Δεύτερο ημίχρονο αναμένεται να διεξαχθεί στη Βουλή για τη φονική πυρκαγιά στη Λεμεσό, που ξέσπασε στις 23 Ιουλίου και η οποία κόστισε τη ζωή σε δύο συμπολίτες μας και κατέστρεψε αρκετές περιουσίες, με τους βουλευτές να μπαίνουν στην ουσία της συζήτησης. Στο μεταξύ, τα μέλη των τριών κοινοβουλευτικών Επιτροπών αναμένεται να ζητήσουν απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα που έθεσαν στους αρμόδιους, ενώ θα ενημερωθούν και για την πορεία υλοποίησης των μέτρων που έχουν ανακοινωθεί.
Στις αρχές του Αυγούστου, λίγες ημέρες μετά την κατάσβεση της πιο καταστροφικής πυρκαγιάς στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου, οι Επιτροπές Εσωτερικών, Γεωργίας και Περιβάλλοντος ένωσαν τις δυνάμεις τους και συγκάλεσαν μία έκτακτη συνεδρία με πάνω από 100 καλεσμένους, ώστε να δοθούν κάποιες απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα. Μία συνεδρία που διήρκησε περίπου εννέα ώρες και κατά την οποία ακούστηκαν οι υπουργοί Εσωτερικών, Άμυνας, Δικαιοσύνης και Γεωργίας, αλλά και οι κοινοτάρχες των πυρόπληκτων περιοχών, ωστόσο μέχρι και σήμερα υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ανέβηκαν οι τόνοι στην Βουλή, διαψεύδει Παναγιώτου ο Λογγίνος-«Δεν ήμουν συντονιστής για το Τμήμα Δασών»
Το πιο καίριο ερώτημα που εδώ και ένα μήνα περιμένει απάντηση είναι ένα. «Ποιος ήταν ο μάστρος;» όπως το έθεσε ο βουλευτής του Δημοκρατικού Συναγερμού, Νίκος Σύκας, λίγο πριν την ολοκλήρωση της μαραθώνιας διαδικασίας στη Βουλή. Σημειώνεται πως κατά τη διάρκεια της συνεδρίας το θέμα είχε εγερθεί από τους πλείστους βουλευτές, ωστόσο οι απαντήσεις που δόθηκαν τόσο από την υπουργό Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, όσο και από τον Αρχιπύραρχο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Νίκο Λογγίνο, συγκρούονταν προκαλώντας περισσότερη σύγχυση. Κι αυτό επειδή η πρώτη υπέδειξε πως ο Νίκος Λογγίνος ήταν ο συντονιστής των επιχειρήσεων που γίνονταν για κατάσβεση της πυρκαγιάς, ωστόσο ο Αρχιπύραρχος υπέδειξε πως ο ίδιος εκ της θέσης του δεν μπορούσε να συντονίσει τις δυνάμεις του Τμήματος Δασών ή της Αστυνομίας. Οι αντικρουόμενες απαντήσεις είχαν προκαλέσει εκνευρισμό στους βουλευτές, με κάποιους να κατηγορούν την υπουργό Γεωργίας για παραπλάνηση του Κοινοβουλίου, κάτι που είναι ποινικό αδίκημα.
Η σύγχυση για το ρόλο του συντονιστή είχε προκληθεί λόγω της απουσίας του γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέα Γρηγορίου, στο εξωτερικό εν μέσω αντιπυρικής περιόδου, ενώ ο ίδιος είχε διοριστεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το Μάρτιο του 2023 ως ο συντονιστής πυρκαγιών. Οι βουλευτές ζητούσαν επίμονα να μάθουν ποιος έστειλε τον κ. Γρηγορίου στην Αυστραλία, σε μία κρίσιμη περίοδο για πρόκληση πυρκαγιάς, με τον ίδιο αλλά και την πολιτική του προϊστάμενη να μην δίνουν ξεκάθαρη απάντηση. Αυτό που διαμήνυαν και οι δύο ήταν ότι ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας ζήτησε από μόνος του να πάει στην Αυστραλία, με τους βουλευτές να απαντούν ότι εκ της θέσης του δεν μπορούσε να το πράξει.
