Την απάντηση στην κριτική που ασκείται στην εξωτερική πολιτική της Κυβέρνησης δίνουν οι πραγματικότητες, διαμηνύει ο αρμόδιος υπουργός Κωνσταντίνος Κόμπος, τονίζοντας πως μια χώρα υπό κατοχή, όπως είναι η Κύπρος, δεν μπορεί να είναι απλός παρατηρητής και μένοντας αδρανούσα, να κινείται στην σφαίρα της απόλυτης ουδετερότητας.
Σε συνέντευξή του στον REPORTER, o υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος, υποδεικνύει την επιβεβαίωση και αναγνώριση που τυγχάνει ο ρόλος της Κύπρου ως πυλώνας σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή και ως σταυροδρόμι σύνδεσης της Ευρώπης με την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
«Αναγνωρίζεται στην Κύπρο από τους Ευρωπαίους ότι έχει πλήρη αντίληψη της εικόνας της περιοχής, ενώ την ίδια ώρα αναγνωρίζεται από τα κράτη της περιοχής, πως όντως είμαστε η χώρα εκείνη στις Βρυξέλλες, που αποτελεί τον πλησιέστερο σύμμαχό τους», επισημαίνει ο υπουργός Εξωτερικών.
Ο Κωνσταντίνος Κόμπος αποτιμά ως καθ’ όλα πετυχημένη την διοργάνωση της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. (Gymnich) την περασμένη Πέμπτη στην Λεμεσό, ενώ σχολιάζοντας την εξέλιξη της κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε. περίπου ένα μήνα πριν από την ολοκλήρωσή της, σημειώνει πως αναγκάστηκε να λειτουργήσει υπό συνθήκες κρίσης για πολλά θέματα εξωτερικής πολιτικής.
«Απαιτήθηκε και προέκυψε η ανάγκη προσαρμογής λόγω ακριβώς αυτών των κρίσεων και πιστεύω πως το πράξαμε άμεσα, αποτελεσματικά και σε εξαιρετικά ικανοποιητικό βαθμό. Αυτό άλλωστε δεν το αισθανόμαστε μόνο εμείς, αλλά είναι κάτι που μας αναγνωρίζεται και μας πιστώνεται και από τρίτους», υποδεικνύει ο υπουργός Εξωτερικών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Gymnich υψηλού επιπέδου και προδιαγραφών-Καθ’ όλα πετυχημένη η φιλοξενία της άτυπης συνόδου των Ευρωπαίων ΥπΕξ από την Κύπρο (pics)
Ποια είναι η αποτίμησή σας για την διοργάνωση της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. (Gymnich), που φιλοξενήσαμε την Πέμπτη στην Κύπρο; Πετύχαμε ως Κυπριακή Δημοκρατία τους στόχους μας;
Το αποτέλεσμα της συνάντησης θεωρώ πως ήταν θετικό σε τρία επίπεδα. Πρώτο, στο οργανωτικό, όπου έγινε μια πολύ σοβαρή εργασία και δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα. Μπορώ να πω ότι το αποτέλεσμα ήταν αυτό το οποίο ακριβώς επιδιώκαμε, κάτι που διαφάνηκε και από τα εύσημα που μας δόθηκαν από τους φιλοξενούμενους μας.
Θα ήθελα δοθείσης της ευκαιρίας να ευχαριστήσω όλους όσοι εργάστηκαν και συνέβαλαν για μια επιτυχημένη διοργάνωση της συνόδου. Τους συνεργάτες μου στο Υπουργείο Εξωτερικών, τους εθελοντές και γενικότερα όλους όσοι συνετέλεσαν για αυτή την επιτυχία.
Το δεύτερο, αφορά το επίπεδο των συμβολισμών, όπου εκτιμώ ότι καταφέραμε να περάσουμε τα μηνύματα που επιδιώκαμε. Επιλέξαμε την Λεμεσό για την διεξαγωγή της συνάντησης, μια πόλη-λιμάνι και ναυτιλιακό κέντρο, όχι τυχαία.
Έγινε αυτή η επιλογή γιατί βρισκόμαστε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία υπάρχουν προβλήματα με τις εφοδιαστικές αλυσίδες και κατά την οποία συζητούνται νέες τύπου IMEC, με την Λεμεσό και το λιμάνι μέσα σε αυτό το περιβάλλον να έχουν τον δικό τους συμβολισμό.
Επιπρόσθετα, όπως θα έχετε προσέξει, στο λιμάνι υπήρχαν αγκυροβολημένα τρία πλοία. Το ένα με αντικείμενο την πόντιση καλωδίων και αγωγών, μέσω της παρουσίας του οποίου θέλαμε να περάσουμε συγκεκριμένα μηνύματα αναφορικά με τα ενεργειακά.
