Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατέγραψαν αύξηση της απασχόλησης στον αλιευτικό τομέα την περίοδο 2017-2023, σύμφωνα με την πρώτη ετήσια κοινωνική έκθεση για την αλιεία, την υδατοκαλλιέργεια και τη μεταποίηση αλιευτικών προϊόντων που δημοσίευσε τη Δευτέρα η Κομισιόν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, ο αριθμός των αλιέων στην Κύπρο ανήλθε το 2023 σε 1.231 άτομα, καταγράφοντας αύξηση 7,7% σε σχέση με το 2017. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην είσοδο εργαζομένων μερικής απασχόλησης στη μικρής κλίμακας παράκτιας αλιείας, ενώ στον στόλο μεγάλης κλίμακας καταγράφηκε μείωση της απασχόλησης.
Πιο συγκεκριμένα, η έκθεση σημειώνει ότι το 95% των θέσεων εργασίας στον κυπριακό αλιευτικό τομέα συγκεντρώνεται στη μικρής κλίμακας παράκτια αλιεία, η οποία βασίζεται κυρίως σε οικογενειακές επιχειρήσεις με συνδυασμό πλήρους και μερικής απασχόλησης.
Σε επίπεδο ΕΕ, η απασχόληση στην αλιεία μειώθηκε κατά 15% μεταξύ 2017 και 2023, με εξαίρεση το Βέλγιο, την Κροατία, την Κύπρο και τη Σλοβενία. Η πλήρης απασχόληση στον κλάδο μειώθηκε κατά 25%, εξέλιξη που, σύμφωνα με την έκθεση, υποδηλώνει αύξηση της μερικής και εποχικής εργασίας.
Γήρανση του εργατικού δυναμικού
Η έκθεση καταγράφει παράλληλα σημαντικές δημογραφικές προκλήσεις για τον κυπριακό αλιευτικό τομέα. Περισσότερο από το 60% των αλιέων είναι ηλικίας μεταξύ 40 και 64 ετών, ενώ το 23% είναι άνω των 65 ετών.
Το ποσοστό των αλιέων ηλικίας 65 ετών και άνω αυξήθηκε από 14% το 2017 σε 23% το 2023, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, αναδεικνύει τη γήρανση του ανθρώπινου δυναμικού και τις δυσκολίες προσέλκυσης νέων επαγγελματιών.
Οι αλιείς ηλικίας κάτω των 39 ετών αντιπροσωπεύουν μόλις το 21% του συνόλου. Η έκθεση αποδίδει τη χαμηλή ανανέωση των γενεών στη μειωμένη οικονομική ελκυστικότητα του επαγγέλματος και στις εναλλακτικές δυνατότητες απασχόλησης που προσφέρουν τομείς όπως ο τουρισμός και οι υπηρεσίες.
Σε επίπεδο ΕΕ, το ποσοστό των αλιέων κάτω των 40 ετών μειώθηκε από 31% το 2017 σε 26% το 2023.
Η έκθεση κατατάσσει την Κύπρο μεταξύ των κρατών μελών με το χαμηλότερο εργατικό κόστος στην αλιεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το εργατικό κόστος ανά ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης (FTE) στην Κύπρο συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα της ΕΕ, μαζί με τη Βουλγαρία, τη Μάλτα, τη Σλοβενία, την Ελλάδα και την Πολωνία.
Η έκθεση επισημαίνει ότι το εργατικό κόστος στην Κύπρο βρίσκεται σημαντικά κάτω από τον εθνικό μέσο όρο και αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 16% του συνολικού μέσου εργατικού κόστους της χώρας.
Κυριαρχία Κυπρίων εργαζομένων
Η έκθεση καταγράφει ότι το 89% των αλιέων στην Κύπρο διαθέτουν κυπριακή υπηκοότητα, ενώ οι υπήκοοι τρίτων χωρών απασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά στον στόλο μεγάλης κλίμακας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι περισσότεροι αλλοδαποί εργαζόμενοι στον κυπριακό αλιευτικό στόλο προέρχονται από την Αίγυπτο.
Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν μικρό ποσοστό του εργατικού δυναμικού, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 1,2% των εργαζομένων στον τομέα.
Περιορισμένα ατυχήματα
Η έκθεση καταγράφει επίσης πολύ χαμηλό αριθμό ατυχημάτων στον κυπριακό αλιευτικό στόλο κατά την περίοδο 2011-2023.
Συγκεκριμένα, σε σκάφη που φέρουν κυπριακή σημαία καταγράφηκε ένα ατύχημα μη σοβαρής φύσης και δύο ναυτικά συμβάντα, χωρίς κανένα περιστατικό να χαρακτηριστεί σοβαρό ή πολύ σοβαρό.
Σε επίπεδο ΕΕ, τα καταγεγραμμένα ατυχήματα σε αλιευτικά σκάφη αυξήθηκαν από 106 το 2011 σε 663 το 2023, πριν σταθεροποιηθούν σε περίπου 600 περιστατικά ετησίως.
Σχεδόν 299 χιλιάδες εργαζόμενοι στην ΕΕ
Συνολικά, σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, οι τομείς της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων απασχολούσαν το 2023 περίπου 298.831 άτομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από αυτούς, το 40% εργάζονταν στην αλιεία, το 23% στην υδατοκαλλιέργεια και το 37% στη μεταποίηση αλιευτικών προϊόντων.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η έκθεση αποσκοπεί στην καλύτερη κατανόηση των κοινωνικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας και στη στήριξη της διαμόρφωσης πολιτικών για τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητά τους στο μέλλον.
(ΚΥΠΕ/ΚΠΙ/ΑΓΚ)
Τοποθεσία:
