Σοβαρά ερωτήματα έχουν προκύψει στη διεθνή επιστημονική κοινότητα μετά τον ισχυρό σεισμό που έπληξε τη Βενεζουέλα το βράδυ της Τετάρτης, αφήνοντας πίσω του εκτεταμένες καταστροφές και εκατοντάδες θύματα, σύμφωνα με τον μέχρι τώρα απολογισμό.
Δύο σεισμοί παρόμοιας έντασης σε ελάχιστο χρόνο προκαλούν εκτεταμένες καταστροφές. Οι επιστήμονες εξετάζουν το σπάνιο φαινόμενο «doublet», όπου δύο δονήσεις έχουν συγκρίσιμη ενέργεια, οδηγώντας σε πολλαπλά καταστροφικά κύματα.
Η επιστημονική κοινότητα παραμένει διχασμένη για το αν πρόκειται για δύο διακριτές δονήσεις ή για ένα ενιαίο, σύνθετο γεγονός. Η αποσαφήνιση της ακριβούς φύσης του φαινομένου ενδέχεται να απαιτήσει αρκετές ημέρες.
Το φαινόμενο εκδηλώθηκε σε μια ενεργή τεκτονική ζώνη στα όρια δύο πλακών. Τα υπόγεια ιζήματα στην περιοχή του Καράκας ενίσχυσαν τα σεισμικά κύματα, επιδεινώνοντας την κλίμακα των καταστροφών στην επιφάνεια.
Κρίσιμα δορυφορικά δεδομένα και η ανάλυση των μετασεισμών αναμένονται τις επόμενες ημέρες για να αποκαλύψουν την ακριβή φύση του φαινομένου. Τα ευρήματα θα βοηθήσουν στην κατανόηση της εξέλιξης των μεγάλων σεισμών.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική ανάλυση της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (USGS), το φαινόμενο ενδέχεται να ήταν ένα σπάνιο «doublet», δηλαδή δύο διαδοχικοί ισχυροί σεισμοί σχεδόν ίσης έντασης.
Στην περιοχή καταγράφηκαν δύο δονήσεις μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ μέσα σε μόλις 39 δευτερόλεπτα, με τους επιστήμονες να προσπαθούν ακόμη να ξεκαθαρίσουν αν πρόκειται για δύο ανεξάρτητα γεγονότα ή για έναν ενιαίο, σύνθετο σεισμό που εκδηλώθηκε σε δύο φάσεις.
Τι είναι το φαινόμενο «doublet»
Το λεγόμενο «doublet» εμφανίζεται όταν δύο σεισμοί παρόμοιου μεγέθους εκδηλώνονται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και σε κοντινή απόσταση.
Σε αντίθεση με έναν κύριο σεισμό και τους μετασεισμούς του, οι δύο δονήσεις έχουν συγκρίσιμη ενέργεια, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλά κύματα καταστροφής.
«Οι διπλοί σεισμοί είναι ιδιαίτερα καταστροφικοί», εξηγεί ο σεισμολόγος Ραούλ Πέρεθ-Λόπεθ από το Γεωλογικό και Μεταλλευτικό Ινστιτούτο της Ισπανίας στο CNN, σημειώνοντας ότι η βασική διαφορά τους από έναν τυπικό σεισμό με μετασεισμούς είναι η παρόμοια ενεργειακή ισχύς των δύο γεγονότων.
«Ένας ή δύο σεισμοί;» - Η επιστημονική αβεβαιότητα
Παρά την αρχική εκτίμηση της USGS για δύο διακριτές δονήσεις, αρκετοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα δεδομένα παραμένουν ασαφή. Η σεισμολόγος του Πανεπιστημίου Cornell, Τζούντιθ Χάμπαρντ, ανέφερε ότι ενδέχεται να χρειαστούν ημέρες ή και περισσότερο για να αποσαφηνιστεί πλήρως τι συνέβη.
Όπως σημειώνει, ένα μεγάλο σεισμικό γεγονός δεν εκδηλώνεται πάντα ως μία απότομη ρήξη. Μπορεί να ξεκινήσει από ένα σημείο του ρήγματος και να εξαπλωθεί σταδιακά, προκαλώντας διαδοχικές θραύσεις. Σε αυτή την περίπτωση, η πρώτη δόνηση θα μπορούσε να έχει ενεργοποιήσει μια αλυσίδα ρηγμάτων που δημιούργησαν τη δεύτερη, ισχυρότερη δόνηση.