Υπήρχε επίσης ένα γερμανικό στρατιωτικό πλοίο που ανήκει στην UNIFIL, την ειρηνευτική δύναμη για τον Λίβανο, η οποία χρησιμοποιεί το λιμάνι της Λεμεσού. Η θητεία της UNIFIL ολοκληρώνεται το τέλος του 2026 και είναι ένα ζήτημα το τι θα γίνει με τον Λίβανο.
Θέλαμε και στείλαμε, λοιπόν, ένα μήνυμα για τον ρόλο της Κύπρου ως πυλώνας σταθερότητας και διασφάλισης της ειρήνης στην περιοχή, ενώ το τρίτο πλοίο ήταν αυτό που διενεργεί την ακτοπλοϊκή σύνδεση Λεμεσού-Πειραιά.
Η παρουσία των πλοίων, πέραν των συμβολισμών και την αποστολή των μηνυμάτων που επιδιώκαμε - και θεωρώ πως μπορέσαμε να περάσουμε -, μας έδινε την ευκαιρία ταυτόχρονα να ανοίγουμε τα συγκεκριμένα ζητήματα στις συζητήσεις με τους συνομιλητές μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τα πλοία στο λιμάνι και τα μενού στα πιάτα των ΥπΕξ- Συμβολισμοί, μηνύματα και καλό φαγητό στο Gymnich της Λεμεσού (pics)
Περνώντας στην ουσιαστική πτυχή της συνόδου, ποια ήταν τα ζητήματα που βρέθηκαν στην ατζέντα και τι μπορεί να λεχθεί για την κατάληξη των συζητήσεων;
Στο ουσιαστικό σκέλος θωρώ ότι επίσης η σύνοδος μπορεί να αποτιμηθεί με καθ’ όλα θετικό πρόσημο. Εμείς, θέσαμε εξ’ αρχής συγκεκριμένες προτεραιότητες για την Προεδρία, με βασικές το να δοθεί έμφαση στην περιοχή μας, καθώς και τα θέματα ναυσιπλοΐας και δη της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.
Καταφέραμε να συζητηθούν και τα δύο στο πρώτο μέρος της συνεδρίας, παρουσία του υπουργού Εξωτερικών της Ινδίας S. Jaishankar και του υπουργού Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Πρίγκιπα Faisal bin Farhan al Saud.
Η παρουσία και των δύο ήταν εξαιρετικά σημαντική, αφού είναι οι πλέον κατάλληλοι, όχι μόνο για να δώσουν την δική τους ανάγνωση των πραγμάτων σε ό,τι αφορά την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στις εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλά κυρίως για τα επόμενα βήματα.
Για το ποια είναι τα πλάνα για αντιμετώπιση της κατάστασης στην περιοχή και για να μπορεί μελλοντικά να υπάρξει διασπορά κινδύνου, για την διαχείριση ρίσκου.
Συζητήσαμε επίσης τον IMEC, και πρέπει στο σημείο αυτό να τονίσω πως δεν ήταν τόσο εύκολο και απλό να έχουμε στην σύνοδο και τους δύο, τόσο τον Ινδό όσο και τον Σαουδάραβα, υπουργό Εξωτερικών.
Το βασικό θέμα που απασχόλησε τη σύνοδο ήταν βεβαίως το Ουκρανικό, επί του οποίου έγινε συζήτηση για το πώς προχωράμε, το κατά πόσο η Ε.Ε. θα μπορούσε να είναι μέρος μιας ενδεχόμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας, το νέο πακέτο κυρώσεων και γενικότερα όλα όσα αφορούν το ζήτημα της Ουκρανίας.
Για το θέμα ακριβώς της διαπραγμάτευσης και του ρόλου της Ε.Ε., διαβάσαμε πληροφορίες περί διαφορετικών προσεγγίσεων ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών. Ισχύει κάτι τέτοιο;
Δεν είναι μια εύκολη συζήτηση και η πραγματικότητα είναι η εξής. Υπάρχουν κάποια κράτη, τα οποία και δημόσια, σε επίπεδο ηγετών τους, εξέφραζαν απόψεις περί ανάγκης συμμετοχής της Ε.Ε. στην διαπραγμάτευση. Είναι κάτι το οποίο υποστήριζαν πολύ περισσότεροι το προηγούμενο διάστημα και ένα ζήτημα το οποίο τώρα επανέρχεται.
Είναι ξεκάθαρο πως δεν θα λειτουργήσει ως μεσολαβητής η Ε.Ε., αφού υπάρχουν θέματα που μας αφορούν και δεν είμαστε ουδέτεροι σε αυτό το οποίο συμβαίνει. Συνεπώς, στο ερώτημα «θα κάνουμε τον διαμεσολαβητή;» η απάντηση είναι όχι.
