Το όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία και την προστασία των ωκεανών, παρουσίασε ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κώστας Καδής, από τη Μομπάσα της Κένυας, κατά την επίσημη έναρξη του προγράμματος Sustainable Western Indian Ocean Programme (SWIOP), στο πλαίσιο της Διάσκεψης Our Ocean Conference 2026.
Η Κομισιόν διά του Επιτρόπου, ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση ύψους 338,35 εκατομμυρίων ευρώ υπέρ της προστασίας των ωκεανών, της βιώσιμης αλιείας και της θαλάσσιας ασφάλειας.
Όπως διευκρινίστηκε, τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε δράσεις για την καταπολέμηση της θαλάσσιας ρύπανσης, την αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας, την επέκταση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, επιβεβαιώνοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς προσπάθειες για τη διατήρηση και βιώσιμη αξιοποίηση των ωκεανών.
Στην ομιλία του, ο Επίτροπος τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς και της στρατηγικής συνεργασίας με την Αφρική. «Η συνεργασία μας με την Αφρική στον τομέα της γαλάζιας οικονομίας δεν είναι προαιρετική. Είναι στρατηγικής σημασίας για τη σταθερότητα, την ευημερία και την ανθεκτικότητα και στις δύο ηπείρους», πρόσθεσε.
Ο Επίτροπος Καδής σημείωσε ότι η προστασία και η βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών αποτελούν κεντρικό άξονα των διεθνών εταιρικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είπε, μέσω της εξωτερικής επενδυτικής στρατηγικής Global Gateway, η ΕΕ προωθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που αντιμετωπίζει τις αιτίες της υποβάθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, συνδέοντας την επισιτιστική ασφάλεια, τη διατροφή και τις θέσεις εργασίας με τη διατήρηση των φυσικών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Καδής ανακοίνωσε ότι μόνο στην Υποσαχάρια Αφρική η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει 300 εκατομμύρια ευρώ σε περιφερειακά προγράμματα που αφορούν τους ωκεανούς και τις παράκτιες περιοχές. «Τα προγράμματά μας συνδυάζουν τη διακυβέρνηση των ωκεανών, την καταπολέμηση της παράνομης, άναρχης και αδήλωτης αλιείας, τη βιώσιμη ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας και την αποκατάσταση και διατήρηση των οικοσυστημάτων,» τόνισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Καδής στην ανάγκη ενίσχυσης της επιστημονικής γνώσης και της παρακολούθησης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Όπως ανέφερε, η ΕΕ στηρίζει το πρόγραμμα OPERA για την ενδυνάμωση των δυνατοτήτων παρακολούθησης και πρόγνωσης των ωκεανών στην Αφρική, στο πλαίσιο της Δεκαετίας των Ηνωμένων Εθνών για την Επιστήμη των Ωκεανών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να επενδύει σε νέες τεχνολογίες και καινοτόμες εφαρμογές για την παρατήρηση των ωκεανών και τη διαχείριση δεδομένων, με ενεργότερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, ερευνητικών ιδρυμάτων και νεοφυών επιχειρήσεων τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Αφρική.
Αναφερόμενος στη διεθνή συνεργασία για την προστασία της ανοικτής θάλασσας, ο Επίτροπος επισήμανε ότι η ΕΕ έχει εγκρίνει για πρώτη φορά ένα παγκόσμιο πρόγραμμα ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ για τη Συμφωνία BBNJ, η οποία αφορά τη βιοποικιλότητα πέραν των εθνικών δικαιοδοσιών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τεχνική υποστήριξη για την επικύρωση και εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς και δράσεις χαρτογράφησης σημαντικών περιοχών της ανοικτής θάλασσας για τα θαλάσσια θηλαστικά και άλλα μεταναστευτικά είδη.
Στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, ο κ. Καδής επισήμανε ότι οι δύο κλάδοι «είναι απαραίτητες για την καταπολέμηση του υποσιτισμού, καθώς τα υδρόβια τρόφιμα αποτελούν βασικές πηγές πρωτεϊνών και μικροθρεπτικών συστατικών».
Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει δύο εμβληματικά προγράμματα: το Fish for ACP με προϋπολογισμό 40 εκατομμυρίων ευρώ και το NAVAC με 20 εκατομμύρια ευρώ, με στόχο την ανάπτυξη αλυσίδων αξίας στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια σε χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής, του Ειρηνικού και της Λατινικής Αμερικής.
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της προσέλκυσης βιώσιμων επενδύσεων μέσω του Global Gateway, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική αυτή συμβάλλει στην κινητοποίηση χρηματοδότησης για έργα που αφορούν ανθεκτικά λιμάνια χαμηλών εκπομπών άνθρακα, θαλάσσιες μεταφορές, παράκτια προστασία, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, βιοτεχνολογίες της θάλασσας, βιώσιμη αλιεία και υδατοκαλλιέργεια.
Παράλληλα, ανέδειξε τον αυξανόμενο ρόλο καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως τα blue bonds, τα blue carbon credits και τα blue nature credits, τα οποία, όπως είπε, θα συμβάλουν στην κάλυψη των αναγκαίων πόρων για τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την ανάπτυξη μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κώστας Καδής έστειλε μήνυμα υπέρ μιας ολοκληρωμένης διεθνούς προσέγγισης για την προστασία των ωκεανών.
«Ενώπιον πρωτοφανών προκλήσεων για τον ωκεανό, μια αποσπασματική προσέγγιση δεν επαρκεί πλέον. Μόνο μια ολοκληρωμένη στρατηγική, που συνδυάζει την ενισχυμένη διακυβέρνηση των ωκεανών, την ανάπτυξη μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας και την ενεργό διατήρηση των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, θα επιτύχει τον στόχο ενός βιώσιμου ωκεανού», πρόσθεσε.
Όπως υπογράμμισε, όλα τα περιφερειακά προγράμματα της ΕΕ για τους ωκεανούς κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, προωθώντας τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων, την απανθρακοποίηση των μεταφορών, την ανάπτυξη γαλάζιων αλυσίδων αξίας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και την ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής ανθεκτικότητας των παράκτιων περιοχών.
(ΚΥΠΕ/ΕΚ/ΚΣΤ)
