεν τον είχαν στηρίξει απέναντι στο Ιράν. Εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκειά του για την κατάσταση της συμφωνίας με την Τεχεράνη που είχε υπογράψει τρεις εβδομάδες νωρίτερα, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως ουσιαστικά κατεστραμμένη μετά τις πολλαπλές επιθέσεις του Ιράν εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Δεν απείλησε όμως με αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, κάτι που, παρότι τεχνικά δεν μπορεί να κάνει μονομερώς, αποτελούσε σοβαρή ανησυχία για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Αντίθετα, φάνηκε να εντυπωσιάζεται όταν οι ηγέτες παρουσίασαν τις προσπάθειές τους να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέδωσε επανειλημμένα αυτές τις κινήσεις στην πολυετή πίεση του Τραμπ προς τους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος.
«Με αγαπούν», είπε ο Τραμπ για τους Ευρωπαίους ηγέτες
Ένα από τα λίγα παράπονα του Αμερικανού προέδρου αφορούσε το γεγονός ότι οι δημοσιογράφοι δεν είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν τη συνεδρίαση.
«Τους αρέσει η δουλειά που κάνω», είπε ο Τραμπ στο τέλος της ημέρας. «Μου είπαν: “Σας αγαπάμε, κύριε, σας αγαπάμε”. Είναι ενήλικες άνθρωποι που το λένε αυτό. Δεν είναι ωραίο;»
Σύμφωνα με το CNN, η περιγραφή αυτή ενδέχεται να υπερέβαλε ως προς τον τρόπο με τον οποίο μίλησαν πραγματικά οι Ευρωπαίοι ηγέτες στον Αμερικανό πρόεδρο πίσω από τις κλειστές πόρτες. Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, έδειξε να αναγνωρίζει ότι ίσως οι ηγέτες προσπαθούσαν να τον κολακέψουν.
«Ίσως προσπαθούσαν να με επηρεάσουν», είπε. «Και, κατά κάποιον τρόπο, το κατάφεραν».
Υπό την καθοδήγηση του Μαρκ Ρούτε, ο οποίος θεωρείται ιδιαίτερα ικανός στη διαχείριση του Τραμπ μέσω κολακείας, οι θερμές δηλώσεις των συμμάχων φαίνεται πως λειτούργησαν, ακόμη και αν αρκετοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι το τίμημα ήταν η υποχώρηση της ευρωπαϊκής αξιοπρέπειας.
Η προσέγγιση με τον Ζελένσκι και το θέμα των Patriot
Όταν λίγες ώρες αργότερα ο Τραμπ κάθισε δίπλα στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, άφησε να εννοηθεί ότι ετοιμάζεται να επιτρέψει στο Κίεβο να κατασκευάζει τα δικά του συστήματα αναχαίτισης πυραύλων Patriot.
Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε σημαντική για έναν ηγέτη ο οποίος 16 μήνες νωρίτερα είχε δεχθεί έντονη επίπληξη από τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο.
«Θέλω απλώς να πω ότι υπήρχε τεράστια αγάπη σε εκείνη την αίθουσα», δήλωσε ο Τραμπ πριν αναχωρήσει από τη Σύνοδο.
Το πόσο θα διαρκέσει αυτή η θετική ατμόσφαιρα παραμένει αβέβαιο. Άλλωστε, ο Τραμπ στη σύνοδο της G7 στη Γαλλία, τρεις εβδομάδες νωρίτερα, επαινούσε τη συμφωνία με το Ιράν, την οποία τώρα χαρακτηρίζει νεκρή. Αυτό δείχνει ότι τα αποτελέσματα τέτοιων διπλωματικών συναντήσεων συχνά αποδεικνύονται προσωρινά.
Γιατί ο Τραμπ δήλωσε ότι συμμετείχε στη σύνοδο λόγω Ερντογάν
Ακόμη και αν το θετικό κλίμα διαρκέσει αρκετά ώστε ο Τραμπ να επανεξετάσει τις απειλές του -ο πρόεδρος είχε συζητήσει ιδιωτικά πριν από τη συνάντηση το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη κατά ένα τρίτο- αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχία.