Το θέμα έγκειται στο πώς η Ε.Ε. θα βρεθεί στο τραπέζι μιας πιθανής διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αφού – όπως μόλις πριν από λίγο ανέφερα - υπάρχουν ζητήματα που μας αφορούν και δεν μπορεί η Ε.Ε. να απουσιάζει.
Για παράδειγμα, είναι το θέμα μιας πιθανής ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε. Αντιλαμβάνεστε πως πρόκειται για ένα ζήτημα που δεν μπορεί να συζητείται στην απουσία της Ε.Ε., όπως δεν μπορούν να συζητούνται χωρίς την παρουσία μας και μια σειρά από άλλες παράμετροι.
Σκοπός της Κάγια Κάλας λοιπόν, ήταν να διαμορφωθεί ένας πυρήνας αρχών για την περίπτωση κατά την οποία φθάσουμε σε διαπραγμάτευση με εκπροσώπηση της Ε.Ε., ώστε να είναι σαφές ποιες θέσεις θα εκφράζει και θα καταθέτει ο εκπρόσωπός μας.
Αυτό ήταν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινήθηκε η συζήτηση, διανεμήθηκε ένα έγγραφο που ετοιμάστηκε και το οποίο θα συνεχίσει ως προς το περιεχόμενό του να ενισχύεται και να εμπλουτίζεται.
Υπάρχει στο κάδρο συγκεκριμένο πρόσωπο για την εκπροσώπηση της Ε.Ε. σε μια τέτοια πιθανή διαπραγματευτική διαδικασία;
Το ποιος θα είναι ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. δεν έχει σημασία αυτή την στιγμή, καθώς δεν υπάρχει καμία διαπραγμάτευση και συνεπώς το να συζητάμε πρώτα το ποιος θα μας εκπροσωπεί, θα έλεγα ότι είναι ως να ξεκινάμε την όλη κουβέντα ανάποδα.
Το ουσιαστικό ερώτημα για εμάς κατά την παρούσα φάση δεν είναι το ποιος θα μας εκπροσωπεί, αλλά το πότε θα γίνει η όποια διαπραγμάτευση, υπό ποιες προϋποθέσεις, ποιος θα είναι ο ρόλος της Ε.Ε. στην διαπραγμάτευση, πού θα είναι υπόλογος εκείνος ο οποίος θα προβαίνει στην διαπραγμάτευση κ.α.
Εξάλλου, στο τέλος της ημέρας, το ποιος θα εκπροσωπήσει την Ε.Ε. δεν είναι κάτι το οποίο θα αποφασίσουν οι υπουργοί Εξωτερικών, αλλά πρόκειται για απόφαση που θα πρέπει να ληφθεί σε επίπεδο ηγετών.
«Επιβεβαίωση και αναγνώριση του ρόλου της Κύπρου»
Για να εστιάσουμε λίγο στην Κύπρο, βλέπουμε να αναβαθμίζεται συνεχώς η θέση της στη διεθνή γεωπολιτική σκακιέρα και να αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ο ρόλος της χώρας μας στην περιοχή. Είναι οι συνοδοί του πρόσφατου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και προχθές των ΥπΕξ, και μια μορφή επιβεβαίωσης του ρόλου αυτού;
Όντως επιβεβαιώνεται και αναγνωρίζεται ο ρόλος της Κύπρου. Εμείς, λέμε εδώ και αρκετό καιρό πως η γεωγραφική θέση της χώρας μας, την αναδεικνύει ως σταυροδρόμι τριών ηπείρων και δύο βασικών περιοχών.
Υπό αυτό το πρίσμα, ετούτη την προσέγγισή μας δεν την εκφράζουμε απλώς κατά τρόπο αφηγηματικό, και είναι νομίζω πλέον σαφές πως δεν περιοριζόμαστε στην φραστική διατύπωση και στις διακηρύξεις.
Για παράδειγμα, στο πρόσφατο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο, προσκλήθηκαν, αποδέχθηκαν την πρόσκληση και συμμετείχαν ηγέτες χωρών της άμεσης γειτονίας, όπως ο Λίβανος, η Αίγυπτος και η Συρία.
Στην προχθεσινή συνάντηση Gymnich στην Λεμεσό, όπου ως Κυπριακή Δημοκρατία προσήλθαμε με στόχο να καταδείξουμε και τα όρια της ευρύτερης περιοχής - τα οποία φθάνουν ευρύτερα στην Ινδία και στον Κόλπο -, είχαμε με την δική της ξεχωριστή σημασία την παρουσία του υπουργού Εξωτερικών της Ινδίας και του Σαουδάραβα ομολόγου του.