Σημειώνεται πως κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, η βουλεύτρια του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είχε αναφέρει στον κ. Γρηγορίου πως αν δεν δώσει ξεκάθαρη απάντηση για το ποιος έδωσε την έγκριση για να λείπει στο εξωτερικό, θα τον κατάγγελλε στην Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας για παραμέληση καθήκοντος. Την επόμενη μέρα της μαραθώνιας συνεδρίας, η κα. Χαραλαμπίδου είχε ανακοινώσει πως προέβη σε καταγγελία και μάλιστα έκανε λόγο για «αβάστακτη ελαφρότητα των αποφάσεων της Κυβέρνησης».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Έστειλε επιστολή στην ΕΔΥ για τον Γρηγορίου η Χαραλαμπίδου-«Επέλεξε να αυτοθυσιαστεί για να καλύψει τον ΠτΔ»
Πέραν τούτου, υπάρχουν κι άλλα βασικά ερωτήματα που έχουν να κάνουν με τις επιχειρήσεις των υπηρεσιών που ανταποκρίθηκαν για κατάσβεση, αλλά και για τις συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή εκείνη την ημέρα. Συγκεκριμένα, κάποια εκ των ερωτημάτων που τέθηκαν ήταν:
- Πώς συγκρίνεται αυτή η φωτιά σε σχέση με άλλες; Πώς έχουν συμβάλει τα καιρικά φαινόμενα;
- Ποιοι ήταν οι ακριβείς χρόνοι ανταπόκρισης των πυροσβεστικών οχημάτων και των πτητικών μέσων;
- Αν γύριζε ο χρόνος πίσω και ξημέρωνε ξανά η 23η του Ιούλη, τι διαφορετικό θα έκαναν οι αρμόδιοι;
- Υλοποιούνται αυτά που καταγράφηκαν ως πορίσματα μετά την πυρκαγιά του 2021; Τι δεν υλοποιήθηκε μέχρι σήμερα και τι κάνουμε;
- Ποιος έχει την ευθύνη να δίνει εντολή εκκένωσης;
- Είχε εξουσία ο Αρχιπύραρχος Λογγίνος να αποφασίζει πού πρέπει να πάει το Τμήμα Δασών, η Αστυνομία και η Πολιτική Άμυνα;
- Αν υπάρξει αύριο πυρκαγιά, τι καλύτερο θα κάναμε;
- Πρέπει ο συντονιστής της πυρκαγιάς να απαλλάσσεται από άλλα καθήκοντα κατά τους κρίσιμους μήνες;
- Θα αλλάξουν τα σχέδια για να συμβαδίζουν με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ή θα αρθεί η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου;
- Πώς αλλάζουν οι στρατηγικοί σχεδιασμοί και το πλάνο κατάσβεσης αν έχει αλλάξει πλέον η φύση των πυρκαγιών;
- Έχουμε τα σύγχρονα μέσα που έπρεπε ή πρέπει να αποκτήσουμε;
- Υπήρχαν αιτήματα από τα σώματα ασφαλείας που απορρίφθηκαν λόγω κόστους; Τέθηκαν συγκεκριμένοι περιορισμοί σε υπερωρίες και ημερομίσθια;
- Ποιες είναι οι ελλείψεις σε έμψυχο και άψυχο υλικό;
- Χρειάζεται να τροποποιηθεί το σχέδιο για τα πτητικά μέσα, ώστε να ανταποκρίνονται σε λιγότερο χρόνο;
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: «Ποιος ήταν ο μάστρος;»-Ερωτήματα για τη διαχείριση της πυρκαγιάς και τους σχεδιασμούς για το μέλλον
Όλα αυτά αναμένεται να απασχολήσουν τη συνεδρία των τριών Επιτροπών, αφού πρέπει να ξεκαθαρίσει ποιος έδωσε την έγκριση στον κ. Γρηγορίου να μεταβεί στο εξωτερικό, αλλά και τελικά ποιος είναι ο ρόλος του συντονιστή πυρκαγιών.
Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια της συνεδρίας τα μέλη του Κοινοβουλίου θα ενημερωθούν για την πορεία υλοποίησης των μέτρων που είχε εξαγγείλει η Κυβέρνηση για στήριξη των πυρόπληκτων. Όπως είχε ανακοινώσει ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, μέχρι τις 21 Αυγούστου είχε καταβληθεί το 95% της εφάπαξ ενίσχυσης ύψους €2,2 εκατ. προς νοικοκυριά για κάλυψη άμεσων αναγκών. Συγκεκριμένα, δόθηκαν σε 276 από 286 νοικοκυριά, €10.000 ανά νοικοκυριό και €2.000 ανά τέκνο για πρώτες κατοικίες που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς και €5.000 ανά νοικοκυριό και €1.000 ανά τέκνο για πρώτες κατοικίες που έχουν υποστεί ζημιές.