Αυτό ήταν, τελικά, το καλύτερο αποτέλεσμα που μπορούσε να ελπίζει ο Ρούτε, ακόμη κι αν η σύνοδος ξεκίνησε με δύσκολο τρόπο. Ήταν επίσης ο στόχος για τον οποίο εργαζόταν επί έναν χρόνο, από τότε που ο Τραμπ αποχώρησε από τη σύνοδο του 2025 στην Ολλανδία εμφανιζόμενος ασυνήθιστα φιλικός προς τη Συμμαχία.
Το CNN σημειώνει πως ο Ρούτε είχε έναν απρόσμενο σύμμαχο σε αυτή την προσπάθεια: τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επίσης έχει προκαλέσει προβλήματα στο ΝΑΤΟ κατά το παρελθόν.
Ο Τραμπ θεωρεί τον Ερντογάν φίλο του και επανέλαβε αρκετές φορές ότι συμμετείχε στη σύνοδο μόνο επειδή αυτή φιλοξενήθηκε από τον Τούρκο πρόεδρο.
Τραμπ και Μελόνι: Από την ένταση στο «εγκάρδιο» τετ α τετ
Η απροθυμία του Τραμπ να συμμετάσχει στη σύνοδο δεν προμήνυε μια ιδιαίτερα θερμή συνάντηση. Το ίδιο ίσχυε και για τις διαμάχες που είχε καλλιεργήσει τις τελευταίες εβδομάδες, μεταξύ άλλων με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, της οποίας τη φωτογραφία είχε αναρτήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τη λεζάντα: «ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΤΟΛΗ».
Δεν είναι σαφές αν η ένταση μεταξύ τους ξεπεράστηκε μέχρι το δείπνο της Τρίτης, όταν κάθισαν στο ίδιο τραπέζι και δοκίμασαν τουρκικές γεύσεις, όπως πίτες και μαντί.
Η Μελόνι περιέγραψε τη σχέση της με τον Τραμπ ως «εγκάρδια» όταν επέστρεψε στο ξενοδοχείο της μετά το δείπνο.
Ο Ερντογάν έστρωσε «γαλάζιο χαλί» στον Τραμπ -Η εντυπωσιακή υποδοχή στην Τουρκία
Ο Ερντογάν, ένας ηγέτης που έχει κατηγορηθεί για περιορισμό της αντιπολίτευσης και του οποίου ο βασικός πολιτικός αντίπαλος βρίσκεται στη φυλακή, γνωρίζει επίσης καλά τη μέθοδο της κολακείας προς τον Τραμπ. Όπως συμβαίνει σήμερα και στην Ουάσιγκτον, κτίρια στην Άγκυρα είχαν αναρτημένα πανό με το πρόσωπο του Αμερικανού προέδρου.
Όταν ο Τραμπ έφτασε με το νέο Air Force One που του είχε δωρίσει το Κατάρ, τον υποδέχθηκε τιμητικό άγημα, ενώ ιππείς τον συνόδευσαν στο παλάτι του Ερντογάν και μαχητικά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από ένα γαλάζιο χαλί υποδοχής, αφήνοντας πίσω τους καπνό στα χρώματα της αμερικανικής σημαίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, φάνηκε περισσότερο εντυπωσιασμένος από τις υποδομές της Άγκυρας, επαινώντας επανειλημμένα το αεροδρόμιο και τους δρόμους της τουρκικής πρωτεύουσας. «Όλα ήταν όμορφα», δήλωσε.
Το «δώρο» του Τραμπ στον Ερντογάν με τα F-35 και η αντίδραση του Κογκρέσου
Ο Τραμπ έφτασε επίσης με ένα σημαντικό δώρο για τον οικοδεσπότη του: ισχυρές ενδείξεις ότι σχεδιάζει να επιτρέψει ξανά στην Τουρκία να συμμετάσχει στο πρόγραμμα αγοράς μαχητικών F-35, κάτι που ο Ερντογάν ζητούσε επίμονα από τέσσερις διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις.