Συνεπώς ναι, αναγνωρίζεται στην Κύπρο από τους Ευρωπαίους ότι έχει πλήρη αντίληψη της εικόνας της περιοχής, ενώ την ίδια ώρα αναγνωρίζεται από τα κράτη της περιοχής, πως όντως είμαστε η χώρα εκείνη στις Βρυξέλλες, που αποτελεί τον πλησιέστερο σύμμαχό τους.
Θεωρώ σημαντικό και θα ήθελα να υπογραμμίσω και να υπενθυμίσω ως κάτι που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται, το γεγονός ότι, τόσο η Σύνοδος Κορυφής όσο και η άτυπη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών στην χώρα μας, πραγματοποιήθηκαν εν μέσω πολέμου.
«Απάντηση στην κριτική οι πραγματικότητες»
Παρ’ όλα αυτά, συχνά-πυκνά η Κυβέρνηση δέχεται έντονη κριτική για την εξωτερική της πολιτική, με κάποιους να την θεωρούν μονοδιάστατη και ζημιογόνα για τις σχέσεις της με συγκεκριμένες χώρες. Πώς απαντάτε σε αυτή την αντίληψη;
Ο καθένας μπορεί να έχει την άποψή του, όμως στο τέλος υπάρχουν κάποια δεδομένα και κάποια αποτελέσματα.
Αν ακούσει κανείς την κριτική όπως διατυπώνεται, θα σχηματίσει την εντύπωση πως είμαστε μια απομονωμένη χώρα, με προβλήματα με όλο τον αραβικό κόσμο και με πολύ σημαντικές για εμάς χώρες. Η πραγματικότητα όμως, και για τον πλέον κακόπιστο, δείχνει ακριβώς το αντίθετο.
Συνεπώς, η κριτική μπορεί να γίνεται και είναι δεκτή, αναλύεται, αλλά δεν μπορεί να παραγνωρίζονται οι πραγματικότητες, οι οποίες δίνουν την απάντηση στα επιχειρήματα όσων ασκούν αυτή την κριτική.
Δεν έχουμε την πολυτέλεια ως Κυπριακή Δημοκρατία, μια χώρα υπό κατοχή, να είμαστε απλώς παρατηρητές και αδρανείς ή να θεωρούμε ότι πρέπει να κινούμαστε στην λογική της απόλυτης ουδετερότητας για όλα.
Ο κόσμος αλλάζει και πρέπει να γίνει κατανοητό πως πολιτική, ειδικά εξωτερική, δεν μπορείς να ασκείς, ούτε με νοσταλγία ούτε με ευσεβοποθισμούς.
Συνθήκες κρίσης και ανάγκη συνεχούς προσαρμογής
Καταληκτικά υπουργέ, με την κυπριακή Προεδρία να πλησιάζει στο τέλος της, τι είναι αυτό που κρατάτε; Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που έπρεπε να διαχειριστούμε;
Από την ημέρα που αναλάβαμε ως κυπριακή Προεδρία, προκύπτουν συνεχώς κρίσεις.
Από Βενεζουέλα, Ιράν και πάει λέγοντας. Αναγκαστήκαμε συνεπώς εκ των πραγμάτων να λειτουργήσουμε ως Προεδρία σε συνθήκες κρίσης για πολλά θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Απαιτήθηκε και προέκυψε η ανάγκη προσαρμογής λόγω ακριβώς αυτών των κρίσεων και πιστεύω πως το πράξαμε άμεσα, αποτελεσματικά και σε εξαιρετικά ικανοποιητικό βαθμό. Αυτό άλλωστε δεν το αισθανόμαστε μόνο εμείς, αλλά είναι κάτι που μας αναγνωρίζεται και μας πιστώνεται και από τρίτους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Συμπροεδρεύει με Κάλας της άτυπης συνόδου των Ευρωπαίων ΥπΕξ στην Λεμεσό ο Κόμπος-Τι είναι το Gymnich που φιλοξενεί η Κύπρος στο πλαίσιο της Προεδρίας
- Τα θέματα στην ατζέντα της άτυπης συνόδου των Ευρωπαίων ΥπΕξ στην Κύπρο-«Στρατηγική πυξίδα για την εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
- Όσα διαμείφθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες της άτυπης Συνόδου των Ευρωπαίων ΥπΕξ στην Λεμεσό-Οι διαφορετικές εκτιμήσεις και η ετοιμότητα της Κύπρου
- Τι δήλωσαν Κόμπος και Κάλας μετά το Gymnich που πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό-Η απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου για την αμοιβαία αμυντική συνδρομή
- Η αποτίμηση του ΥπΕξ για το Gymnich στην Λεμεσό-Οι σημαντικές προκλήσεις και η κατεύθυνση προς την οποία θα συνεχίσει να εργάζεται η Κύπρος
