Παραιτήθηκε ο επικεφαλής σεφ του Noma, ενός από τα εστιατόρια με την υψηλότερη βαθμολογία στον κόσμο εδώ και χρόνια, έπειτα από καταγγελίες για κακοποίηση.
Ο Ρενέ Ρετζέπι (René Redzepi) ανακοίνωσε την αποχώρησή του μέσω social media, γράφοντας: «Έχω εργαστεί για να γίνω καλύτερος ηγέτης και το Noma έχει κάνει μεγάλα βήματα για να μεταμορφώσει την κουλτούρα εδώ και πολλά χρόνια. Αναγνωρίζω ότι αυτές οι αλλαγές δεν επιδιορθώνουν το παρελθόν. Μια συγγνώμη δεν είναι αρκετή. Αναλαμβάνω την ευθύνη για τις πράξεις μου. Έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια, κατά τα οποία δημιούργησα και ηγήθηκα αυτού του εστιατορίου, αποφάσισα να αποχωρήσω και να επιτρέψω στους εξαιρετικούς ηγέτες μας να οδηγήσουν το εστιατόριο στο επόμενο κεφάλαιό του». Παράλληλα, παραιτήθηκε και από το διοικητικό συμβούλιο του MAD, μη κερδοσκοπικής οργάνωσης την οποία ο ίδιος ίδρυσε το 2011 με στόχο την υποστήριξη νεοεισερχομένων στον χώρο της εστίασης.
Ρεπορτάζ των «New York Times» έφερε στην επιφάνεια τις καταγγελίες για τον σεφ του Noma
Η παραίτηση του Ρετζέπι έρχεται ύστερα από εκτεταμένο ρεπορτάζ των «New York Times» που έκανε λόγο για τοξικό περιβάλλον εργασίας και μετέφερε σοκαριστικές καταγγελίες για σωματική και ψυχολογική κακοποίηση, με ισχυρισμούς ότι «γρονθοκοπούσε εργαζομένους στο πρόσωπο, τους τραυμάτιζε με εργαλεία κουζίνας και τους έσπρωχνε βίαια πάνω σε τοίχους». Βασίστηκε σε συνεντεύξεις 35 πρώην εργαζομένων και έκανε λόγο για ένα «μοτίβο σωματικής τιμωρίας», καθώς και «διαρκές τραύμα από αλλεπάλληλα επίπεδα ψυχολογικής κακοποίησης, όπως εκφοβισμός, σχόλια για το σώμα και δημόσια γελοιοποίηση».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μάλιστα, ο διάσημος σεφ, που ίδρυσε το Noma στη Δανία το 2003, απειλούσε ότι θα βάλει τους υπαλλήλους στη «μαύρη λίστα» του κλάδου και ότι θα φροντίσει να απελαθούν οι οικογένειές τους και να απολυθούν συγγενείς τους από τις δουλειές τους.
Πρώην εργαζόμενος στο Noma, ο Jason Ignacio White, δήλωσε ότι υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας εκτεταμένης κακοποίησης κατά τα χρόνια που εργάστηκε για τον διάσημο σεφ, τονίζοντας ότι από το να σωπαίνει προτιμά να στέκεται στο πλευρό των συναδέλφων του.
Αντιδράσεις
Ο Ρετζέπι αρχικά αντέδρασε στις καταγγελίες μέσω social media, παραδεχόμενος ότι είχε «φωνάξει και σπρώξει ανθρώπους με τρόπους που δεν είναι αποδεκτοί», ενώ ανέφερε πως ακολούθησε θεραπεία για να μάθει να διαχειρίζεται καλύτερα τον θυμό του.
Ωστόσο, οι καταγγελίες είχαν ήδη προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις. Διαμαρτυρίες με αίτημα την παραίτησή του πραγματοποιήθηκαν έξω από το pop-up κατάστημα που ετοίμαζε το Noma στο Λος Άντζελες, και εταιρικοί χορηγοί, μεταξύ των οποίων η American Express, αποσύρθηκαν από τη σειρά δείπνων που επρόκειτο να διαρκέσει 16 εβδομάδες. «Ποιος θέλει να φάει φαγητό που προέρχεται από τα δάκρυα και τον ιδρώτα ανθρώπων που υποφέρουν;» δήλωσε στο CBS News μέλος ομάδας υπεράσπισης εργασιακών δικαιωμάτων.
