Χρόνο σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη δίνει η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή, που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα, με τις ισορροπίες ωστόσο να είναι εξαιρετικά λεπτές, δεδομένης της στάσης που φαίνεται ότι τηρεί το Ισραήλ, το οποίο μέχρι και την Κυριακή συνέχισε να βομβαρδίζει στόχους της Χεσμπολάχ στο Λίβανο.
Η συμφωνία, δείχνει ότι και οι δύο πλευρές βγαίνουν πιο δυνατές από τον πόλεμο, αφού ούτε το Ιράν, αλλά ούτε οι ΗΠΑ μπορούν να θεωρηθούν νικητές από την πολεμική σύρραξη, δεδομένου ότι από τη μια οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν να πετύχουν τον στόχο της δέσμευσης του εμπλουτισμένου ουρανίου, ενώ από την άλλη το καθεστώς της Τεχεράνης άντεξε σε ένα τετράμηνο πόλεμο, απέναντι σε δύο πανίσχυρους αντιπάλους.
Ουσιαστικά, η συμφωνία φαίνεται να οδηγεί σε μια εξισορρόπηση των συμφερόντων και των δύο πλευρών, οι οποίες έψαχναν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο διέξοδο από την πολεμική διένεξη που δημιουργήθηκε, αφού τυχόν παράταση των εχθροπραξιών θα δημιουργούσε από τη μια μεγαλύτερα προβλήματα στο εσωτερικό των ΗΠΑ και από την άλλη περισσότερες καταστροφές στο Ιράν.
Ο διεθνολόγος, Αντώνης Στυλιανού, ανέλυσε στον REPORTER τα αποτελέσματα της συμφωνίας χαρακτηρίζοντάς την ως αναμενόμενη υπό τις περιστάσεις εξέλιξη, δεδομένου πως ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Όπως ανέφερε, «βρισκόμασταν ήδη στον τέταρτο μήνα και είχαν γίνει 39 προσπάθειες που ανακοινώθηκε ότι βρισκόμαστε κοντά σε συμφωνία, άρα υπό αυτό το πλαίσιο ήταν αναμενόμενη».
Ο βασικός λόγος που αναμενόταν μια τέτοια συμφωνία, είπε ο κ. Στυλιανού, «ήταν ότι από την αρχή ή τουλάχιστον τις πρώτες εβδομάδες, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν να ψάχνουν μια διέξοδο γιατί προφανώς δεν της έβγαινε. Όχι μόνο δεν έβγαινε στις ΗΠΑ, αλλά δημιουργήθηκαν αλυσιδωτές επιπτώσεις, πληθωριστικές τάσεις στη χώρα και αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Μάλιστα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών αυτό δημιουργούσε διάφορα προβλήματα στον ίδιο τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, οπότε προσπαθούσε διακαώς να εξέλθει από την κρίση».
Σημείωσε πως «από την άλλη, βλέπαμε τον παράγοντα Ισραήλ. Ακόμη και αυτή την τελευταία στιγμή, δηλαδή τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, που ανακοινώθηκε η συμφωνία, είχαμε δει το Ισραήλ να χτυπά τον Λίβανο και την αντίδραση του Προέδρου Τραμπ, απέναντι σε αυτή την ενέργεια ή απέναντι στις ενέργειες του Νετανιάχου. Όποτε βρισκόμασταν κοντά σε συμφωνία, το Ισραήλ προσπαθούσε να πλήξει τη δομή αυτής της συμφωνίας, γιατί προφανώς έχει διαφορετικούς στόχους. Είχε εξ' αρχής διαφορετικούς στόχους από τις ΗΠΑ, οι οποίες ενδιαφέρονταν πολύ περισσότερο για το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, κατά πόσον θα καταστραφεί ή θα δεσμευτεί με κάποιο τρόπο».
Το Ισραήλ, εξήγησε, στόχευε στην εξόντωση του καθεστώτος του Ιράν, αλλά και των συμμάχων του στην περιοχή, εξού και διαφάνηκε «το Ισραήλ να μετατοπίζει όχι μόνο κοσμικό μέτωπο από το Ιράν, αλλά στους συμμάχους του Ιράν, που βρίσκονται εγκύτερα στο Ισραήλ, όπως είναι η Χαμάς και η Χεσμπολάχ. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ έχει και μια κρίση που μαίνεται στη Λωρίδα της Γάζας. Οπότε, εν πάσει περιπτώσει, η ανακοίνωση αυτής της συμφωνίας προκαλεί μιας μορφής ανακούφιση στην περιοχή, η οποία τους τελευταίους μήνες ή τα τελευταία χρόνια ήταν ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτή την πολεμική σύγκρουση».
Ο διεθνολόγος ξεκαθάρισε πως η συμφωνία δεν τελειώνει τον πόλεμο, αλλά είναι μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. «Γνωρίζουμε ότι υπήρξαν προσπάθειες στο παρελθόν να επέλθει μια τέτοια συμφωνία, οι οποίες δεν ευοδώθηκαν. Αναμένουμε ότι την Παρασκευή θα υπογραφεί αυτή η συμφωνία και από εκεί και πέρα θα πρέπει να αναμένουμε και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που τέθηκε από τις ΗΠΑ».
Διαμήνυσε εξάλλου πως «ο ίδιος ο κ. Τραμπ τόνισε ότι το πετρέλαιο θα ξεκινήσει να ρέει ουσιαστικά από τον Περσικό Κόλπο και αυτό συνέβη χθες με το άνοιγμα των αγορών. Βλέπουμε μια μείωση του πετρελαίου Brent στο 4%, αυτό αναμένεται να συνεχιστεί, είναι μια πραγματική ανακούφιση για τους τελικούς αποδέκτες του πετρελαίου ή των επιπτώσεων αυτού του πολέμου, που είναι οι καταναλωτές, στο τέλος της μέρας».