Παράλληλα, από την 1η Σεπτεμβρίου αρχίζει η επιδότηση ενοικίου για οικογένειες που δεν μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, προσθέτει, ενώ, ολοκληρώθηκε η καταγραφή ζημιών σε οχήματα και μηχανήματα. Ο κ. Λετυμπιώτης επεσήμανε, δε, ότι ήδη καταβλήθηκαν 205 χιλ. ευρώ για την κάλυψη μισθών 165 εργαζομένων, με σημαντικό στοιχείο ότι η ενίσχυση για τον Αύγουστο ήδη έχει καταβληθεί, ενώ η κάλυψη θα συνεχιστεί συνολικά για διάστημα τριών μηνών.
Σημειώνεται πως εκταμιεύθηκαν δε €39.760 σε 14 επιχειρήσεις για ζημιές σε πρώτες ύλες, εμπορεύματα και εξοπλισμό, προσθέτει. Σύμφωνα με τον Εκπρόσωπο, 1.266 γεωργοί και κτηνοτρόφοι έλαβαν ενίσχυση άνω των €3 εκατ. για απώλεια εισοδήματος, και ολοκληρώθηκε η καταβολή εφάπαξ ενίσχυσης €136 χιλ. σε 27 τουριστικά καταλύματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Στο 95% καταβλήθηκε η εφάπαξ ενίσχυση των πληγέντων από τη φονική πυρκαγιά-Από 1η Σεπτεμβρίου η επιδότηση ενοικίου
Στην δημοσιότητα το πόρισμα των Αμερικανών
Στο μεταξύ, η Κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα το πόρισμα των Αμερικανών εμπειρογνωμόνων, βάσει του οποίου καταρρίπτονται οι ισχυρισμοί του αρχιπύραρχου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, Νίκου Λογγίνου και του διευθυντή του Τμήματος Δασών, Σάββα Ιεζεκιήλ, ότι αιτία της πυρκαγιάς ήταν εμπρησμός, αφού στην έκθεσή τους καταγράφουν ξεκάθαρα ότι πίσω από τη φωτιά ήταν «απερίσκεπτη απόρριψη αποτσίγαρων».
Όπως καταγράφεται στην έκθεση αυτή ήταν η αιτία της φονικής πυρκαγιάς στη Λεμεσό, η οποία κόστισε τη ζωή σε δύο συμπολίτες μας, καθώς σύμφωνα με το πόρισμα, «το σημείο ανάφλεξης περιορίστηκε σε ακρίβεια έκτασης 30x30 εκατοστών στην άκρη του δρόμου Μαλιά-Άρσους. Στο σημείο εντοπίστηκαν αποτσίγαρα, δύο εκ των οποίων έφεραν θερμικές αλλοιώσεις, ένδειξη ότι αποτέλεσαν την πηγή ανάφλεξης».
Στο πόρισμα των Αμερικανών εμπειρογνωμόνων αναφέρεται πως στο σημείο μηδέν της πυρκαγιάς εντοπίστηκαν δύο αποτσίγαρα, εκ των οποίων το ένα είχε θερμικές αλλοιώσεις και συλλέχθηκαν από τους ερευνητές. Τα δύο αυτά αποτσίγαρα καταγράφηκαν ως αποδεικτικό υλικό και παραδόθηκαν στις κυπριακές Αρχές.
Στο πόρισμα προστίθεται πως «με βάση τη συστηματική επιτόπια διερεύνηση, την ανάλυση μαρτυριών, βίντεο και φωτογραφιών, καθώς και την αξιολόγηση των μετεωρολογικών δεδομένων, οι ερευνητές κατέληξαν ότι η πυρκαγιά στη Λεμεσό εκδηλώθηκε στην ανατολική πλευρά του δρόμου που συνδέει τη Μαλιά με το Άρσος. Μετά τον αποκλεισμό άλλων πιθανών αιτιών, η αιτία αποδόθηκε σε απερίσκεπτη απόρριψη τσιγάρου, που ήρθε σε επαφή με ξηρή βλάστηση».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Από δύο αποτσίγαρα ξεκίνησε η φονική πυρκαγιά-Στη δημοσιότητα η έκθεση των Αμερικανών