Ο διάσημος σεφ έγραψε, πάντως, στην ανάρτησή του ότι η ομάδα του Noma θα συνεχίσει τη δουλειά της στο Λος Άντζελες ακόμα και χωρίς τον ίδιο.
Σημειώνεται πως, σύμφωνα με το Eater, οι κρατήσεις για το νέο pop-up κατάστημα κόστιζαν περίπου 1.300 ευρώ το άτομο και εξαντλήθηκαν σε τρία λεπτά.
Οι καταγγελίες
Πρώην υπάλληλοι και ασκούμενοι περιέγραψαν λεπτομερώς τις κατηγορίες για σωματική και λεκτική κακοποίηση από τον Ρετζέπι σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα New York Times. Το κουβάρι ξεκίνησε να ξετυλίγεται από μια ανάρτηση, τον περασμένο μήνα, από τον πρώην υπάλληλο του «ΝΟΜΑ», Τζέισον Ιγκνάσιο Γουάιτ και ακολούθησε η εκτενής έρευνα του γνωστού αμερικανικού Μέσου.
Οι καταγγελίες κατά του ΝΟΜΑ: Χτυπήματα μέσα στο κρύο και ταπείνωση
Μια νύχτα του Φεβρουαρίου του 2014, εν μέσω ενός πολυάσχολου δείπνου στο φημισμένο εστιατόριο Noma της Κοπεγχάγης, ο ιδρυτής και σεφ Ρενέ Ρετζέπι διέταξε όλο το προσωπικό της κουζίνας να τον ακολουθήσει έξω στο κρύο. Έσπρωχνε μπροστά του έναν νεαρό σού-σεφ που είχε βάλει μουσική τέκνο μέσα στην κουζίνα. Ενα είδος που ο ιδρυτής του εστιατορίου δεν συμπαθούσε. Την ίδια στιγμή, μακριά από την τραπεζαρία ήταν και οι άμισθοι ασκούμενοι εργάζονταν 16 ώρες την ημέρα, εκτελώντας εργασίες όπως η συλλογή βοτάνων και ο καθαρισμός κουκουνάριων για να διακοσμήσουν τα φημισμένα σκανδιναβικά πιάτα του Ρετζέπι.
Ο ιδιοκτήτης της «ΝΟΜΑ» χλεύαζε τον σεφ ξανά και ξανά, ενώ περίπου 40 μάγειρες, με κοντομάνικα και ποδιές, σχημάτιζαν τον συνηθισμένο κύκλο γύρω από τους δύο άνδρες. Δεν ήταν η πρώτη φορά που αναγκάζονταν να συμμετάσχουν σε μια δημόσια ταπείνωση, σύμφωνα με δύο σεφ που ήταν παρόντες. Ο Ρετζέπι ενέτεινε την επίθεσή του, χτυπώντας τον υπάλληλό του στα πλευρά και φωνάζοντας ότι κανείς δεν θα επέστρεφε μέσα μέχρι ο σεφ να πει, αρκετά δυνατά ώστε να τον ακούσουν όλοι, ότι «του άρεσε να κάνει στοματικό σεξ σε DJ». Οι συνάδελφοί του στάθηκαν σιωπηλοί μέχρι που αυτός, λαχανιασμένος, συμμορφώθηκε. Στη συνέχεια, επέστρεψαν στην κουζίνα και συνέχισαν τη δουλειά τους.
Αρκετά χρόνια μετά από πολλά περιστατικά κακοποίησης, οι πρώην υπάλληλοί του υποστηρίζουν ότι δεν έχει ποτέ λογοδοτήσει πραγματικά. Από το 2004, ο Ρετζέπι έχει ξαναγράψει τους κανόνες της υψηλής γαστρονομίας, προωθώντας τη βιώσιμη διατροφή και δημιουργώντας πιάτα που μοιάζουν με κοσμήματα, τα οποία χάρισαν στο Noma τρία αστέρια Michelin και το έφεραν πέντε φορές στην πρώτη θέση της λίστας με τα 50 καλύτερα εστιατόρια του κόσμου. Για την αποτελεσματική μετατροπή της χώρας σε γαστρονομικό προορισμό, ο Ρετζέπι αναγορεύτηκε ιππότης από τη βασίλισσα της Δανίας. Το 2013, ο Αντονι Μπουρδέν τον χαρακτήρισε «χωρίς αμφιβολία, τον πιο επιδραστικό, προκλητικό και σημαντικό σεφ στον κόσμο».
Πηγή: iefimerida.gr/ protothema.gr
