Με τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών να αυξάνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στη χρηματοδότηση και τον συντονισμό της ανάπτυξης πρωτοφανούς αριθμού πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΕ, 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν στρατηγικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου σε όλη την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από την έναρξη του προγράμματος προτοποθέτησης το 2022. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της ΕΕ είναι έτοιμα να στηρίξουν τις χώρες που βρίσκονται υπό πίεση.
Καθώς οι περίοδοι δασικών πυρκαγιών γίνονται μεγαλύτερες, νωρίτερα και πιο καταστροφικές, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι πρόσθετοι πυροσβέστες, αεροσκάφη και εμπειρογνωμοσύνη είναι έτοιμοι να στηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.
Η απάντηση αυτή υποστηρίζεται από συντονισμό και υποστήριξη όλο το εικοσιτετράωρο. Καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου των δασικών πυρκαγιών, οι εμπειρογνώμονες του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα στηρίζουν τις αποστολές με τη χρήση μετεωρολογικών και επιστημονικών αναλύσεων. Το Κέντρο θα ενισχύσει την παρακολούθησή του με πρόσθετους εμπειρογνώμονες σε θέματα δασικών πυρκαγιών από τα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και με ειδικούς από τις εταιρικές σχέσεις της Επιτροπής με επιστημονικά ιδρύματα.
Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές θα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, θα παρέχουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για τη στήριξη της επιτόπιας λήψης αποφάσεων.
Επιπλέον, η ΕΕ θα εγκαινιάσει επίσης το 2026 έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό σταθμό πυρόσβεσης στην Κύπρο για την ενίσχυση των ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Ο περιφερειακός πυροσβεστικός σταθμός της Κύπρου θα φιλοξενήσει την εκ των προτέρων τοποθέτηση έξι αεροσκαφών και θα φιλοξενήσει επίσης εκπαιδεύσεις και ασκήσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας με στόχο την υποστήριξη της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών.
Επισκόπηση του θερινού στόλου του 2026 που υποστηρίζεται από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ
Κροατία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Κύπρος: Δύο ελαφρά αεροσκάφη (επιπλέον των τεσσάρων ελαφρών αεροσκαφών που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα της ΕΕ).
Τσεχία: Δύο ελικόπτερα.
Γαλλία: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα και ένα ελικόπτερο.
Ελλάδα: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Ιταλία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Βόρεια Μακεδονία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Πορτογαλία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Ρουμανία: Ένα ελικόπτερο.
Σλοβακία: Ένα ελικόπτερο.
Ισπανία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροπλάνα.
Σουηδία: Δύο ελαφρά αεροπλάνα.
Ιστορικό
Μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, οι χώρες που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές μπορούν να ζητήσουν επιχειρησιακή συνδρομή όταν οι εθνικές ικανότητες είναι υπερφορτωμένες. Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξασφαλίζει αδιάλειπτες επιχειρήσεις, συντονίζοντας τις προσφορές βοήθειας και υποστηρίζοντας την ανάπτυξη προσωπικού, εξοπλισμού και εξειδικευμένων ικανοτήτων που παρέχονται από τις συμμετέχουσες χώρες.
Βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης καταστροφών είναι η Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας, η οποία συγκεντρώνει προδεσμευμένους πόρους αντιμετώπισης που διατίθενται από τις συμμετέχουσες χώρες για ταχεία ανάπτυξη. Αυτά περιλαμβάνουν πυροσβεστικά αεροσκάφη, επίγεια πληρώματα, ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης, ικανότητες καταφυγίου και εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες εκπαιδευμένους να λειτουργούν σε δύσκολα περιβάλλοντα.
Για να συμπληρώσει αυτούς τους πόρους, η ΕΕ έχει δημιουργήσει το rescEU, ένα στρατηγικό αποθεματικό ικανοτήτων έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για την παροχή πρόσθετης στήριξης κατά τη διάρκεια κρίσεων μεγάλης κλίμακας. Περιλαμβάνει πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, ικανότητες ιατρικής εκκένωσης, επιτόπια νοσοκομεία και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Οι πόροι rescEU χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν οι εθνικές και συγκεντρωμένες ικανότητες είναι ανεπαρκείς.
Η ΕΕ ενισχύει επίσης την προσέγγισή της όσον αφορά την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Η ανακοίνωση, η οποία παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026, αναγνωρίζει ότι οι δασικές πυρκαγιές πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω της πρόληψης και της ετοιμότητας για αντίδραση και ανάκαμψη. Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη των τοπίων μέσω της βιώσιμης διαχείρισης της γης και της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων, βελτιωμένων εκτιμήσεων κινδύνου δασικών πυρκαγιών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, ενισχυμένης ετοιμότητας των κοινοτήτων και ισχυρότερης συνεργασίας. Η προσέγγιση αποσκοπεί στη μείωση των κινδύνων δασικών πυρκαγιών, αυξάνοντας παράλληλα τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ευρώπης σε όλο και πιο συχνές και έντονες περιόδους πυρκαγιών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