Απ' εκεί και πέρα, είπε «θα πρέπει να τονίσουμε το γεγονός ότι η συμφωνία αυτή αναδεικνύει μια βαθύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα. Τόσο οι ΗΠΑ, όσο και το Ιράν ήθελαν μια διέξοδο από αυτόν τον πόλεμο. Πρωτίστως το Ιράν που πλήγηκε με ένα σημαντικό τρόπο όλους αυτούς τους μήνες, τόσο από τις ΗΠΑ, αλλά και από το Ισραήλ, όμως αυτή η κατάληξη δεν σημαίνει ότι το Ιράν έχασε και οι ΗΠΑ κέρδισαν. Μάλλον πρόκειται για μια εξισορρόπηση των συμφερόντων και των δύο».
Για τις ΗΠΑ σχολίασε πως εκείνο που μελετάται είναι το εσωτερικό μέτωπο, που ήταν και ο στόχος του Ντόναλντ Τραμπ, αφού στο Ιράν υπήρξαν μαζικές απώλειες και καταστροφές, όμως η χώρα κρατήθηκε απέναντι σε ένα πάνοπλο Ισραήλ και τις ΗΠΑ. «Άρα, θα πρέπει να αναμένουμε αφ' ης στιγμής αυτή η συμφωνία και οι όροι της δεν έχουν διασαφηνιστεί, το Ιράν θα μπορούσε στο μέλλον να κτίσει τις δυνατότητες που έχει. Άρα θα πρέπει να είμαστε λίγο επιφυλακτικοί στην ανάγνωση αυτής της συμφωνίας, διότι αν το Ιράν έχει αντέξει αυτούς τους τέσσερις μήνες, κανένας δεν προδιαγράφει ότι δεν θα αντέξει και το επόμενο διάστημα και να ανοικοδομήσει όλα αυτά τα οποία είχαν καταστραφεί».
Επίσης, διαμήνυσε πως το Ιράν μπορεί να ανοικοδομήσει κυρίως το βαλλιστικό του πρόγραμμα, γιατί όσον αφορά στο πυρηνικό, έχουν εντοπιστεί αυτά που έψαχναν οι ΗΠΑ από τον πόλεμο των 12 ημερών του καλοκαιριού του 2025. «Εντοπίστηκαν τα 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου που δεν βρέθηκαν τότε στον πόλεμο. Υπάρχει αυτή τη στιγμή διαπραγμάτευση για το χειρισμό, την καταστροφή ή την ανάκτηση εκείνου του πυρηνικού υλικού».
Σημείωσε εξάλλου ότι «το Ιράν παραμένει ως χώρα που κατασκευάζει βαλλιστικούς πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και έχουμε δει πως λειτούργησαν και πως συνέβαλαν στο να κρατηθεί όλο αυτό το εξοπλιστικό του πρόγραμμα. Άρα δεν τίθεται ζήτημα ότι θα υπάρξει αλλαγή του καθεστώτος και θα τηρήσει πλήρως τις προδιαγραφές από τη Δύση. Αντιθέτως, δίδεται μια ανάσα σε αυτό τον πόλεμο μέχρι νεοτέρας. Είναι ένας συμβιβασμός που δίνει σε όλες τις πλευρές τη δυνατότητα να κερδίσουν χρόνο. Εξάλλου, αυτή η συμφωνία λέει ότι σε όλα τα μέτωπα πρέπει να υπάρξει κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε. Πρέπει να δούμε την πλευρά του Ισραήλ κατά πόσον θα τηρηθεί αυτό που συμφωνήθηκε, γιατί δεν υλοποίησε τους στόχους που ήθελε, ιδιαίτερα στην περίπτωση του Λιβάνου και της Χαμάς».
Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι το μέτωπο με την Χαμάς παραμένει ανοιχτό, με βάση τη συμφωνία, υπέδειξε πως «πρέπει να δούμε εάν θα συνεχίσει τα χτυπήματα στον Λίβανο, που είναι πλήρως κατεστραμμένος αυτή τη στιγμή. Σε ό,τι αφορά στη Χαμάς δεν γίνεται ρητή αναφορά, διότι εκείνο, από πλευράς Ισραήλ και ενδεχομένως από πλευράς των ΗΠΑ θεωρείται ένα διαφορετικό πολιτικό μέτωπο που ξεκίνησε με διαφορετικές συνθήκες από τον πόλεμο στο Ιράν. Να θυμίσουμε τι έγινε στις 7 Οκτωβρίου 2023, με την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ».
Καταλήγοντας, εξήγησε ότι «εκεί θεωρείται ότι είναι διαφορετική η αιτία που δημιούργησε εκείνο το πολεμικό μέτωπο και ακόμη συντρέχουν οι λόγοι για τους οποίους ξεκίνησε. Αν το δούμε ολιστικά, η Μέση Ανατολή είναι ένα συνολικό ζήτημα ή δημιουργεί ένα συνολικό πρόβλημα. Άρα αν βλέπουμε αποσπασματικά την κάθε διένεξη στη Μέση Ανατολή, ενδεχομένως χάνουμε την ευρύτερη εικόνα στη Μέση Ανατολή, ενδεχομένως χάνουμε την ευρύτερη εικόνα για το ποιος θα ελέγχει την περιοχή».