Ωστόσο, μια απαγόρευση από το Κογκρέσο θα μπορούσε ακόμη να εμποδίσει οποιαδήποτε τέτοια εξέλιξη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε πως ακόμη δεν έχει αποφασίσει εάν οι ΗΠΑ θα κλείσουν συμφωνία πώλησης που αφορά στα μαχητικά αεροσκάφη F-35, που επιζητεί η Τουρκία.
«Δεν έχω αποφασίσει πλήρως ακόμη, αλλά τείνω να πω… Δείτε, έκανε τα πάντα, μας βοήθησε με τόσους πολλούς τρόπους», σημείωσε στη συνέντευξη Τύπου για τον Ερντογάν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν πολύ ισχυρούς δεσμούς με την Τουρκία, την οποία χαρακτήρισε τη δεύτερη πιο ισχυρή χώρα στο ΝΑΤΟ.
Τελικά, η παρουσία του Τραμπ στην Άγκυρα αποτέλεσε ένα μάθημα διαχείρισης ενός απρόβλεπτου προέδρου και περιορισμού των πιθανών ζημιών.
Τι οδήγησε τον Τραμπ να στραφεί ξανά κατά του Ιράν
Ένα τέτοιο μάθημα, όμως, φαίνεται πως δεν υιοθετήθηκε ή δεν ενδιαφέρει το Ιράν.
Μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες χαρακτήριζε την ιρανική ηγεσία «λογική» και «έξυπνη», ο Τραμπ άλλαξε στάση, περιγράφοντάς την ως «αποβράσματα» και «τρελή» μετά τις επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Αυτή ήταν τουλάχιστον η επίσημη εξήγηση του Τραμπ. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, επανέφερε συχνά το γεγονός ότι θεωρεί πως είναι ο «νούμερο ένα» στόχος για δολοφονία από το Ιράν, κάτι που, όπως ανέφερε, επιβεβαιώθηκε από τα συνθήματα θανάτου εναντίον του που ακούστηκαν στις τελετές κηδείας του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Δεν ήταν σαφές τι προκάλεσε την ανανεωμένη εστίαση του Τραμπ στις απειλές από το Ιράν. Η Άγκυρα βρίσκεται περίπου 1.600 χιλιόμετρα από τα ιρανικά σύνορα και είναι πιθανό η εγγύτητα με μια χώρα όπου υπάρχουν άνθρωποι που τον απειλούν να επηρέασε τη σκέψη του.
Ο Τραμπ απέστρεψε στις ΗΠΑ με το παλιό Air Force One -«Είμαι ο Νο1 στόχος δολοφονίας του Ιράν»
Ο Τραμπ αναχώρησε από την Τουρκία με το παλαιότερο αεροσκάφος Air Force One αντί για το νέο αεροσκάφος που είχε δωρίσει το Κατάρ, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με το αν υπήρχε ζήτημα ασφαλείας. Οι δημοσιογράφοι που επέβαιναν στο αεροσκάφος ενημερώθηκαν να κατεβάσουν τα σκίαστρα των παραθύρων κατά την απογείωση.
Όταν ρωτήθηκε για την αλλαγή σχεδίων στη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο, ο Τραμπ απέφυγε να τη συνδέσει με κάποια απειλή. Είπε ότι η αλλαγή έγινε απλώς για να παρουσιαστεί το νέο μοντέλο σε στρατιώτες σε αεροπορική βάση στη Βρετανία.
Τέλος, όπως σημειώνει το CNN, καθώς ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί στο παλιότερο αεροσκάφος για την επιστροφή του, επανήλθε στον κίνδυνο που, όπως είπε, αντιμετωπίζει.
«Είμαι ο νούμερο ένα στη λίστα δολοφονίας του Ιράν. Είναι υπέροχοι άνθρωποι», είπε, πριν προσθέσει: «Δεν με ενδιαφέρει πραγματικά, γιατί κάνω τη δουλειά μου».
Πηγή: Iefimerida