Αν τελικά πρόκειται για ένα ενιαίο γεγονός με δύο «παλμούς», η συνολική ισχύς του σεισμού θα μπορούσε να αντιστοιχεί ακόμη και σε μέγεθος 7,6 Ρίχτερ.
Το σενάριο της «αλυσιδωτής ρήξης»
Η προκαταρκτική ανάλυση της USGS δείχνει ότι οι δύο δονήσεις εκδηλώθηκαν σε απόσταση 5 έως 10 χιλιομέτρων, γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο η μία να προκάλεσε την άλλη. Παρότι η εγγύτητα είναι ενδεικτική, οι επιστήμονες δεν αποκλείουν εναλλακτικές εξηγήσεις.
Η Χάμπαρντ επισημαίνει ότι τα σεισμογραφικά δεδομένα μπορούν να είναι παραπλανητικά σε τόσο σύνθετα γεγονότα, καθώς η έντονη σεισμική δραστηριότητα του πρώτου κύματος μπορεί να «σκεπάσει» την εξέλιξη του δεύτερου.
Η τεκτονική πραγματικότητα της περιοχής
Οι σεισμοί σημειώθηκαν στο όριο μεταξύ της πλάκας της Καραϊβικής και της πλάκας της Νότιας Αμερικής, μια ενεργή τεκτονική ζώνη όπου οι πλάκες κινούνται με ρυθμό περίπου 20 χιλιοστών τον χρόνο.
Η βόρεια Βενεζουέλα δεν είναι άγνωστη σε ισχυρούς σεισμούς, ωστόσο τα τελευταία 100 χρόνια έχουν καταγραφεί σχετικά λίγα γεγονότα άνω των 6 Ρίχτερ. Αυτό καθιστά το πρόσφατο συμβάν –είτε πρόκειται για έναν είτε για δύο σεισμούς– ιδιαίτερα σημαντικό για τη σεισμολογική έρευνα.
Γιατί οι καταστροφές ήταν τόσο εκτεταμένες
Η ένταση της καταστροφής δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος του σεισμού. Στην ευρύτερη περιοχή του Καράκας, τα υπόγεια ιζήματα ενδέχεται να ενίσχυσαν τα σεισμικά κύματα, αυξάνοντας την ένταση της δόνησης στην επιφάνεια.
Παράλληλα, φαινόμενα καθίζησης του εδάφους μπορούν να επιδεινώσουν τις ζημιές σε ήδη ευάλωτες κατασκευές, ενώ οι εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και η περιορισμένη σεισμολογική υποδομή δυσχεραίνουν την πλήρη αποτίμηση της κατάστασης.
Μετασεισμοί και δορυφορικά δεδομένα θα δώσουν απαντήσεις
Τις επόμενες ημέρες, οι επιστήμονες αναμένουν κρίσιμα δορυφορικά δεδομένα που θα δείξουν με ακρίβεια τις μετακινήσεις του εδάφους και τα ενεργά ρήγματα που συμμετείχαν στο φαινόμενο.
Παράλληλα, οι μετασεισμοί που συνεχίζονται κοντά στο Καράκας ενδέχεται να αποκαλύψουν αν πρόκειται για δύο ανεξάρτητες ρήξεις ή για μία σύνθετη σεισμική ακολουθία.
Ένα σπάνιο φαινόμενο υπό στενή επιστημονική παρακολούθηση
Αν και τα doublet είναι σπάνια, όταν συμβαίνουν προσελκύουν έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης των μεγάλων σεισμών. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, κάθε τέτοιο περιστατικό προσθέτει κρίσιμα δεδομένα για το πώς ξεκινά, εξελίσσεται και ενδεχομένως «σπάει» ένας μεγάλος σεισμός.
«Ακόμη και με περιορισμένα δεδομένα, μαθαίνουμε πολλά από τέτοια γεγονότα», σημειώνουν οι σεισμολόγοι, υπογραμμίζοντας ότι η Βενεζουέλα θα αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης μελέτης το επόμενο διάστημα.
Πηγή: iefimerida.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
